Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
15r
JPEG-Download
 

LIBER SECGCVN DVS 15

A8edillud tamen conſtet, vt omni prorſum aliena vacet qualitate vehementi: id enim perpetuo in

omni medicamento memoria tenere oportet. Atqʒ hæc quidem ſumma eſt rationis. At opus ip-ſum, quod perficitur, experientia commonſtrat. N am qui ardore tenentur, tantum abeſt vtà calo-

re liberẽtur, vt etiam magis exæſtuent,& procedente tempore calidiores euadant. At algenti-

bus, ex olei inunctione perſpicua nulla aut noxa, aut vtilitas affertur. Ex quo liquet, vt calfacere ſitnatum, certè non admodum id poſſenec euidenter, ſicuti reſina, pix, bitumen. Inaudienda eſt nuncPix non ſicca: itidem nec reſina, nec bitumen ſiccum: nec enim ipſis inũgi quis poſſit: neque itemquæ Sol liquarit quippe hæc nec ſimplicia, nec ſponte nata ſuntmedicamenta: verum reſina, quæGræce ar αοον d ſpontaneo fluxu dici tur, quam in Laconia& Cilicia optimam prouenire no-uimus:aut terebinthina, aut lentiſcina, quæ liquida etiamnum ac recens ſit: aut ex pinea, quæ in fi-ctilibus ſupernè olei ritu innatat: pix autem liquida, aut potius quod oleoſum in ea ſuperne flui-

lat, quod vtiqʒ r ion hoc eſt picis florem, nuncupant, eſt enim re vera tanquam picis flos: ſic

bitumẽ adhuc liquidum, quod ex Me den importatur: omnia enim hęc pinguia ſunt, plurimũqʒoleoſæ naturæ poſſident. Veluti myrrha ſtacte,& picinum, iuniperinum, cedrinum, laurinumq;oleum,& alia eiuſmodi clariſſime refrigeratos recalfaciunt, exæſtuantes verò ſummè excruciant.

B Atqʒ hęc quidem vtrisque excalfacere confeſſum eſt:atoleum neutris admodum neqʒ reſrigera-

tos ſcilicet excalfacere, nec excalſactos offendere. Non tamẽ obſcure ijs qui ex ardore febricſtant.; faſtidij cuiuſdam cauſa eſt, calorem queaugere apparet, qutadmodum in exquiſitis eryſipelatis,quippe quæ bilioſæ ſunt fluxiones: manifeſtò enim in his calorem adauget, etiamſi applicet᷑ vel fri-gidiſſimum. Etenim in ardoribus ſi ſalis ſit expers,& alioqui etiam candidum, non nullum fanè᷑ ſolatium, ſi modo frigidum perfundatur, affert: In er yſipelatis autem, quãtumuis ſit frigidum, nihilluuerit. C rerum ldere omnes quæ ex pura bile ſunt fluxiones, vel maximeè eſt natum: at quæ exſanguine illi permiſto conſtant, has quidem minus, nõ tamen vulgariter. Porrò iſtis etiam minus,

Af Quãuis inaliquibus græ.codicibꝰ legat᷑Nονοπο90¹ i. magis æ-ſtuã tes, in multis tamen aliislegiturJeep i. falcidioſiores ingetioxes“ve:&in-ferius etiã hicſenſus habet:cui ẽt lectioniaſtipulatur vetus translatio.B T Af. Nicogmedia.

C* dont.

