„ b.2. h

LIBER Q YINTVS 34

7 1— 7. 5 5 5A arbitramux:quanq; nos jam antè ſpiritum innatum, etiam ſi non ſit animæ eſſentia, ſaltem primum

eius elle inſtrumentum in commentarijs de Hippocratis Platonisq; placitis demonſtrauimus. Etcerte dicimus eum ſpiritum in omnibus animantis contineri partibus, ſed non vndiquaque eſſe ſuiſimilem, veluti nec ſanguinem, eſſe neceſſe: Tum in ſpatijs inanibus nõ paruam eius ineſſe ſubſtantam. immo potius velut materiam quandam, leuiculam etiamnum mutationem expoſcentẽ ad in-nati ſpiritus qualitatibus ſuis abſoluti generationem, nihilo ſecius tñ iam tum etiam admodum adnaturalia opera conducentem. Porrò autem vnum ex naturalibus operibus eſt ea, quæ in pus fitconuerſio: nam& illic quædam perficitur coctio: cum autem quidquam coquere conſilium eſt,quam plurimum, meo iudicio, ſpiritum ſeruari intus oportet. Atqui digeritur tum ab a eutporãti-bus ac detergentibus, qualis eſt hordeacea fabaceaq; farina: tum à reſiccantibus, qualis eſt panici,lu Pinorum, milij: tum ab excalfacientibus, qualis eſt fœnigræci: quin multo etiam magis abſijs quęſimul& excalfacere& reſiccare poſſunt, puta lolio, eruo, cicere, ochris. Igitur omnium ad puris genetationem aptiſſimum eſt, Ex ijs vtiqʒ quæ perſunduntur, aqua tẽperatra: aut cui additum oleumeſt, quod hydrelæum Græci vocani: Ex ijs verò quæ irrigãtur, oleum tẽperatum: b At ex ijs quęec hydrelero illinuntur, farina triticca,& panis ipſe:ſed is modicè coctus ſit oportet. Nam qui plu-

1, 150 1 1— 0„B rimum coctus eſt, quodammodo ſiccior 5 phlegmonis quę ægrius concoctionem admit-1

tuntqui vero minus, ijs quæ admodũ calidæ ſunt, aq; vt ſic dixerim, feruent, congruit. Tum cuiPlus additum olei fuerit, pertinacius coctioni aduerſantibus conuenit: cui minus, feruentibus ma-Sis cOpetit. Et lane quod ex pane conficitur cataplaſma, difficulter coctioni cedentibus phlegmo-nis idoneum elt, ſiquidem pani tum ſal tum fermentum admiſtum eſt: quod verò ex triticea arinaPræparatum eſt, calidioribus vtilius eſt. Et ipſius etiam triticeæ farinæ quæ pura eſt, tũ panis quoqʒqui purus eſt, puri mouendo com petentior eſt, nimirum cũ furfur minus ſit calidũ 2 magis deſic-cet: farina autem pura, quæq; alere eſt nata, humida eſt& calida: qualia cert ad pus producendumconferre oſtendimus. l taq;ʒ medicamẽta quæ phlegmone tentatis imponũturpãrtibus, ſi calida ſint& humida, ad pus mouendum conducunt, vti adeps ſuillus,& vitulinus. Nam tauri& caprę acrio-res eſſe oltẽd im us:quãobrẽ phlegmonis tũ frigidioribus, tum durioribus magis cõgruũt. At ſuil-lus& vitulinus, ijs ꝗᷓ propriè phlegmonæ appellantur, familiariſſimus eſt. Eſt& adeps gallinaceo-8 familiariſſimus, magischz etiam anſerũ, quodammodôo tñ ad digerendum potentior: eſt enim ſubſtantia ſua tenuior, ſicut& bubulus& caprarum craſſior,& terrenus magis. Quin& agreſtiumanimaliumomnium acrior eſt adeps ſimulq;; ſiccior multo quã domeſticorum, maximeq; pardalis

C& leonis: quare horum nullus omnino puri mouendo idoneus eſt, ſed, vt dixi, ſuillus& vitulinus.

