r#

#

es

es

pn-

$

[$

(lin

jet»

Pl

i$

$>

$

;l)ft

$

Ser,

De usu Jurisdictionis ecclesiastica in Protestantium Conßstorüs.

225

SO ubi voluit, ut hs causae jCtis re-<iiin tUr ! ^bd ad hffic respondet, matrimotc »u S T esse rem politicam, eo modo qua-

Sj vit ^

°nium

aeternam pertinet; deinde,considerandum esse, vel ra-^dis 6 ^ UriJ & ratione tractationis, quibus[ e % r - C ° nce dit objectum esse jurisdictionis‘S e ls ! VeI itione conscientiae, &hoc casur!:in ere ad Theologos. Verum quam'SjjQ au fetti suam defenderit, non magna de-Srn a ^ opus habet; siquidem, qu.se ad vitam% : at P & conscientiam pertinent, plane nul-'licj fictionis objectum nec ecclesiasticae^'dL 0 • t » aliud enim est consilia ali-in causis vitam sternam & consci-as Concernentibus, & aliud est jurisdi-„^exercere.

fät ttn - .H- Eodem referunt causam ufu-\ yß 11 Epecie autem pravitatem usurarum.%[! eberus cit - l-fect- 19- ubi dicit, ideo% . usurarum ad consistorium pertinere,x>,'* s speciales extant leges divinae.

25. Lev. XXV, 36. 37. Deuter.JdO(j'A 39 * Verum , ut nunc non dicam,‘i>^ leges fuerint forenses, & qu® re-c Jtt) habebant specialem ad remp. judai-tantum addo, falsum esse argumen-ti pe 6 -^ 0cunc l ue leges extant divinas, il-v tta h tir ? et ad jurisdictionem ecclesiasticam,ad consistoria. Ita ergo, furta,& omnia delicta etiam eo perti-

: . (iiiaJ i.i* r -\r. /\. UfgGt

-etr,' ^ Uod 6ue dubio falsum est.

'’Ss ®si u um tamen esse, ut usuraria pra-

• *'■**'« uaiuwu Ui. 1

Setjj ^ c , e atur; concedo: sed hocadPrinpire L .®t, cui& alia crimina omni modo%tisi cii obicem ponere incumbit.V trax e Cavi ^ as usurarum ideo ad suum fo-,°ne siuia omnes usuras sine distin-

Viabant, sub magna quidem specie, quod usurarum crimen utriusque tefta-f&Hs ^ lna deteftetur, uti dicitur Cap. 4. X. deSed revera ideo, ut has etiam cau-stequentesadsuum traherent forum.

a utem hoc apud nos non agnoscatur,pro usu rei mete aliquid recipere

1 JUri

; contrarium est, imo & certus mo-Ur ’ s ftatutus sit legibus, tam civilibus,li s .Jf'Perii, inde hodie hasc causa mere cil si Quod & agnoscit Carpzov. d. tr.

, si' '2. n. 16. 17. 18.

N ad f Materiam juramentorum et-

V suui U forum traxerunt pontificii, expraetextu, & sub hac specie,Nt nkr° mtle juramentum Deo etiam qus-'^atio, & sic juramentum certo re-cultu divino habebant, & ita pers^t\r etl T S * LcclesiastieX jurisdictioni adlcri-Jtj„ ‘ In specie vero pontifex sibi assere-Sti. °^ Ve ndi & relaxandi vinculum jura-vi Contra vero ipsa juramenta multi-j Um 0m nia negotia, legibus civili-aVft lfta ' sustinebat, & sic per modumtlNifh tatue bac, omne juramentum quodf n r dio salutis servari possit, servandumSN'üj' Cim contingat 2%.X.de furejur. & Cap .sili n ?• de pati. in 610. Cum contra jure'V f u ® juramentum contra leges pr®-‘Jerit obligatorium L, 5. C. deLL.

XIV.

Ceu & ipsi rationi conveniens est; nemoenim suo juramento, obligationi quam legi-bus debet, se subtrahere potest. Ut sic illaregula ea aequitate non nitatur, ut primo in-tuitu videtur. Ast vera ratio erat, cur itamultiplicandis juramentis occasionem dede-rint, ut scilicet eo frequentiores peterenturrelaxationes, ac ita reditus camera papalisomnimodo augerentur. Verum hoc nonobstante nihilo minus nostri doctores, häscausas ad judicium ecclesiasticum referunt.Weberus cit. Lsiti. 20. Carpz. L 1. d. 8- n. 1.Sed hanc sententiam plenius & ex professojam confutavit Dn. Praeses Meletmat. de Jura-mento Meist. III. Cap, 2. jf. < 5 . feqq. ubi ostenditnulli hominum jus relaxandi juramentumcompetere; nam aut validum est juramentum,aut invalidum; illo casu nemo, nec Princeps,nec pontifex,id relaxare potest,cum imperiumin conscientias nemo habeat, hoc casu nonopus est relaxatione, quia juramentum estnullum, & nullum adest vinculum, atque ad-eo nec relaxatio seu solutio vinculi locumhabere potest. Interim tamen in priori casuPrinceps, juramenti alias validi effectum tol-lere valet, quod tamen non est relaxare, uticit. I. uberius deductum est.

§. XXIV. Plures adhuc causas addu-cere liceret, sed hae principaliores sufficiant;nunc de personis quaedam subjicienda, quaeforum sortiuntur in consistoriis. Extenditfe autem jurisdictio illa ecclesiastica ad omneshomines, qui tale negotium quod inter cau-las ecclesiasticas refertur ineunt. Ubi illudtantum hac occasione adjicio; hoc ex illisarcanis Pontificum quibus dominatum suumstabiliebant, dum ideo specialem jurisdictio-nem ecclesiasticam effingebant, ut ita omnesReges & Principes Christiani, in negotiis ma-xime arduis, qualia sunt illa ecclesiastica, adsuam jurisdictionem trahere iisque leges prae-scribere possint. A qua tamen servitutePrincipes evangelici liberati sunt, ita ut nuncjurisdictionem ecclesiasticam suo jure exer-ceant. Specialiter autem ad hoc forum per-tinent omnes clerici, & quidem apud ponti-ficios in omnibus causis; apud nos autemtantum in personalibus, nam in reaiibus judi-cium civile agnoscere tenentur Carpzov.lib. 3. des. 7. Ubi tamen illud ex pontificio-rum institutis apud nos adhuc superest, quodetiam in causis mere civilibus, v. g. si ex con-tractu, vel alio modo, conveniantur, adhuctamen a jurisdictione civili eximantur. Cumtamen in his negotiis non ut clerici, sed uthomines, vel cives, considerandi sint.

§. XXV. Hasc sufficiant de variis Peli-quiis fermenti papalis, qu® apud scriptoresjuris ecclesiastici inter evangelicos potissimumreperiuntur, quasi in compendio. Nunc tan-tum, ut mentem nostram clarius explicemus,& cujus causa h®c adducta sunt adjiciamus,opera pretium erit. Scilicet, non est ani-mus omnia tantum perstringere, aut suadereut plane tollantur consistoria; nam posseprincipem jus circa sacra, per consistoria ex-ercere, iisque adhibere theologos, nemo san*mentis negare potest; habet enim summa po-F f testas