Coll. græci antiqui habentſandyx.
DE SIMPIL. ME DIC. FACVLT.
currit repellens. At quod plane tenue eſt, id medicamẽti anſas effugiens, pręterlabitur, atqʒ in par- E
te figitur, haud etiam retrorſum, ſicut id quod craſſum eſt, repulſum. Sanè ad vnguem tenuis qui-dam elfloreſcere rubor in partibus ab aceio iritatis conſ picitur. Forte vero alia cauſa eſt, quæ com-prehẽdi nequeat. Nã ob id ipſum procul ordiendã facultatum explorationẽ prohibuimus, quia innaturalia incidere problemata neceſſe eſt, eaqʒ non leuibus ambiguitatibus perplexa. Nobis igiturhaudd ſtatutũ eſt. ſicut ijs qui naturam rerum ſcrutantur, oẽs omnium rerum cauſas exquirere, verũmedicaminũi facultates cognoſcere, quò& illis dextrè vti,& boni compoſitorum euadere artificespoſſimus. Nam ꝙ ſit impolſibile aut probe ipſum medicamentum cõponere, aut eo quod ab aliocompolitum eit idoneè ti anteq; ſimpliciũ medicaminum facultates pernoueris, abunde in libristum de Curandi ratioiie, tum de Medicaminum compoſitione conſcriptis oſtenditur. Cũ ergo isnobis in hac tractatione propolitus ſit ſoopus, vbi primum quod ab illis vtile eſt inuenerimus, à
phyſicis problematis recedendũ eſt: quæ innumeris dubitationibus ſunt intricata: quippe, cum inqua in vniuerſum tem peratura, aciditas, dulcedo, Alentities, amaritudo, ſalſedo, auſteritas, acrimonia,& aliarum qualitatum ſingulæ prouenire ſunt natæ, phy ſici viri ſcrutari nituntur, helitationestum plurimæ, tum maximær, in oratione exiſtere aſſolent. Has ego non ſecus vitandas cenſeo, quãquædam præcipitia, cum præſertim ac manum ſit via reglſa, qua medicamenta iudicare liceat. Pri-mumq;ʒ, quod paulo ante præcepi, perpẽdendũ, nullam in ambiguo eſſe facultatẽ eorũ medicamẽ-·torum, qᷓ vehemẽter aut excalfaciũt, aut frigefacitt: verũ de quibus ambigitur, neutra ſint, neceſſeeſſe: Deinde pleraqʒ, vt ad ſenſum ſimplicia, ex pugnãtibus conſtare facultatibus: non. n. ſolũ lac,ſed ẽt ſulfuroſæ, bituminoſæ, nitroſæ,& quæcunqʒ eius ſunt generis ſponte prouenientiũ aquarũ,ex pugnantiũ facultatũ miſtura naſcunt᷑: liquidem aqua ex ſua natura frigida eſt& humida: bitu-men aũt, ſulfur, miſy, chalcitis,& eius generis alia, calida. Meminiſſe verò èt oportet calidorũ haudpauca, craſlæ eſſe eſſentiæ: nec pauciora frigidorũ, tenuis: ac hm hæc principia tuto de medicaminũviribus pronũciare. Sat igitur fuerit, tenuium partiũ, refrigeratorium, exiccatoriumq;ʒ, acetum di-xiſſe, omiſſis ſuper illis rationibus nimis phyſicis, I quæ magis ad naturam rerũ ſcrutãtes attinẽt:nam ex illorum ſcientia, quo pactoalijs medicamentis miſcerii pſum liceat, cognoueris.yeteres medicus Perperam Indeſinitam reliquiſſe F acultatis eiuſdem generasMedlicamentorum Qualitatem. CAP. 25.Vocirea non poſſum eos non culpare, qui de viribus eius prolixa quædam nuganf& gar-Qua etiam, paulo minus medicos oẽs, quibus curæ non fuit ſimplicium oĩum medi-
camentorum in maioris minorisqʒ ratione vires diſcernere: ſed ſatis eis fuit, hæc quidem, G
verb cauſa, calfacere dixiſſe, ia vero refrigerare: tum hæc humectare, iſta exiccare. Nec enim ab-ſolute ſic nouiſſe expedit, ſed quatenus pſyllium refrigeret, quatenus ſolanum, aut ſcandix, aut ce-ruſſa, aut portulaca, aut lactuca: Tum quatenusexcalfaciat caſia, quatenus cinnamomum, aut amo-mum aut cardamomum, aut maiorana. Sic& in humectantibus& exiccãtibus facultate pharma-cis: Non enim vtile eſt generale ſolum nouiſſe, verum quid primum receſſerità ſymmetro& me-dio contrariorum facultatibus: Deinde quid illi proximum, tum tertium, quartum, quintumq;ʒ, ſifieri poteſt, receſſum ſiue ordinem, planis limitibus diſcernentẽ deſinire oportet. Quãdoquidemin tali facultatum notitia tum artificialis ſimplicium vſus conſtitutus eſt, tum à ratione proficiſcens
ac methodo compoſitio. Facitq; præter hæc, vt quæ compoſita iam ſunt, rite vſui accõmodare poſ
ſis. dane id quidem difficultatis atqʒ laboris pleniſſimum eſt, multamq;ʒ poſcens tum diligentiam,tum vſum. Ab experientia verò auſpicari in id genus oĩbus neceſſe eſt, velut iam propoſitum eſt:tum tuto ac diligenter colligere, ab ambiguis quæſtionibus cauendo. Eoq;ʒ mirari quiſpiam polliteos qui talia exquirunt, cum illos implicantes ſeſe quæſtionibus ſcri ptiscjʒ animaduertat, quemad-modum conſueuit Herodotus. aPerperam Superiord ſculi Bomines e Compoſttis medlicamentis orſos, Bor um qua in illaf ingrederentur S implicium pharmacorum Indlicaſſe facultates. CAP. 20.
Iquidem ab omni vetuſtiſſima compoſitorũ medicaminum hittoria orſi, ad expendenda quæin illis ſunt ſimplicia tranſeunt. Ac qm̃ his, exempli cauſa, calfacientibus medicamentis admi-ſtum inuenitur acetum, proinde& ipſum eſſe calidum cõtendunt. Neqʒ enim an recte admiſtumfuerit, conſtare poteſt prius, ꝗᷓ eius ſeorſum vim totam perſpexeris. Neqʒ ſi id detur, etiam nota eſtcomponendorum medicaminum ratio, per quam iudicantes inueniemus, qua ratione multis ex-calfacientibus medicamentis vnum admiſtum ſit frigidum: aut certe refrigerantibus, quod calfa-ciat. Porrò, vbi etiã latentes affectus memorant, ad quos congruere videantur, ac deinde dogmati-
cis opinionibus paralogiſmos connectunt, ex quærendis quærenda, ex ob ſcuris obſcurã, inuicem
colligentes, tum profecto vel maxime alijs ſuas produnt ineptias ac nugas.uod&& Emmpiricis Contradicendi præhcam occgſionem, Qui Citra zudicium ac diſerimenG ſampliciter Compoſitis omnibus facultatibus Fudem habent. 2I Amomitto, ꝙ Empiricis etiam reprehenſionis locum ipſi exhibent, ex quo prompte com-N poſitis ſacultatibus omnibus fidem habeant: tanquam fieri non poſſet, vt pars magna earumerrore non vacaret, perperãq;ʒ eſſet compoſita. Dicent enim arbitror, ſicut ſanè dicunt, ruſtra nosi primas
F
H