Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
12v
JPEG-Download
 

DE SIM PL. ME DIC. EAC VL I.

pars euacuati debet, atq; inde ſumendus chondrus,& ptiſana,& lac& alia quæ vbi probè fuerint Ecocta, conferuntad euchymian, hoc eſt ſucci in corpore bonitatem. Non tamen, quod ad hoc atti-net, omnia exiſtimare oportet aut deteriores, aut cõtrarias, in ſeſe obtinere facultates: neqʒ in ſermo-ne ſcientem, eorum, quæ eueniunt, partem alteram omittere: id quod fecit Archidamus in oleo. Si-quidem memorabat oculos ab eo mordicari, guttur ad tuſſim excitari,& ventrem radi: cæterum ꝙſtomachum ſępe cum valenter morderetur, oleum protinus dulciſſimum epotũ ſanauit,& iniectittotius ventris mordicationes lenijt:& à thapſia, vrtica,& ſeilla excitatas inũctum ſedauit: eorũ men-tionem non fecit. Ego vero non ambigo, neqʒ fidem non habeo ijs, qui aiunt rebus propemodumomnibus multas ac diuerſas ineſſe facultates: quin oſtenſurum me id ipſum polliceor in libro ſe-quenti: Attamen non proinde adſtruo eam quæ in quoqʒ exuperat, non poſſe cognoſci: verum ſi,quod ex aceidente eſt, ab eo quod per ſeſe, diſtinxeris, omnia clarè cognoſces. Contemplator enimvtrũqʒ in exemplis. propoſitis videlicet exempli cauſa duobus hominibus, quibus ſimiliter os ven-tris mordlicetur,& qui pariter aut ſuccum ptiſanæ, aut chondrum, aut panem lotum ſumpſerint:deinde alteri mordicationem reſtinctam, alteri verò inauctam ponito: Obſecro, nũquid ſuccus pti-ſanæ, aut chondrus, aut panis ex ſe mordax eſt, per accidens autem in altero hominum morſum nmodo non inauxit, ſed mitigauit: an quod ex ſe quidem erat mitigauit, per accidens vero in altero Eirritauit? Ego ſanè ex ſua natura epiceraſticum eſſe dico ſuecum ptiſanæ,& chondrum,& panem,& per Iouem lac quoqʒ: cæterum in altero homine morſum auxiſſe, ꝙ properaſſetd corruptione ſuperari. Atqʒ ea vtiqʒ eſt(certo ſcio) veterum omnium ſententia, ſed& recentiorum optimi quiqueita ſapiunt. V erum, ſiquis fuerit quem ego neſciam(nec enim quicq; eſt, quod non audeant iunio-rum medicorum quidam) qui contendat ex ſua natura corruptiones augere chondrum, panẽ, autptiſanam, cæterum in quibuſdam ex accidente nimirũ mitigare, is, inqua, qui talia iactabit, nullamalſertionis ſuæ demõſtrationem afferre poterit. Atnos dicimus, ꝙ ſi ptiſana foret cacochymos ma-li ve ſucciʒ haud vnq; mordicationẽ mitigaret. Atqui conſpicitur frequenter tum ſupernè ſumpta,tum per ſedem iniecta, mitigare: Ex quo patet per ſuam quidem naturam boni eſſe ſucci, veruminterdum vnd cum ijs ſuccis qui mordicationes excitant, corrumpi,& ipſum augere ſymptoma.Qudbenado Diſcernendum ſit, d Cacocſhmisb une Mordlicatio ſauala ſit, Ans ab,i Epiceraſticis, hoc gt Temperantilus. 8. T.Orte igitur nos roget quiſpiam, an vllum vnquam cacochymorum mordicationem curauerit:PBaud em id non raro factum cognoui: verum ea dico non temperando, verum id quod mor-dicabat educendo, mordicationes ſanaſſe. Ac proinde& ſtatim,& vſqʒ dum euacuẽtur, hominem&morclicare,& inſuper euacuata aſperum relinquere ſenſum in partibus aliud medicamen requirẽ-rem. Quod non faciunt quæ honi ſunt ſueci& dulcis Græci UN& yDονπτοe nom inan) ete-nim& protinusmitigant,& præter q; ꝙ euacuationem non faciunt, et ſenſum aſperũ nullum inducunt quin potius ipſa contra ſenſuum medentur aſperitati. Itaq; chondrum, lac, ptiſanam in eiuſ-modi affectibus& edenda præbemus,& per ſedem inijcimus, vbi videlicet melle, aut quopiameiuſmocli quod infeſtabat, exterſerimus: quo tẽpore opportunus eſt& adeps,& ceratum dulce,&oleum dulce. Porro& in præſenti& in ſequenti deinceps ſermone omnia me dulcia dicere exiſti-mato, tum ea quæ ſalem non ſunt experta, tum ea quæ ſunt elota. Quatuor itaq;ʒ indicijs cum poſ-ſis quod per ſe ſenit diſtinguere ab eo quod per accidens, facile cuiuſque talium medicamentorumfacultatem inuenies. Primum indicium eſt, an ſtatim mitiget, an non. Secundum, an ſimul cum læ-dentibus euacuetur, an non. Tertium, an aſperitatem quandam in corporibus relinquat, an non.Et quartum, an ita affectis vtile& commodum videatur, nec ne. Nam, cum nec protinus mordica-

tionem ſanat, verum maiore cum vehementia excerniturneqʒ intus manendo medetur,& moleſtã

corporibus aſperitatem relinquit, quam, ſi denuo offeratur, exaſſ perat: argumentum eſt rodentisacmordicantis eſſe naturæ, cæterum ex accidente quandoque morſus ſanare. At quod& cõtinuo mi- Htigat,& nullam excretionem prouocat: ſed nec exaſperat dum intus manet, immo exaſſ peratorummedela exiſtit: ipſum quidem natura bonum eſt, verum interdumd cacochymia, quę ipſum alteratcorrumpitqʒ, mordax efficitur. Atque hęc ita à me dicta ſunt, vt ſimul vtriuſqʒ medicamentorumgeneris& tempus,& vtendi modum, ſimulqʒ facultatis inueniendæ, rationem docuerit oratio: de-monſtraueritq;& ptiſanæ ſuccum,& chondrum,& tragum,& lac,& panem elotum, ex genere eſ-

ſe euchymorum: quin& pinguedinem,& adipem,& oleum dulce,& ceram dulcem, ex mitigan-tium eſſe natura. Fuerit autem cæra dulcis, quæ& natura eſt talis(nam quædam guſtantibusama-

re ſuni)& quæ præterquam qudd eſt talis, in aqua bona elota eſt.

De Ralione Abluendi& Caudidla aciendi Medicameuta. C. AP. 1g

E Auanda porrò eſt non tantummodocera, ſed& pix,& reſina,& oleũ,& quicquid aliud aquænon miſcetur. Primumq; modice concalfactum, mox in vas lati oris, ac magnum, cuiq; inſitdue copia Puriſlimæ ſimul& omnis qualitatis maxime expertis, infundito: nã in ea, quicquid ſit

id quod abluitur, acrimoniam ſuam exuit. Deinde conterito, tundito, frangito, manibus que im-euſe ſubigito, vt vnaquæque videlicet abluendi medicam inis particula aquam poſſit contingere.Denic effula priore aqua, rurſum quod lauatur excalfaciens in aliã aquam æquè ſyncerã inijcitoʒ

Rurſumqʒ

1