278

Disputatio juris publici. Cap. JL

Nos igitur maximam, habemus sollicitudinem circaDOGMATA FIDEI & circa sacerdotum hone -statem .

§, XIII. Infeliciora videntur fuisseSummis potestatibus sequentia tempora, Cle-ro Sacrorum cognitionem sibi soli vindican-te, eademque non Laicis tantum in genere,sed & summis potestatibus auferente. Quemin finem Concilia, Constantienfe, Basilienfe,& Tridentinum instituta fuisse legimus. Quos-cunque vero hic Cleri, nec fine omni effe-ctu conatus expertae fuerint Supremae Maje-states, non tamen ideo omni suo cesserunt jure,fsqpe verbis, saepe factis contra Cleri injustas

usu pationes protestantes. Videamus jam ipsampraxin recentiorum temporum, eamque exhypothesibus cujusque Religionis Christianse,in S. R. Imperio receptae, deducamus. Acprimo quidem Catholico Romanorum Princi-pum folicitudinem circa sacra examinemus.De Imperatore Romano hoc olim fuit Ele-ctoris Trevirensis judicium, in electione Ca-roliV. Talem nimirum Imperatorem desi-derare Rempublicam, qui Ecclesiae statumconstituat & emendet, b) Vigore itaque of-ficii fui illico causam religionis examinandamsuscepit princeps religiosissimus, convocatisAugustee ecclesiae Doctoribus, auditisqueutri usque religionis Catholico Romanae, &Apostolicae sive evangelicae partibus, nonimpatiens controversiarum in essentialibusfidei audstor, censor, necdefuturus alias justaeevangelicorum caufe aequislimus judex, nisialiarum causarum interventu, quod delen-dum, impeditus fuisset. Quid libertates ec-clesia Gallicanas libi velint, omnium judiciojam examinatur. Non adducam hic Gerso-nium, Rlcherium , Maream, Meimbourgium& reliquos acerrimos libertatis Gallicanas de-fensores. Conventus cleri Gallici de Anno1682. publici instar erit testimonii, non aPapas, sed Regis autoritate decisiones fideisuam habere firmitatem, indignante intereapontifice maximo, sibi, non regi, aut conventui paucorum clericorum regis autoritatemunitorum, id negotii attribuente. Duo ita-que ecclesias Gallicanas ibi reperias prae reli-quis jura & privilegia, (r) E is posse retinereantiquos canones, (2) posse respuere novos, ß Rexvel 'Clerus autoritate regissubfiflens eosdem inhabilesdeclaraverit. Ethasc juranon noviterinventa,sed a prima Christiani orbis state possessioneRegum Gallis continuata tantum fuisse do-cet autor quidam Anonymus, c) InPoloniaolim sacras memoriae princeps optimus, RexUiadislaus colloquium Thorunenfe de rebusfidei instituit, ipse interea colloquii istius prae-ses augustissimus.

§. XIV. Quoad principes &

statusPj

i tr

restantes utriusque religionis evange^jt^jj

dubium est ab his potestatem co £ n< ff ir0 $icirca sacra & decidendi vindicari ßjji-

idque non tantum vi summi imper" le s

strumenti pacis Caefareo Suec.

30. dj Nec rara sunt exterorum P n ‘ te sta'evangelicorum exempla, vi summ® ? goftis, circa sacra disponentium, ^^cip 0 ’ 5cite Gustavum, publica prius de P s ^ tat jo'fidei Christianae articulis instituta d"P ^ne, cujus ipse praeses fuit, religionis r . e a ps0'tionem suscepisse, & leges de doct rlmulgasse, testatur Chytrseus $ifl

p. 292. De Regibus Angliae eidem ‘ a ^curae invigilantibus videatur Burnet 1 " ' -

noH

§. XV. Occasio hic exsurgismae illius questionis decidende,ftratus politicus in propriae religionis ^ jsbtfl

dendis judex ejsepoßt, & an non prodebeat? Resp. Aff, prius,(1) quia ali 3S ^ c ieli a '

tio foret componendi controversias e t c&'sticas. (2) Nulla quoque disciplina® ^sura unquam in ecclesia exerceri p°‘ escandalorum aut errorum autoresgistratum tanquam partem adversam,ri essent. (3.) Idem congruit praxistice omnium temporum. Imperatorii'Arrianorum,Nestorianorum, aliorumsi , 0 $‘reticorum causa, concilia passim c ° l (isrunt, utut pars adversa istorumAbsurdum foret extra religionis lim 1 ^ ^cem queri, nam is negotium sibi oblati! 6 'non intelligeret, vel intellectum c ° n 0 sret. (5.) Princeps quoque in hujus" 1 Jrfu, non considerari potest ut prse at 1na, sed ut publica ordinem omnibus

tiens, eoque naturam partis tunc

Neque judicat adeo, quam quod

b) Carpzov. in sumptui. Conßst. L t 1. decis. 1. &Brunnem. c, 1. §. 8-

c) TraBatus de Libertatibus Ecclesia Gallicana , con-finem amplam dilcujsonem declarationis salia abillufirisßmis Arcbi Episcopis & Episcopis MandatoRegio congregatis Anno l68r. Aut ore M. C. S.Tbeol, Dolt.

entia vg-bo Dei conforme essetuetur & contrarium ejus, quo ^

teriorem exerat, autoritate externa sg ,

§. XVI. Hactenus itaque ur5 'ßpp ö ^iligionis in regnis, rebuspublicis p (l . Qmus. Contrarium jam ponamus, si es,ceps diverse religionis subditos fu* M, rtenet, an tunc non tantum confeff 10 ^!!^^& dissentientium exaltam religionis cog nl11 ^bere debeat? Certe si principibusMajestatis circa sacra in subditos, e g a riligione principum discedentes, fjßr’quit, nec ignaros ipsos esse oportet w ^ jutanquam rei inter subditos contro jxjovdicium enim sine praevia cauf® vAc <e 0 Qnullum esse, supra docuimus. "a ^principes jus illud Majestatis circa

vi religionis, quam colunt, sed v

, r ur . ciKs'

ne Imper. Eccles §. 13. Grot. ßs J - S ci fCi>cra. D. Adasus de Interesse P rin ‘eionem Evaneelicam . ■ -

e)D an .l'Histoi«del.Rrf<r<

1 ’ Eglife d’ Angleterre, ^

d) Conf. Rtirgoldenfis in Notitia Imperii P. a. disc.

Adev. P. a. Decis. 305-. Gerhard,de Mdg-jtrnt, Polit, §, 174. Cavpzi surisprud.Eccles. L, 1. Des. i, num. 6. Thabor deRegmi-

contenant le Progres ne ^ a ^ so #on sousle Regne d’Edouar sjolshy

Vöfsörnonf sV»i1C &

verfement sous 1’Autorite v .^fon retablissement par * a P

sabet.

Ce

co

Pr,

Hi

lui

k

'Pf

tic

Po

se r

Pie

Pu

«1

lo t

*61

h

te t

tin

Iu

Psi

lllj:

l.

Hi

ea

cu

fa

«iu

5,

L

Hi;

be

<lu

PQ

Co

hi

Pr

h

Co

tu

k

et

ts

c<

iu