„ A 3.„— 7 7.ſed tamen perſpicuò affligit inflammationes etiamnum feruẽtes. Ex quibus omnibus coniectu-

ram ducenti viſum eſt tandem calorem parem eis, quibus applicatur, accendere. Apparet enimOr poribus mediocriter calidis admotum moderate illa excalfacere: quæ verò valide, validum ac-cendere calorem. 0 a 5 8 bQubd Oleum ea Borum t numero, Qua e Aequo nus Ecalſuciunt. CAP. 22.Ilctum eſtiigitur in tertio de Tem peramètis, venit que nũc iterum dicendum, ꝙ vnũquodqʒmedicamentorum quæ corpori applicantur, quæ quidem calida eſſe facultatibusdiximus, ca

C oris ſui principium à nobis accipiens partim ſimiliter nos recalfacit, partim valentius. Atqʒ ex ijs

quæ nos æqualiter recalfaciunt oleum mihi eſſe viſum eſt, particulares eius vires inſpicientiicom-peri enim perpetuo calorem efficeretepidum in ij 5 quæ mediocriter eſſent calida, feruẽtem in fer-uentibus. Proinde que mihi eſt viſum neqʒ cõuulſiones, neq; tremores, neq; ſenſum tum difficilẽ,tum deperditum, magnopere aut iuuare, aut lædere: quippe juuare nequibat, cum valenter excal-lacere non poſſet: nec lædere item valebat, cum omnino non refrigeraret: At vbi adſcititium com-Paraſſet calorem vehementem, multum prodeſſ⸗ emempe vbi in alueolos olei calidi, in quo radicesquædam aut herbæ excalfaciendi facultate pollentes incoctæ erant, ita affectos demiſiſſemus. Vn-

merito velut materia quædam cæterorum fuerit medicaminum: nam ſi frigida illi commiſceas,rigidum efficietur quod miſtum erit: ſin calida, calidum. Quod enim ex media tẽperie eſt, vtriſqʒſummis inſeruit, vtpotè quod ſi calido commiſceatur, id quod ex ambobus miſtum erit, frigidumeincere non valeat nempe cum ipſum non ſit frigidum: neqʒ ſi frigido, calidum, quipps cũ ĩipſumnon ſit calidum. Itaqʒ non immerito alij calfacere ipſum aiunt, alij vero negant. Calfacere enim vi-deatur, cum ad parem calfacienti corpori calorem peruenit, hac enim ratione recalfacere rurſum

poteſt: ꝙ vero

ell! h elo quam acceperat augere caliditatem non poteſt, haudquaquam calfacere videatur,quippe cum non quam acceperit, ſeruare, ſed augere, calefacientis ſitopus.ee e, rincipia Tantæ de ledlicamentorumm facultatibus Cambiguitatis. Ci P. 28.

Iuſmodi porro ambiguitatum tria ſunt principia, Quòd non diſtinxerint genera eorum

quæ nos excalfacere dicuntur,& quòd homonymijs ſiue æquiuocationibus vtantur con-

fuſe,& quod nihil relinquant medium. Itaque calfacere nos dicuntur,& quæ energia ſiue actuſuntcalida vt ignis:& quæ poteſtate. Tum quæ poteſtate ſunt calida, partim alimenta ſunt, par-tim medicamentad partim tegumenta. Porr calidum quoque ipſum,& quod actu tale eſt, ita no-minare conſueuimus:& quod poteſtate, velut ſubinde ante monuimus. Sed& calidum actu eſt& quod ſimpliciter eſt calidum, vtignis:& quod per exuperantiam, vt animal:& quod ad ſui ge-neris ſymmetrum comparatur:& quod ad quiduis obuium. At quod poteſtate dicitur, primumquidem diſtinguitur contra id quod eſt ex accidenti: deinde totidem habet ſignificationum diffe-rentias, quot actu calidum. Stenim cum ſit v elutapta quædam materia ei quod eſt actu calidum,partim ad ea quæ abſolutè calida nuncupantur, partim ad ea quæ per excellentiam quandam, tumad quiddam ſui generis, aut ſpeciei: denique& ad obuium quiduis collatum, propria vtique fue-rit materia. Quocirca cum ea conſideremus calida, quæ referuntur ad hominem, vt alia prorſum

omittantur, æquũ exiſtimamus. In iſtis ergo omnibus peccaxe ſolent, qui de medicaminum viri-

15 f a bus