Band 
[2. Band.]
Seite
87
JPEG-Download
 

87

Eine Verfügung des königlichen Gerichtshofes vom Jahre1267 macht, dem Wunsche des heiligen Stuhles entsprechend,den Versuch, der verderblichen Richtung der Geister nach demmit Leidenschaft betriebenen Studium des römischen RechtesSchranken zu setzen. Es ist also eine geschichtlich höchst merk-würdige Thatsache, daß mitten im dreizehnten Jahrhundertdas Gewohnheits-, d. h. das Nationalrecht, durch das cano-nische Recht ergänzt, in den hauptsächlichsten europäischenReichen zwischen den Laien ausschließlich herrschte und es derWunsch des heiligen Stuhles war, diese Ordnung der Dingegewissenhaft erhalten zu sehen. Was läßt sich Weiseres denkenals dieses Verlangen des gemeinsamen Vaters? Der Kanzler

8ae irrelrsbabili eon8titutione slntuimus, ut nullus 6e cae-tero 8eeularimn le^nm pro1«88or 8eu aävocatus, quatsnu8eun-rjue in te§um laeultate 8inAuIari8 AarnZeat praeeminentiae pri-vile^io 8xocia1i, sä eeele8is8ticss äi^nitstes, xersonstus, prse-denäs8, soä etiam sä minors veneüois sssumstur, n>8i in sli>8liverslibus äi8ciplini8 8it expertU8, et vits et moriI>U8 eomnien-ästu8 exi8tst. 6um per tsle8 et ecolesis8tics äelurpetur Nonc8tS8et 8snetitS8 exulet, et Is8lU8 et euxiäitS8 its reznent, quoä ineuncti8 8ui8 Iateribu8 xrsvem äolorem 8entist mater Deolesissämirsnäi8 uleeridus 8sueists. 8i qui vero prselatorum contraIroe 8tstutum ssludre prsc8umptione äsmnstni! sliguiä attents-verint, Isetum 8uuin noverint 1 p 80 ^ure irrituin et 8e ills vieexote8tste eonlerenäi p,ivsto8. Lt 8! prse8umplionem itersverint,poensm clivvrtü et prsetsturib 8ui8 poterunt lormiäsrs.

krseteres cum in krancise, ^.n^lise, 8eotise, Vsliise, 8i-8psniss et HunAsriss rexni8 esu8ss Isicorum non imperatorÜ8leAibus, 8eä Isicorum eon8uetuäinidu8 äeeiäsntur, et eum eecle-8ia8tiea 88>. kstrum constitutionidus vslesnt terminsrm et tsmcanone8 (jirsm con8uetuäine8 plu8 eonlunäsntur in Ie§ibu8 c^usmMvsntur, ^rsecipue propter nequitiam, Irstrum no8trorum etsliorurn reli§io8orum eonsilio et roAstu 8tatuimu8 c^uoä in xrse-äietis rezni8 Ie^c8 8eeulsre8 äe cselero non lexsntur, 8i tsmenIroe äe re^um et prineipurn xroee88srit vvluntste^ primo tarnen8tatuto in 8uo orctine äursturo. Datum Romse. Lu1seu8, Ilist.IIniver8. ?sris l'. III. p. 265 u. 266»