Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
35r
JPEG-Download
 

2* a„ 5 7A cernetur aut partium aliquam liquando, aut certe humorem aliquem ex alto attrahendo. Sed& il-

LIBER QYINTVS 4 35

lud ſatis conſtet terrenæ conſiſtentiæ et viſcoſum eſſe o portere emplaſticum.

Græci cod.&

Quobd boros purgantium Mcdicaminum J. uuinqublq; calidlumſit,& tenuium 9 1 5 5 1 5. partium: Nam amara omnia C nutroſa faut. G

S Ed de iſtis ſuprã abunde dictum eſt. Quod verò illi contrarit elt, dici queat poros repurgãs,&infarctu liberans: ſicut& ipſum emplaſticiti non modo em plaſticũ dicitur, ſed&&πασον νν7 u,quaſi dicas infarciens. Fuerit autem id ſicut effectu contrariũ, ita& corporis natura neqʒ viſcoſum,neqʒ mordacitatis expers, ſed nitroſum& ſubtile. Nam in ratione maioris ac minoris inter ſ e diffe-runt, ſubſtantie genere minimè diuerſa, tum emplaſtica ab ijs quæ ſordem nutriunt, tum poros re-Purgantia ab extergentibus. Nam quæ in ſuperficie ſordem auferũt, ſiue in cute, ſiue in vlceribus,ea extergentia ſiue rhyptica nominantur. Quæ vero poros etiam expurgant, ea ſubtiliorũ his par-tium ſunt& emplaſticis contraria: proinde pororum ecphractica& eccathartica, quaſi expurgan-

tia& farctuliberantia dicas appellantur: ſunt autem hæc tum nitroſa, tum amara. Atqʒ cuti extimæ

im polita ſolam nitroſam qualitatem poſſideant exactam eſt opus ad ea peragenda, quædicta ſunt:

At intro in corpus aſſumpta, etianiſi adiuncta ſit quædã adſtrictio, poſſinttamen ſic quoqʒ magnos

B purgare abſtergereq; meatus, cuiuſmodi ſunt in vaſis. Nam foris meatuum exiguitas Prius ab ad-

ſtrictione occluſa, quã probe queat expurgari, non etiam inde in altum abſtergentem ſubſtantiamrecipit, nec ex purgatur: At quæ circa ventrem ſunt partes omnes, quæq; in iecinore, liene, alijsq;ʒomnibus viſceribus, cum maximos in ſe meatus habeant, maius accipiunt commodum ex vaſorũcorroboratione, quã propter oſculorum exiguitatem lædantur. Proin intusabſynthium repurgarepoteſt, ſoris nõ poteſt: quippe quod compoſitũ eſi, Vt ſupra dixi, ex amara acerbaꝗʒ facultate. OQã=obrem eius generis medicamenta particulatim vt perſequar, non eſt neceſſe. Quæcunqʒ enim rep-pereris nitroſa& amara, ea ad purgandos meatus omnes valere noueris. At cutis vniuerſe ac vlce-rum ſordes non hæc tantum, ſed viribus minora auferre poſſunt, qualia ſunt dulcia quæ tenuiumſunt partium, puta meli& ex cerealibus ſeminibus quædam, vt eruum, fabæ, horde lupini: Quan-quam in ipſis fabacea hordeaceaq;ʒ farina tantum extergit, non etiam meatus farctu liberat: erui au-

tem& lupinorum potiſſimum ſi amara fuerint ſupra quã ꝙ extergunt, non nihil quoque meatus

B urgare valent. Simile quiddam amygdalis accidit: nam& horumi pſorum ea quæamara ſunt,&3— 5 4 l 5

detergunt,& mea tus expurgant: quæ vero edendo ſunt, detergunt quidem, non tamen infarctu li-

berant. Quin& vrticæ ſemeii non ſecusaiqʒ eruumamygdalaq; amara, mealus purgat. Ex eodem

