224 Dissertatio

tur causa decimarum. Ex qua hoc rationefiat, facile constat, quia ex jure divino vet.testam, originem habent. Unde duplicis ge-neris esse decimas statuunt, vel spirituales,vel temporales.; super his in judicio foculari co-gnosci, at causas spiritualium & ecclefiaflicanm de-cimam,n, nequaquam coram judice laico ventilari &trastari debere, jiquidem laicus de causis spiritualibusac decimis cognoscere nequeat, sunt verba Carpz.I. E.h. des. 138. n. 4. 5. limitat tamen sen-tentiam suam v. 6.7. in casu fi in possessorioagatur, quia possessorium non est spirituale,sed temporale. Weberus cit. loc. Sea. 21. ad-' huc plures colores pro hac sententia adfert,quod decima? vocentur ipsius Dei posseffio-nes, quoddam vejut patrimonium Christi,tributa egentium animarum, ac debita inlignum universalis dominii, non hominibussed Deo exsolvenda; & exinde concludit,merito etiam decimas ad molendina consiftoria-lium,. (uti cum Baldo loquitur) trahi debere 1 .Verum quid de hac sententia dicendum sit,ex dictis jam fatis patet, & cum uterque pro-vocet, ad textus ex jure canonico, statim ap-paret, ex quibus fontibus has doctrinas hau-serint. Quid enim sunt decimae? Nihil aliudquam certus reditus, ad sustentationem ec-clesiae ministri destinatus & quidem decima. pars commodorum quaesitorum vid. Alex.Moneta de Decimis c. 1. n . 1. feq. quo ipsojam apparet decimas nullo respectu dici possespirituales. Nec enim quidquam pro illasententia facit, quod Deus decimas ipse or-dinaverit, & illas ita juris divini fint, nam re-spondetur, utut id concedam, tamen res ipsaqute praestanda, non fit hoc ipso divina & spi-ritualis. Quas praedicata Weberus adducit,sunt figmenta cleri pontificii, uti etiam sein-per ad juris canonici textus provocat, quiideo tantopere extollebat, earum favorem,ut sub hoc;praetextu magis magisque bonalaicorum ad se traherent. Itaque utut & ju-ris divini & aequitatis naturalis principiis con-veniat , ministris ecclesias tantum suppedi-tandum esse, ut, honeste se conservare poffint,nihilo minus tamen ut hoc iis prsestetur,seque a judice civili quam consistorio efficipotest.

Z. XIX. Jus etiam patronatus, seu jusvocandi ministros ecclesiae, ad causas mixtasreferri solet. Carpz. l.i. d. 13. /. 3. des. 2.

n. 2o. fatetur tamen cit. d. 13. n. 5. 6. quodjus patronatus per se non sit spirituale & ec-clesiasticum, cum ctlaicis competat, esse ta-men annexum spiritualitati. Verum hoc ipsoiterum aliquid spirituale in eo quaerit. Quodfi ita dixisset, jus patronatus non quidem estres spiritualis, sed tamen lites inde exortas inconsistorio decidi, tum nihil esset quod desi-derari posset.

§. XX. Causae etiam matrimoniales, admixtas referuntur vid. Weber. d. c. 2 p.se£t. l8-Carpzov. I. E. I. 2. Des. 1. b Des. 21. n.p.8- item l. 3. des. 27. n. 1. feqq. Idque exea ratione, quod Deus expresse dicatur inter-venire & conjuges copulare, & etiam figurafit mysterii unionis inter Christum & eccle-

a f#

Cap. II.

fiam. Sed cum hac de re ex profeßj? . jjv-& ad Carpzovii argumenta respomDn. Frseside in Differt, de Reliquiis 0. in Matrimonialibus cap. 2. /. 3. o fejsremitto. Summa eorum, quB.rbl rexcussa, ha?c est, quod illa sentent> a iT #a pontificiis, sub praetextu sacram?cogitata, & a nostris sine judici 0 ^fuerit; quod itaque matrimonium ^tium civile, omnibus hominibusnon spirituale. Cui non obstat 4Praeses in differt, de Natura matrwnoft 11 ^rit, duplici modo considerari debetmonium, in foro humano, & in& hinc diversas quoque requiri .^^jglld 3Nam ejusmodi diversa considerati 0aliis negotiis, utut mere civilibus, °|irneque qua? in foro interno requir° n ’ 0 wobjectum judiciorum: Et sic n? c p0 tF'nec- ecclesiasticus judex (le iis judicat®^ 8sed solus Deus, Ita qusestiones de ^matrimonii, an legibus conveniat, a \,fr\Ositem de officiis conjugum, suntciviles, quae a judice civili seque a cstico decidi possunt. 0$

§. XXI. Interim tamen non Psine nota dimittere Weberum, qui^v e #'ab utraque parte in hac causa P ecC 3 *foti%mat; & duas sibi errantium class? s ^evj.Popanorum & Cacopoliticorum , illos ,peccare dicit, dum causas matrimi 1 ^ji $clero adseribunt, hos in defectu, q UI . $riae suae & sibi ipsis, remotis theol°Sl sMnistris ecclesise, eas adseribunt.mus quibus argumentis probet, in 11necessario Theologos esse adhibesld 0 ' ^ $licet, probat id, pag. 41 6. ut The<st°£j e (#cet, ex ipso jure divino, & historiaca, tribus argumentis: (1) Exemplout fiepe diäum & fastum fuit, de lib ^divortio responsum dedit Mattb.

(2) Apostoli Pauli , qui prceclare decuit, 1. Cor. FI. sf super eo p un ®° jJros^mirifice consuluit, cap. VII. (3) B• .^tf^de gradibus prohibitis, suam apertep u ^f ^jisi ^tiam ut in lib. 8. ep. 66 . repentur.hoc iterum specimen pervers® ^juris divini. Ex citatis enim locis ePbatur; Christus, interpretem seg 1non judicem, nec enim ut cap • fi &L,lam unquam potestatem, jurisdicti 0 ^cendi sibi arrogavit; imo cutn ca,ü t 0 fä>rii ad eum devolveretur, ut fenten . ^ jwsret, hoc ipsum declinavit Job.

Nec Apostolus unquam caulas mat ^decidit, quamvis, qua; ipsi videam Q 0 ^tati divinas convenire, dextre Q ss a d JL.Nec Ambrosii exemplum quidq°afacit, non enim jus leges kerendso gh .brosius, liberum ipsi & aliis ■ lö irn ol 1 ‘ 3 {6'quid de his vel illis casibus matr ^ „

sentiant, scriptis publicare, se° 1 . jg e pquitur ergo necessario in consisto 0 . pdi. His fundamenti causa P o ‘ ltlS A’]jdc 0l ' t)0 (lgit adducere argumenta Cacop q .quL a natura matrimonii desum ^

illa sit mundana, ut loquitur,hominibus communis; adduest