Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
34v
JPEG-Download
 

lib. de Liqui-dorum vſu 4principio.

nterpres for-te legit ele-p νꝑ]˖ ta-meu oe Slcicod quos vide-rim, habeantNee epo N feei. derrahendo,vt ipſe alibi vertit: vel deſtruẽ-do, vt antiqu'.

DE SIM PEI MEDUITAFEANCGVLI.

16000 11 1. 2 1* 7 3 3Nempe ꝙ propriè vocantur emollientia, quæ medentur ſcirrhoſis tumoribus ex pituita reſiccata E

craſſa que prognatis: conſueuerunt autem ij potiſſimum in muſculorum capitibus,& qui ex eisprodeunt tendonibus, conſiſtere. At quæ ab atrabilario ſucco indurantur, cancroſa ſunt omnia,&ab emollientibus medicinis aſperantur: ſed his quo pacto proſpicere oporteat, in Commentarijsmethodi curandi docebimus. Quæ veròã lento craſſoq́ʒ humore congelato indurata ſunt, calidapoſcunt ſiccaq; medicamenta, ſed non tamen quæ valida ſunt ac violenta: ſed ſufficitinterim vt ſe-cundi aut tertij ſint ordinis excalfacientium, primi exiccantium. Porrò cum non exigua ſit in corporibus ſic induratis maioris minorisqʒ latitudo, neceſſe vtiqʒ eſt& medicamentorum illis meden-tium non paruam eſſe latitudinem. S iquidem adeps caprinus,& gallinarum, quæ ſic indurata fue-re, iuuarunt. V erum illi quidem imbecilliores ſunt,& moderatas duritates emolliũt. Valẽtior gal-linarum gallorumq;ʒ adipe anſerinus eſt, caprarum verò hircinus validior quoque& taurinus, ſedminus tamen quam hircinus. Quin etiam medulla ceruina modicè emollit,& poſt eam vitulina:quippe cu m id genus omnia medicamenta calida ſint,& mediocriter ſicca, multo qʒ magis excalfa-cere quàm exiccare nata. Vnde ſiquis fortè ea quandoqʒ calida dicat& humida, non repugnãdum:nam paulum apſunt ab ijs quæ neqʒ humectant neqʒdeſiccant Bodem ex genere ſunt, quanc vali-

diora, ammoniacum thymiama,& ſtyrax,& galbanum,& bdellium ſeytſuicũ Sed ad emolliendũ E

præſtantiora exijs ſunt quæ recentia ſunt, ſiquidem inueterata validius quã oportet deſiccant. Id ipſum vſuuenit in medulla& adipe, quippe quæ& ipſa vetuſtate ſe ipſis tum acriora, tum ſiccioraeuadunt. Quin& oleũ quoqʒ ſicyonium ex hoc eſt genere: nec in poſtremis id, quod inueteratumeſt:& ca quæ præparantur, vt ſuſinum. Sed de compoſitis hic dicere ſtatutum non eſt. Porrò radixaltheęæ,& cucumeris agreſtis non nullæq́; aliæ plantæ, partim in oleo, partim in aqua decocię emollientium medicamentorum facultatem induunt: ſicut maluæ agreſtis folia; tum cruda tum cocta:Atqʒ hoc ſimplex medicamentum eſt, ſicut porcinus adeps vetuſtatem paſſus: ſed ſalis niliil opor-tet adijcere, ſicut nec alijs quæ emolliunt, valde enim deſiccat ſal. Porrò quæcunqʒ alia emollire pot-ſunt, leu ſimplicia ſeu compoſita ſint medicamenta(alibi enim ea recenſebimus) calida ſunt ex ſe-cundo& interdum ex tertio ordine, leuiter verò ſicca: ſed& his fand illinendi vis ſemplaſticam vocant x inſit neceſſe eſt, non aliter quam ijs, quæ pus mouent. Sed quanto maiore euacuandi faculta-