. 8 ſcilicet ſunt ſcilla,& iris& quæcumque alia vincentem in ſe qualitatem amaram poſſident.

iquidem nitrum ipſum per ſe,& aphronitrum,& ſpuma nitri,& ſeriphon,& abrotonum,&id genus reliqua, cum cibo potuꝗz aſſumpia eandem vim obtinent. Protinus enim his ineſt vt craſ-ſos lentosq́;ʒ humores extenuandi vim obtineant, ſicut emplaſticis omnibus craſſos lentosqʒ cor-Roris ſuccos reddendi. Quamobrem lentis ac pituitoſis thoracis pulmonisq; humoribus aut puri,incidendis,& extenuandis,& educendis, a Ptiora inuenire alia præ iſtis medicamenta nequeas.dem iſtis& iecinoris obſtructiones expurges,& modicas etiam lienis: nam quæ maiores ſunt, vementiora deſiderant, nempe ca pPparis corticem, radices tamaricis, ſcolopendrion,& ſcillam,& eãque id ipſum nomine repræſentat, aſſ plenos appellata. S ed tamen iſtis vtendum in quoque viſcerũeſt ad iecur i plis per ſeſe duntaxatiadlienem vero miſtis aceto, aut ei incoſtis: ad thoracem pulmo-nem P melicrato, ptiſanæ, oxym elitiaurdulcium vinorum cuipiam. S ed hæcad curandi pertinẽtmethodum: proinde in prerſens rationibus ea confirmare omitto. Nam& in illo opere,& in alioquod de Componendiis medicamentis inſeribetur, eas explicabo. 810 Qubd Nrinam Cientia ex Acrium genere ſiut, ac proi nde culidla C. ſicca: Tum qubdSanguineis ſeroſliss fegregent, cralſlim vero cogaut. CAP. 13.

— a 5 7 5 N 5DN Orrs du neceſſe eſt vt dictis adijciam, ea duntaxat expromam, Nem pe cum plurimam mo-

nere Ham annitimur, non admodum dictis vtendum pharmacis, ſed quæ acriora ſunt,&magis excalfaciunt: dictum ſiquidem ſupra eſt, acre omne eſſe calidum. Eiusgeneris ſunt ſemenapij, petroſelini, feeniculi, dauci, agrioſelini, ſmyrnij& ſanè ipſum quoqʒ ſeſeli,& ammi,& phu,&meon,& aſaron,& acoron: 4 quibus fanguis non extenuatur duntaxat, jed& funditur ac ſecerni-e non ſecus atque lac quod coagulatur feroſo videlicet& tenui ſeorſum ſegregato, craſſo verò inie coeunte, Siquidem quò facillimè ad ſe attrahunt renes, quod in ſanguine aqueum tenue qʒ aceroſum eſt, u traque hæc conferunt, nempe totius ſanguinis primum fuſio, deinde ſegregatio: quo-rum neutrũ abſqʒ valido calore peragi queat. Quamobrem puris ex thorace ex puitioni ea omniaacluer ſa ſunt: quippe cum natura eorum ſit tum excalfactoria exiccatoria qʒ, tum etiam coactoria,f ſecreto ria. Cogitur quidẽ in ſeſe quod craſſum eſt: excernitur verò ac ſecernitur in ipſo coactu,quod in ſanguine ſeroſum ac tenue defertur: atque hoc ad ſeſe trahere renes anteuertunt: quod

Lero coactum eſt atque exiccatum, haud etiam facile expuitur. Proinde vt modo dixi, incidendi

vim habeat eiuſmodi medicamentum oportet, ſed non tamen inſigniter calidã, ne videlicei valideeſiccet: ac eiuſdem profecto commoditatis gratia cum ſorbitionibus potionibusꝗʒ humectatibusechiberi poſtulat: At quæ renes expurgant,& ipſa quidem incidentia ſunt, verum larga humidi-

Quinta Claſlis. BEEEEB i tate

7

H pe Not.