222
Dissertatio Cap. II.
rum , exercitium jurisditiionis ecclesiastica , omni-modo consistoriis demandasse , ut de eo confiitutioneseeclefiafiicce teflantur. Quod exercitium jurisdiftio-nis Status Imperii ad se revocare , vel causam ali-quam avocare non possunt. Ubi primo requiritconsensum Statuum provincialium, imo &subditorum, ut Princeps consistorium con-stituat. Deinceps eidem denegat potestatemvel unicam tantum causam avocandi. Ne-scio an aliquid magis ab omni ratione alie-num dici postit, vid. supra /. VII. Verum sic-ut ex uno errore sequuntur plures, ita &hic illa regula obtinet: facile enim videtSte-phani quid ad hoc regeri postit, inde ibid,num. 9. (st 10 pergit: Nec obstat , quod iurisdi-(tio ecclesiaftica fit ipfius Principis, ceqae ut tempo-ralis , b seciilaris ,- Supra enim ad hoc responsumest , aliam (st diversam rationem esse utriusqite iuris-diStionis , qua idcirco turbari , (st confundi non de-bet. ubi vero responsum est ? scilicet /.3. part.1. c. 1. num. 2. ubi egregia illa loca scripturas,quorum §. praeced. mentio facta, adduxerat.Nunquam enim temporalia capiunt symbolum spiri-tualis iurisdiStionis (st contra. Si quaeras rationes,addit: per rationes gravijfimas , qua in Cap. ex te-nore X. de foro compet. a Canonistis explicantur. Hicvidemus fontem unde doctrina illapromanat;scilicet ex autoritate Pontificis & canonista-rum. Quis ergo amplius dubitabit, illam di-stinctionem inter jurisdictionem ecclesiasti-cam & secularem, eo modo ut a doctoribustraditur, ac si una species jurisdictionis ab al-tera sua natura differret, omni fundamentodestitui, & ex reliquiis papatus esse.
§. X. Antequam autem ad ipsas causasaccedo, quas communiter a jurisdictione ci-vili eximunt, & ecclesiasticae submittunt,quaedam adhuc circa denominationem illarumcausarum notanda sunt, scilicet, quod nonmodo inconvenienter, sed plane perperamcausae illae ecclesiasticae vocentur spirituales.Equidem sub hoc praetextu quod in hac velilla re aliquid Iit spirituale, a pontificiis,mul-tas causas ad judicium ecclesiasticum tractasesse, notum est. sed quod nostri tam coccoimpetu pontificios sequantur, & eodem mo-do illas res pro spiritualibus habeant, hocexcusari nullo modo potest. Nam per ju-risdictionem ecclesiasticam nihil intelligi ali-ud potest, quam externa quaedam potestascirca res ecclesiae , ut supra dictum Cap. I.Jam autem quascunque res per se spiritualisest, illa nullius hominis, & ita nec ecclesia;,nec reipublicte potestati & judicio subjectaest: cum in spiritu consistat & corde, quodnemo inspicere potest,quam ipse Deus. Qua;vero res in actibus externis consistunt, filmnon sunt spirituales, & sic ejus jurisdictionisubjecta;, cui omnes hominum actiones sub-jecta; sunt, hoc est magistratus civilis Rom.XIII. 1. feqq. Si dixeris negotium aliquodexternum posse tamen etiam esse alio respe-ctu spirituale; respondeo, quatenus spiritua-le est, non est objectum jurisdictionis exter-na;, vel ecclesia; vel reip. uti mox plenius di-cetur. Patet itaque ex dictis, quam incon-grue Carpz. loco §. 3. citato, ad jurisdictio-nem ecclesiasticam referat res divinas Ipiri-
JEtcrn^L
tuales, & coelestes, quae vitam s ...scopo habent, cum illae nullius in te <#do jurisdictioni subesse possint, u P ^solum Deum judicem agnoscunt.ergo hic tantum est de rebus & a ^' ^externis, quse circa divinum cu tuvantur, atque adeo pro spiritualenon possunt, cujus jurisdictionicerte solius Principis; cum eccle ,!ut Cap.I. ostensum, talis potest^sit. Et 0 hoc non esset, quid tand l e nP slveret illud jus circa sacra? quod ta 'cipibus denegari non potest.demonstravit Hugo Grotius tr. de ß
Pot. circa sacra.
§. XI. Ut vero haec, quDhactenus dicta, eo magis confirmes e (cfspeciales causas ecclesiasticas ordiP ^ifram, & ostendam illas vel plane ° . flC jpi s |risdictione exemtas, vel tantum P sl eI prisdictioni subjectas esse : sequar 315 pstvestigia Christiani Weberi in traft-Ratione Cofififioriorum cap. 27. ubi ° rnes causas ecclesiasticas pertractat-cum omnia pro rei dignitate peraß tritemporis nec instituti ratio perw>t^tum de potioribus agam & breviflitjljjnervum rei concernit, addam. , iii 1 !,'
autem Weberus causas ecclefiasti^Lj^classes , quod quasdam sint mere Ist -^1)^quaedam dependentes , qua; ratione c °tise spirituales sunt, quadam mixtfa .^jjj cto respectu ad ecclesiasticam & p 0 ^gnitionem spectant. . -hijI'
. §■ XII. Ut ergo de mere ÄtA,incipiam, hsec de iis verba habet v MtUJ sjSpirituales , quce (st meres spiritualesqua fidei seu religionis Christian# , ß’s fjveritatem , divinum cultum (st ojficißis Mjfa ,•que, (st vita Christiana inspeftionefdJt^concernunt. Quo referuntur , ques °ssqualis est vocatio verbi ministrorum ■> stg rLad capessendam ordinationem infiruftis ytio: ac quale est examen controversi ( i $ .jjjquaflionmn distonantium de religiös' c f 3< yticulis fidei exortarum. Verumest responsio. Nam quod attinetligionem Christianam, ejusque > 11 e spi f ftt'& veritatem, concedo esse res ff er ® t s" yles, verum qua tales, non P erti Jj f^P^aCrisdictionem ecclesiasticam, sdd jPVvinum, de quibus ipse Deus ß-
vita quidem in conscientia & c ° r . u tfl ^ Plium per spiritum sanctum, sed d' ,e g C'blicum judicium dicet aliquando ^premi judicii. Male ergo int er di c ii $clesiasticas litec reseruntur. ^ et f tl js,
de cultu divino, si internus cu Nsty jl
spiritu & veritate expeditur j°stelligatur; sed si autor inteliig 5 ^ stlum externum in ecclesia,nego»e P^mere spiritualem, cum potius ü sexternus, ergo cum prLceden giebstloco haberi non potest.est de ceremoniis, has enim n e -tis pro spiritualibus habere P°^j tl j ey.
dent itaque hsec omnia qua; in
& Ceremoniis consistunt a lib er