Porrò pus mouent& pix,& reſina, nẽpe oleo quopiam aut roſaceo ſubactæ. Sed& hic ad feruen-ces phlegmonas ex roſaceo eas liquare oportet: ad frigidiores verò excalfacientium quopiam, pu-A cicino, raphanino, veteri,& ſicyonio. Qud ſiquando ſola vtaris cera, alijs ad manumnullisadFus mouendum,& ipſam in excalfacientium quopiam diſſoluere oportebit: quippe cum ipſa per1 lit calida q; vt pus mouere poſſit: ſiquidem illinendi certe vim obtinet. Solis itaqʒ feruen-

8 5 apta eſt, ex calidorum oleorum quopiam liquata. Verum quemadmodum hæcN 8 elt, vt ad medias temperie phlegmonas, hominum qʒ& par-4 N 10 8 quiddã excedunt reſina& pix. Qꝛuapropter hac omnia ſimul miſta mo-51 8 l hæc iam ad tractatum de medicamentorum compoſitione attinent: quemnene S attingeremus, ſpeculationis ipſius nos ſequela adegit. Rurſum ergoad propoſitum

, gutem propoſitum definire, quæ ſit in genere pus mouentium natura. Dictum veròeſt. ꝙ modicè humectantem& excalfacientem eſſe eam oporteat: quod alijs verbis eſt, vt neque ex-cellat/ neque inferior ſit temperatura corporis ipſam immutantis, ſed quoad fieri poſſitſimillima.Ceterum, quòd medicamentum puri mouendo idoneum tale ſit facultate:& actu, ſiue energia fiat

D eiuſmodi, dum Sor pori noſtro admotum eſt: ſæpenumero iam antè dictum eſt: ſed nunc nihilo

ſecius id re petimus, quandoquidem vtrobiqʒ eius meminiſſe oportet. Aiqʒ eiuſmodi eſt pus mo-8 5 1 temperies. Porrò corporis ipſius conſtitutio emplaſtica eſt: qua maxime pol-3 quæ 1 vileola ſunt, velutadeps porcinus butyrum, thus,& quod ex farina triticea con-citur catapſa ma: quippe quæ moderate tum calida tum humida lenta que ſunt, ac proinde puri8 1 ain tl farina triticea ſiccior eſt, quanquã nihilo minus lentus ſit, niſi forte1 8 ius: N in 5 tẽperatura phlegmonis puri mouendio ineptior, in humidiorin ri 8. 13 antior ſit. V erum& hæc iam præſentis commentationis limites ex-8 5 5 qʒ denuo 1. duritates emollientia reuertor, hactenus& hic curãdi metho-8 85 n un 5 rũ caritati conducat 8 cirrhum vocant tumorem preter naturam,b Wed dur undd unt auté inter eos quida, qui vbi Plurim increuerint, umulat qʒ indu-uerint, non modo dolore carent, verum etiam ſenſum exiguum, aut etiam nullum habent reli-quum. Porrô naſcuntur ex humore craſſo& frigido, quales ſunt in animalium corporibus dunta-8 5 125 5 282 1 pituita. Proinde tumores ſcirrhoſi omnino aut pi-3 unt ſu ſtantiæ, aut atrabilariæ, aint ex vtraque miſti 1 Sed de agnitione eorum non eſt nuncmpeſtiuum diſſerere, verum de medicamentis emolliẽtibus illud vt nunc dicam opportunũ eſt,

Quinta Claſſis. EEEEE ii Nempe

An græ. cod.habetur tantũo. i.detergentibus,& ita in anti-qua tralatiõe.B HA ex cataplaſmatibꝰti furina triticea ex Hydre-læo, tum panis

ihc. ſed id mo

dice cocti ſit,

oportet. Namquod etc. intelIgedo ſemperde cataplaſma

te. ut et in ve-

ters ĩterprete.CYAf. ylceribꝰ.

4*