4
$
f)
r
fyve Statuum Imperii Pontificia Religionis 6 ? Protefiantium circa Sacra &c. 251
eXerc itium ri P? test »quidsentiendumd e iis,qui Cum vero & essent, & futuri facile vi- n
% estria re Iigionis ad primam diem Janua- derentur casus, ubi subditi a religione domi-id hancse UmV0luerunt - Crediderim illos ideo ni territorii dissentientes nullam possessionem^rp et id 1 ? tent iam pervenisse, quod non fatis exercitii religionis ex dicto Anno 1624. pro-^kus rir,t Ver ^ a /- Terminus2. Art. 5. I. P. bare possent, de his conventum est, ut siHna*' a a I 110 Restitutionis in Ecclefiafticis fit dies neque publicum neque privatum exercitium^issent Uar ti^ nn i 1624. Verum attendere de- religionis sute dicto anno habuerint, vel post-C Ha(lic terrn ’ nu m restitutionis bonorum ec- ea diversam a territorii domino religionemVlm° rUm ’ de quo d. f. 2. & terminum exer- amplectantur, patienter tolerentur, & con-^it7W, slon g e diversum quid inferre, uti scientia libera domi devotioni suaj sine inqui-eti 0^ n -R r <efes in pralect. adbst. Hoc tamen sltione aut turbatione privatim vacare, in^ hn; u ante §• • Instrument. P ac. ad ulterio- vicinia vero, ubi, & quoties voluerint, pu-
^ cll,n aß S terrn]n i explicationem facit /. Bona, blico religiohis exercitio interesse vel liberos
ica
C °Cn ti ? em 33
* 4 » pluribus eundem persequitur exteris sua; religionis scholis aut privatis do-
. _ „ Ubi pacta, transactiones,
^di at0c Io r nes > aut concessiones, qua; inter im-
k fi
7 di«.- tI5ae manento, quatenus observari-
1624. non adversantur. QuasdUri contraria non est: quamvisde futuris non de proteritis ferride legib. scilicet propter justUm , utilitas tamen publica exce-5 P at itur, ac negotia praeterita, in° Ca t. Juturis pr^judicio esse possent, re-c’Vnb]- -U°dfi vero Status Imperii eorum-j. Jti mutuo consensu posthac de exer-Xo ! io .nis aliter convenire voluerint,Niijjjj anni 1624. utrinque renunciareatuere possunt /. 31. in fine. Quia^^fari^^Pum cum subditis dicto termino
Pro nullis quidem habentur, sedProhibitio enim ad
mi praeceptoribus instituendos committere
• “‘ico r --*-, -1—--- non prohibeantur, modo in ceteris officium
\j a j e s imperii status eorumque status pro- suum cum debito obsequio & subjectione ad-Ve l etj J? ^ subditos supradictos de publico impleant, nullisque turbationibus ansam prae-co ? Privato exercitio religionis introdu- beant /. Placuit porro 34. d. art.5. Putat qui-'^ercgiS^ittendo, & conservando antehac dem Cranius parte fecund. probi. 2. pag. m. 205.b i. erun t, initae & factae sunt, eatenus subditos a religione domini dissidentes nihilo-minus privatum religionis exercitium salvumhabere, ita ut conciones audire & Sacramen-torum reliquorumque sacrorum rituum solen-nia obire possint. Verum, praeterquam quodipse tolerantiam religionis & tolerantiam per-ii 11 ' , °>ietr, Ee ^ tUni5 utilitas tamen publica exce- sonarum confundere videatur, contrarium"" ' ‘ ' dilucidius patet ex d. js. 34. 6? 31. ubi expresse
sancitum, privatum a j que ac publicum religio-nis exercitium ex dicto anno 1(524. dimetien-dum esse : quae verba si vidisset Cranius, fatojam tum praereptus, sine dubio sententiammutasset. Quodsi vero subditi illi privato &publico religionis exercitio exclusi alium inlocum migrare desiderent, dominus territoriiinvitos eos retinere nequit, sed beneficiumemigrandi, quatenus lege publica ipsis est con-cessum, sartum tectumque, quodajunt, re-linquere tenetur. Orta inde magni momentiquaestio inter DD. Jurispubl. An beneficiumemigrandi sit voluntatis an necessitatis, i.e.an subditi dissentientes a religione domini ter-ritorii , qui se possessione d. Anno tueri nonpossunt, cogi possint a domino territorii utemigrent, an vero in ipsorum arbitrio sit,utrum manere an emigrare velint? Qui jusreformandi nimis late sumunt, quod Catho-lici praesertim faciunt, necessitatem urgent;alii vero ob pacis & quietis curam, volunta-„ lc - ~ tis esse statuunt. Inter hos jam tum fuit Cra-
d 'Mq ^utheranae religioni addicti in ter- nius Pac. Religiös, p. 2. probi, qui & in Mantissam* 511 - i? US Catholici, exercitio religionis pag. 442. quaedam ad hanc quaestionem facien-02 4 - usi sint, ipsis vero reformati tia adjecit, Syring. dePace Relig.thef.35. No-V 3r * r>!^ llcce ff er si 1,: » an in illa possessione dermann. de Jure Principatus tbes. 28. Dn. My-Catholicis, qui ultimo eo lerus de Stat. Imper. cap. 83- num.fi. & alii...... pi um p)j)' Ut vel solis auctoritatibus tot ex-cellentium virorum assertum meum tueri posifern. Sed missis hisce, nec attentis rationi-bus quae ex Politicis pro me desumi possent,idem stabilire placet textibus pacis religiosae& Instrument. Pacis, adducam igitur ex Pac.Religion, j). IHo aber unsere, auch der Chur-fürsten, Fürsten und Stände Unterthanen deralten Religion oder riugfpurgifchen Conftstionanhängig von solcher ihrer Religion wegen aus
•
5 n ° n ^ utura :
J' p re stricta vim in futura non exten-[V * e mplum illustre in causa Juliacensi^(w^iffimum Dn. Electorem Brande-Nii 0 ß ® Ducem Neoburgicum occurrit :Q \. in Notit. Imper. pag. r. difc. 32.
ti te tiu • r ? tiones P ro Serenissimo exhibet.3 eri|. S posthac nihil aliud conven-Pn c stii 5 ^. Us Anno 1624. terminus a quoJ^'gionis erit. Ac non solum incr^nis 0 etiam in petitorio exercitiumex dicto termino determinandum
tsthr • d. j). Turbati 32. verb. turbati resti -
Clr ' ■ ■
r ca ipsos Protestantes dubium or- ‘
V^rin'T 1, d '-atnoucis, qui Ultimo eot V Casum hunc in terminis alicubi^ n„ re , re hat Dn. Präses in prcslect. ad
O ^orJL atdve decisuris asserebat. Sufficit: te st;
q '*■
fiwonis Status Reformati vocantur ,VÜ. C . P r ; U ^ m legitur. Censentur itaquea utes adesse dum Reformatiper consequens eodem ex-
• 0 Hiij 1 lt p ltes Ibi suffis Anno 1624. quo-’ venire propter ver-
afl « o. „A Instrument. Pacis: qui inter Au-
i«,
Pr^'’§'°nis hoc intuitu uti possunt, unferrfauch der Churfürsten , Fürsten uni Stände
^ su nt Ce ftores ipsorum d. Anno 1624. des Heiligen Reichs Landen an andere Oerterzie-
' ' ..
xiii.
ben und heb niederthun wolten , denen soll solcherI i 2 Ab-
12
/