te pollere debent, tanto vtique minus etiam meatus illitu obſtru ere

Dubid Aedicamenita lndurantia Hunid9 Erigidoq, fint I. cmperameuto. Ab. io.8 Ane emollientium facultas medicamentorum abunde lam expoſita eſt: proinde deinceps de

indurantibus verba faciam. Frigida itaqʒ hæc fint oportet& humida, velutſemperuiuum, por G

tulaca, pſyllium, lenticula, paluſtris, ſolanum: aut hoc quidem cerise non eſt temperamento hunii-do, ſed medium obſoluie humectantis& exiccantis, ex pugnantibus facultatibus compoſitit; exic-cante videlicet& humectante, nimirum cum& duplicem in ſe habeat ſubſtantiamꝭ terrenam&aqueam. Sed iam non eſt mihi conſilium ad particularem materiam ſermonẽ deducere, verum ge-nerales duntaxat breuiter faculta tes definire. Sanè ſiquid ſimul& refrigeret& deſiccet,& i pſumprofec td omnino indurabit: ſed non eſt ex ijs quæ propriè indurant: ſiquidem congelatione potiusquãàm euacuatione durum efficitur corpus, prout fſuprã poſuuimus. At ſi quid ſit quod proinde quianatiuum humorem non retinet, induratum eſt, id ſiccum potius, quàm durum appellabimus: con-ſtat q; eius ſanatio rigatione& hiumectatione, non emollitione: ſicut certè& tenſio curatur laxatio-ne,& laxatio, tenſione. 3 i 115110 lt n nDe Tendentibus ee,, Aledicamentis.

Ed hac vt ſe habeant liquido conſpiciuntur, cum in cute, quemadmodum& ab Hippocrate

dictum eſt, Cutis duræ mollificatio, tenſæ laxatio: tum etiam frequenter in articulis. Igiturla„

xatio prouenit humectatis immodicè quæ circa eos ſunt ligamentis pariter& tendonibus: tenſio

vero non etiam ſimpliciter, ſed aut pluſculum exiccatis; aut refrigeratis, aut phlegmone affectis, H

aut ſcirrho. Atqʒ ita quidem in articulis: In cute vero nõ tantum iia, ſed muſculis quoqʒ qui ei ſub-iecti ſunt quoquo modo in tumorem ſublatis, nam& præ carnis ſæpe copia quibuſdam tendi.tur: quod vero& in phlegmonis id ipſum illi accidat, ſuprã poſitum eſt. Quamobrem non ſim-pliciter vna eſt ſpecies laxantium remediorum, vtpote cum alia humectando, alia cal faciendo, aliavero emolliendo, quædam euacuando, non nulla tumores præter naturam purgando, alia etiamper coniugationem horum quampiam agentia, Iaxare aſſolent. At Theſſalus, fere q; ſequaceseius vniuerſi, ſicut in alijs multis, ita& in his appellationes ſimul cum rebus confundunt, quicquidobuium eſt, citra vllam examinationem conſcribentes. Quamobrem, vbi quæ in manibus ſuntabſoluerimus, neceſſe nobis for ſan fuerit aliquando in eos ſtylum conuertere: In præſenti au-tem quod dicta continuo ſequitur, perſequamur, rurſum ſumpio principio ab ijs medicamentisquæ vocantur emplaſtica, quia ſæpe iam ante& de ijs diximus. Breuiter ergo Ern plaſticum me-dicamentum eſt, quod tenaciter corporis poris ſiue meatibus illitum inhæret. Porrò abundè di-ctum eſt nobis de pororum, quos nos ſtatuimus, natura, in libris de Temperamentis. Demonſtra-tum autem eſt& in libro hunc præcedente, mordacitate vacare omnino debere medicamentumemplaſticum: nam ſi qua illi inerit mordacitas, heerere in poris non poterit, ſed omnino facile ex-o 5 ö ö cernetur,