226

Dijsertatio. Cap . II. De

testas liberam facultatem jura sua, quocun-que modo ipsi libuerit, exercendi. Indeetiam nullum est dubium, posse certis causiscertis que personis, peculiare forum constitui:uti & causie feudales separatum habent fo-rum. Verum hoc non ex falsis & a pontifi-ciis confictis principiis deducendum; necsuperstitiose ea qu x semel usu, quamvis pererrorem, obtinuerunt, defendenda. Hinctela maxime contra scriptores nostros, qui dejure ecclesiastico commentati sunt, directa;ut ostendatur, quam caeco impetu, pontifi-cios autores sequantur, & principia assumantnostrae religioni plane non convenientia.Ejus rei unicum tantum ha?c dissertatio exhi-bet exemplum ; quodsi totum jus ecclesiasti-cum percurrendum esset, quam plurimi osten-di casus possent, ubi doctores nostri autorespontificios secuti, eorumque falsa principianon recte attendentes, ad statum ecclesiarumnostrarum, qua apud pontificios statuta, ap-plicarunt, cum tamen maxima inter ecclesiasillorum & nostras sit diversitas. Deincepsipsorum Principum, imo & ecclesiarum nostra-rum maxime interest, ne iterum clero ullapotestas externa & novus quasi dominatus,concedatur, quem tamen intendere videnturquidam etiam ex iis, qui protestandum con-fessioni addicti sunt, quamvis ore id non pro-fiteantur. Ipso facto enim ostendunt, quodeundem spiritum habeant, quem pontificii,& tantum potestas iis deficiat. Liceat illu-stre & omnibus notum exemplum, de quo expublicis constat relationibus, hic adducere.Intelligo illam controversiam, quas in MagnaBritannia, &Londiniin specie, hactenus ven-tilata est cum Sacheverellio. Qiffd ille aliuddeclamatione sua intendit, quam ut novumdominatum episcoporum & cleri omni modostabiliret, & Reginas pariter, ac illis, qui ru-dera reipublicae dirigunt, solam obsequii glo-riam relinqueret ? Inde pro irritis & invali-dis declarabat decisa, publica autoritate Re-gina: & procerum promulgata: Injurias inipsam Majestatem Regina: evomebat; & tan-topere jam occupaverat, perverso zelo suo,quam plurium animos, ut non modo tumul-tus inde excitati, sed illi mitissima etiam sen-tentia dictata fuerit. Uti sere ubique morisjam est, cum malis ministris ecclesia: fern permitius agere , quam cum probis & fidelibus,qui si vel verbo tantum peccent, mox sinemagno processu deponi & expelli solent.

§. XXVI. Quamvis itaque, ut mododictum, intentio nostra non sit, ut consistoriaplane tollantur, nihilominus tamen insigniterecclesiae nostra: utilitas promoveri posset, fi,quantum fieri potest, emendarentur. Quodqua possit ratione fieri, prout mihi videtur,nunc subjiciam salvo quorumvis aliter senti-entium judicio. Ante omnia totus consisto-rii scopus esse debebat, ut ibi agatur de iis,quae ad promovendum verum Dei cultum,ordinem in ecclesia observandum, ; propagan-dam in tota provincia veram pietatem, & tol-lenda omnia impedimenta & scandala perti-

Jurisdi&ionis ecclefiaßica &c.

nent. Quodsi enim animus est, reV ^J :3 |j^movendi felicitatem reipublic®, ^ ^omnia agendum, ut Dei optimi maX iHstator & conservator est rerumpub ^atque a cujus nutu& felicitas & ruw ^dependet, gratiam, nobis omni * rliemus. Hoc vero obtineri non P °*J Lprima Principum cura sit, ut verus ^tus non tantum externus, sed & in terraque subditorum pietas, mediis c° n ^ ^tibus, promoveatur. Haec enim 1°‘ a test ratio Status, quam quae negle xer ^ pji/

publicae pessime sibi consuluerunt;bus exemplis probari posset, nisi ea ,nota essent & oculis nostris obvet ^ ^Idem apostolus innuit i. Tim. II, l ’ ß\0‘ubi clare fatis comprobat veram tra h petf 3 jtem reip. consistere in pietate &subditorum. Hic itaque scopus ut y;possit, nihil videtur convenientius,Consistoria, ad normam illius P reS j l5 ^quod in primitiva ecclesia Christi a ° a 0 p ^erat, instituerentur. Ubi tameP ® f s i e ‘clerici, quod nec eo tempore obtin 11 jhib e!, lomni ordine etiam civico, quidam a \ressent, sed tales, qui puritategritate vicse, & experientia in cbrmU^Eprae ceteris sunt conspicui; ita uta^p'aliisque qui vel favore, vel pretio,illicitis mediis, eo ad spirant, aditus y 3elusus. Tum vero, in isto collegistantum negotia, quae decisionemexigunt, sed & illa, quae ad elimU a ji?morum faciunt, ibi tractandasi quidam in devia deflecterent,tum vitae genus eligerent, amica adflj& correctione fraterna, eum in o r ' jjAdigere quaeratur, vel si refractarii ^ e e^y;evangelio Christi convenientibus, *!duris, coerceantur. Qui gradus .iy ii^observati, non possunt non f elicl j e sj#P^sequi successus, in commodum eC A t jster & reip. Cum vero hoc ipsuui > ji«.^

tii daturum sit ejusmodi consist^ 1 ^ a c ^rietatererum obruatur, t>P uScausae, quae non proprie ad hunc s si Ltinent, ad judicia civilia dijudi° a ßfterentur.

§• XXVII. Equidem facile P 0 W 6plerosque hic opposituros, q uod J te of»; i>iit haec in praxin deducere: & *tydubium fundamento suo nonenim corruptam temporum ut" suW^i'ciem considero , difficillimum c$ t \vtalia invenire, quN debitam ^ yt»tatem, & nihil aliud quam com 1 ®siae & reip. sine respectu P er . . 0 i e ^.tfrunoque tantum & quidem diviu q ^spiritu. Verum cum nobis . c °iieä üDeus plus facere queat quam im g 2 o« fs ltis concipere possumus Ep^ 3 -nullus dubito, si Princeps ,§

officii & characteris memor, h°deretur, Deum non defuturu ^ fesua benedictione, ut hoc ipmmum perducatur finem. a.