Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
2v
JPEG-Download
 

DE SIMP L. bie FACVL T.

nud purgabit& coturnices: neqʒ etiam ſi hos nutrire valeat, conſequens ſtatim eſt. vt& homines. EProximum eſt, vt quod ex accidenti eſt, diſtinguatur ab eo quod primario ac per ſe. aqua fri-gida calorem quandoqʒ reuocat, cutem refrigerando, contrahendoc;, ac condenſando: ad id enim,caloris conſequit reuocatio, velut in tertio de Temperamentis oſtendimus. Rurſum/ calida quoqʒipfa ſæpenumero refrigerat, excallacientem nimirum humorẽ digerendo. Nam ſi his ad amuſſimdiſtinctis ad inquirendę facultatis explorationemacceſſeris, haud facile, mea quidem ſententia, fal-li queas. Cæterum anufloalio deſumi judicium, q; ab eo ad qd᷑ dicitur, id quidem perfacile eſt: nonvidelicet an inſecta animalia oleum interimat, neque an pingue, aut lentum, aut leue ſit conſideran-tes cu m an calfacęre, aut frigefacere, aut humectare, aut ſiccare corpus humanum valeat; inquirit:Eundem in modum neqʒ an ꝙolore ſit rubro roſa, neque an albo ceruſſa: ſiquidem neceſſarſumeſt, quicquid rubrum lit eſſe Alidum⸗ neqʒ quicquid album eſſe fligilum: ſed an admota corpori-bus noſtris primario ac per ſeexcalfaciant ac non interueniente quopiam, neque ex accidẽte: Acſiita quidem, facultate eſſe calida: vt ſixefrigerent, frigida. Nam per deos immortales, vnde nam di-cere poſſumus, an calidum ſit tacultate album piper, granum cnidium, enicus, calx,& veratrum al-pumt aut vnde frigidus ſit ſamius aſter; terra ſelinuſia, ceruſſa, nix,& lact omnia enim ea colorisſunt candidi,viribus vero vel maxinie pugnant. S unt ergo nix& cab colore ſimillima, viribus au Ftem pugnantiſſima: ſed pugnantiam ſenſus diſucdicat. S iquidem niuem applicatà protinus ac pri-mo ſtatim occurſu frigidam perci pimus:& quoad tangatur: magis ſemper magisq; frigefacere ſentimus: videmus porro ipſam neque durare, neqʒ ſeruari poſſe, ſi vel leuis calor occupet. At calæ ne-que primo occurſu refrigerare percipitur:& vſque dum applicata manet, perſpicuo magis ac ma-is excallacit. Ex quo conſtat ex eo q; ſemper vnum idemqͥ; efficiat, quoad nos contingit medica-men, propriam eius iudicandam elle facultatem.ub pat Diſcernatur AQuodl e Caccidente quid faciat, ab eo DM propria F acultate. CAP. 3.TFenim quod ab initio ad finem vſqʒ dum applicatum eſt, magis ſemper calfacit, id non ex ac-E cidente, ſed ex ſua natura eſt tale: S ic etiam quod à princl pio ad finem vſqʒ refrigerat, ex ſua fa-cultate eſt frigidum, non ex accidentè. At ſanè ſi nihil moratus, atque ex poſteriore, ac poſt ablatio-nem, facultatem eius expendere voles, fæpenumero falleris. Ac forte non nunqhaquam frigidam,non frigidam modo, ſed& calidam, poſſidere facultatem dices. vbi videlicet frigefacere perpetuodum nos contigerit ap parebit, frigida.vbi vero ſæpenumero calorẽ reuocabit, calidam. Quare hæc

indiſcriminata relinquenda non funt. Dandaczʒ inſuper opera, vt quodcumqʒ medicamenitum in iu A. I. 2 c. lc.dicium vocare velis(id quod in libris de temperaturis monuimus)omnis ſit expers alienæ tum fri- G fol. 9. c

giditatis, tum calidlitatis:ne vicdelicet natiuam eius facultatem adſcititia qualitas adulteret: Ad hæc& ipſa præce pimus)nutrimentuma medicamento diſtinguitd atque ea vtraqʒ ad aliquid dicimem ento: tum circa eandem ſæpe ſubſtantiam conſiſtere, velut& ĩd quod monſtrauimus: Nec ſe-cius quædam tota ſubſtantia in ſeſe mutuo& agant& patiantur: quędam vero vna duntaxat, aut

duabus qualitatibus: Super hæc, alia itidem elſe tenuia ſiue tenuium partium ¶Græci Ag ονο⅝vocant: alia craſſa ſiue craſſarum partium Trau ον A ræci nominant: Itenuia quidem, quæ fa-

lle in tenues comminui partes poſſint craſſa, quæ otra. Aiqʒ. vt ſemel cicam, omnium meminiſſe

7.

Adiſſtinctionum oportet, quas in tertio de Temperamentis poſuimus vt ſecundum illas medicamentorum omnium ſpeciei facultas explorari valea lt. crete rn a

8 Nest De Aue Facllltate. 7)J%%%VVCCCVVCCCCCI 8to ſanè᷑ prima nobis in contemplationem propoſita Aqua: nimixũ ea& cõmuniſſima ho-Lminibus oibus lit, tum ſanis, tum ægrotis:& ad vitam maximè neceſſaria. Primumq; eucratoſiue temperato corpori applicator ipſa neque frigida inſigniter nec; calida: Deinde ij aqui naturaſunt intemperati: Lertio js gaffectualiquo tenent᷑. Nam hoc pacto exac te in olbus propriam eiusfacultatẽ perpenderis. Igitur tẽperato admota pluſculo tempore ipſum oino refrigerabia Intẽ pera- Hto vero citius quidẽ refrigerabit id quod frigidius natura fuerit, tardius verò quod calidias: Semautẽ omnia refrigerabit, etiamſi non multis deinceps diebus, ſed vel vna quis hora, aul pluribus cavtatur: nec. n. talis in vllo ipſorum calorem reuocare poterit. quæ ſummè frigida eſt, ſi quadratęac iuuenili corporis naturæ pauculo tempore adhibeatur, caloris molietur reuocationem. lin alitervtaris, ſemper refrigerabit. Quin ẽt ſi ijs quoqʒ qui ſimplici laborant morbo, ſiue calido tẽperaturaſiue frigido, eiuſmodi admoueatur aqua, hos etiam manifeſto refrigerabitnam ſimplex ſit affectiooporiet quemadmodum ytiqʒ in tertio de T emperamentis definitum eſt) quo videlicet quę adhi-Petur, ex fua natura refrigeret non ex accidente quopiã: quippe cum frequenter, vbi compoſitusſuerit affectus, aliud primario medicamentum elficiat, aliud ex accidente: velut in phlegmone, eſtenim ca affectio calidæ copioſæq; fluxionis ſoboles. At quæ modicè excalfaciunt pharmaca, cumſuperfluitatem euacuant, protimis, opinor,& quod affectum eſt, frigicius e iciunt: Verum cumlum plex vnaſʒ fuerit affectio, quod ex accidente ſit, in ea prouenire non poteſt. Ergo ſi hac rationeexpendas, aqua potabilis vndequaque videbitur frigida. Non eſt tamen eadem aliarumaquarumſponte natarũ, quę ſulfur, bitumen, aut nitrum, qualitaubus ſuis referũt, ſacultas. Siquidem earumomnino nulla, vbi alienæ tum caliditatis tum frigiditatis expers adhibita fuerit, fri gefacere conſpi-

A 5 1515 citur.

N