3
—
LIBER SEX TVS 4
A8 ecuta ſanẽ ſunt temperaturas eorum& opera. Nam adſtringens contrahere, conſtringere, denſa-red repellere,& incraſſare,& ante hæc omnia refrigerare, exiccareq́; natum eſt: Acidum vero inci-dere, extenuare, diuidere, farctuq́ liberare, perpurgare I Siangbalpem Græci vocant& citra excalfa-ctionem: Acre vero ſimiliter vtacidum agere, ꝙ ad extenuationem perpurgationemq; attinet: cæ⸗-terum hoc differt quod acidum refrigeret, acre vero excalfaciat: ad hæc ꝙ illud repercutiat, hoc at-trahat& digerat. Sic amarũ᷑ quoq;ʒ meatus perpurgat, abſtergit, ex tenuat, incidit humorum craſſi-tiem abſqʒ manifeſta excalfadtione: Erigidum vero aqueum incraſſat, cogit, contrahit, conſtringitoObſtupefacitatqʒ extingiiit. Porrò acre extenuat, perpurgat, digerit, perrumpit attrahit,& eſcharã
ſiue cruſtam efficit. At lalſum contrahit, conſtringit, condiendo ſeruat, deſiccat citra apertam autcaliditatem aut frigiditatem. Dulce vero concoquit, laxat, rarefacit. Oleoſum denique humectat,emollit, laxat. Facilius itaqʒ iam erit ex modo dictis ponderantem ſapores, inuenire qui tempera-mento, quiq; operibus ſint contrarij. 5 rr
i De Limital tome ac finitione Ordimis cuiuſc. Excalfacientium, Frige-
Faclentium, Humectantium,& Deſſccantium. 55
B NoOrrò congruens iam tempus eſt, deffnitis temperamentorum& facultatum, quæ in medica-
ö P mentis ſunt, ordinibus hunc librum abſoluere. Igitur ſymmetrum medicamentum,& quodſit ſimilis temperamenti cum eo cui admouetur, cum neqʒ calefaciat, neqʒ frigefaciat, neqʒ deſiccet,neqʒ humectet, id nec calidum, nec frigidum, nec ſiccum, nec humidum appellare conuenit: Quodvero aut calidius aut humidius, aut frigidius, aut ſiceius eſt, à vincente ſeu excedente cognomina-tur facultate. Porr per vnumquemqʒ exceſſum quatuor poſuiſſe ordines, quod ad vſum ſpectat,ſufficit, Calidum quidem nominantes primi ordinis, quod nos excalfacit, non tamen euidenter, ve-rum vt opus ſit infuper aliqua demonſtratione rationali: ſie frigidum, humidum,& ſiccum, quoddemonſtrationem i requirat etiam, non dum actionem valentem neq; euidentem adeptum. Quæ F. Additur invero mani feſtè aut ealfacere, aut frigefacere, aut humectare, aut deſiccare poſſunt, ea ſecundi eſtæor antigui abtdinis dicentur. At que iam vehementer quidem, non tamen ſumme, tertij. Quæ autem ad eo ex- cam.calfacere poſſunt vt eſcharam moliantur& vrant, quarti: ſic quoqʒ quæ vehementius refrigerant,adeo vt extinguant,& ipſa quarti ſunt ordinis. Cæterum nullum inuenire eſt„ quod quarto ordi-ne deliccet, quod non etiam vrat: nam quod ſumme deſiccat omnino id etiam deurit. Attamen ter
tij ordinis exiccantium eſſe quippiam queat, quod non vrat, ceu omnia quæ vehementer adſtrin-
C gunt, ex quibus eſtomphacion, xhus alumen, halauſtium galla omphacitis. In his autem iplis quæ-dam vicina iam ſunt adurentibus, vt ſquama æris,& æs vſtum, quaſi inter tertium quartumq;ʒ ordi-nem dubiè hæreant. In medio tertij eſt æs vſtum, ſi lotum ſit. In principio tertij hy pocyſtis. Sic au- 5tem& in ſecundo& quarto differentias conſtituere licet triplices: nec enim perindeifrit cauteriſt, in cod. græcis& napy, licetambo quarti ſint ordinis. De his ſane omnibus in ſequentibus libris per ſingula ſeor- lam nanuſeri
ſum medicamenta determinabitu. 5 ö 5 1 25200 5 3 8 1945 5 N 1 5 ö„ 1 25% e e e8 MEDICAMENTORVM FACVLTATIBVS N
jj
Agit de Effectricibus Qualitatibus ſingulorum Medicamentorum, quæ plantæ, aut ipfarumD 5 partes exiſtunt: Quorum hiſtoria ad nonum vſque librum continetur.
Quid Agendum. N cliquls Libri ſimplicium medicamentorum: G- Quil Aulhores rect, qui perperam, de ipſis tracfarini. f
5E ſimplicium medicaminum forma pariter& facultate ſcribere nobisaggreſ-— N ſis, primis duobus libris ante omnia prauos modos ratiocinationũ, quibus re-N ,ſentiorũ medicorum pleriqʒ vſi grauiſſime hallucinãtur, indicare eſt viſum.In tertio velut elementa quædã totius doctrinæ tradidimus. Deinde vero inquarto de ſaporũ natura diſquiſiuimus, ſtudio inueniendorũ oĩum, quæ exilis ad facultatũ cõducere cognitionẽ poſſent: diſſeruimus at in extremo p-uus libri de qualſtatibus medicamentorũ quæ ad odoratũ attinent. Porrò in— A quinto ad reliquũ facultati genus tranſgrelſi quod quidẽ ab ipſis operibus,que peragere natæ ſunt, denominatur,& illic quoqʒ cuiuſqʒ fubſtantiã oſtendimus. Et ſanè vniuerlalis Nins de ſimpliciũ medicamentorum facultate vniuerſus iam finẽ ſortitus videtur. Tem pusa f vero