De philosophia principum in rebus divinis . 28 l

Cl C^ at Ephelis olim hanc sacrorum ram propaganda religionis etiam erga exteros exim*

Pes e 'v etIam ^veriori judicio contra princi der e, mittendo in peregrinas orbis partes instructos

i^isie. Hi enim quod fecerunt, id b eloquentes ecclesia Doctores. Sane, fi Regesden n,wr ipsis » oh immediatam a.Deo eorun non unius tantum sibi credita; gentis habere' lll0n em, ita ut recte fecerit Elias, rationem, sed totius humani generis, exigitIst ad desiderium Achabi non descenderit sapientia; regula u) ipsique tanquam custodes&um XVIU.& ibiä. Grot. in Not. Bibi. Decalogi considerantur, atque ita vinculi* y inter homines, cura illa sacrorum erga exte*

Probata jam in subditis pati- ros non tantum ipsis non inconveniens erit,quod r °^*^qnii necessitate, videmur jus ali- sed & laudabilis. Tacendum hienon est coi*dito s Uffin ^ s potestatibus largiri, ita ut sub- loquium Regis Siamensis cum ministro suoStiitn r a re!i gione sua dissentientes in ample- Constantino de amplexanda Regis Galliarumlo n c °gere sit concessum. Verum hic hortatu religione Christiana. Egit tunc Con*agimus h. e. facultate honefle & juste stantinus Chaumontii legati Regis Christianis*^scrv 6 ”^' Oonge enim alia vivendi ratio simi interpretem, dixitque Regi, praecipuum°®ci 1 p Ur in ea parte le § is est de orationis legati argumentum in eo esse, quodHihi] . gis) neque nudum factum indicamus , Rex Galliae summo flagraret desiderio illumenm. „n- • - • ■ • in persuasionem & amplexum veritatis Reli*

gionis Christianae pertrahendi. Miratus estRex, Galliarum Regem negotium religionis tanto-pere curare, quod tamen ipse D E US, ad quem re -feratur, suo judicio perinde habeat , hominumque ar-bitrio solidum relinquat. DEU At enim, ßc philo *fyj^non tantum oppugnandi alienam , sed fophatus efi, universi creatorem aque potuisse, fi itaam defendendi religionem procul abesse fibi visum suisset , hominibus corpore animoque adeoet * cum ^n m in;n m n.,nnnom fimüibus , unam de se inspirare sententiam, qua sua

eni 0 y 1 "" . j . .

‘aee r . e ‘ Iet in eo eximium, cum injuriaset ' am . P r ^ vat ' privatis soleant, sedejseäum aliquem juris habet, i. e. nonli<w ^ obligationem, verbis ita Grotii uti^egi ' c - 3 * is- 3- Si igitur officium

ti^ insideretur, illud utique a saeva ra

•si , 6

C cc ? Cum conscientia dominium nunquam^ ttiis imperantibus submisissent cives, pj- 11 enim tam voluntarium esse debet,

Oh^, re flgi°, Lactant. L. 5. c. 14. imprimis-*\ c illa, -^--- n ~-- - •

c

conformis esset voluntati, atque adeo unitatem reli-gionis a providentia sua unice pendentem ceque facileintroducere, atquefestarum illam diversitatem, quceta-to r ' Ucl 5 quam Christianam dicimus, quae au- men ab omni retro cetate viguerit. Placuisse numini$ j 'h omnis agnoscit lenitatis Christum, vita celebrari, tam prodigiosa & admiranda ventate di*''elia' r ' na f uac ** en dam, non imperandam esse verßßmarum creaturarum, ‘quce creatorem suumid ta^ Dem ’ variis textibus asserentem, qj unaquaque modo sibi conveniente collaudet , quid stditQ S f^ n Principibus illicitum non est; sub- idem non minus capiatur honore , sub diverfis cultussietites p S oujuscunque religionis asua dissen- ct? ceremoniarum schematibus, ab hominibus, ablato?ttint, a j 0rtl Pellere fi) ut conciones frequen- Quid enim varietas hac, quce in spbara naturalicuuj 'Odiendam confeffionis veritatem, tanta pulchritudinis «s 3 admirationis habetur , probriß ,sidem imperent, sed ad audien- censenda fit aspergere ordini supernaturali , aut qua

uei ..-X —i- --"'u ratione divincesapientice disconvenire? Cum itaque

contra voluntatem divinam nihil contingat, eademquirebus universi summo moderetur imperio, se intrabrachia misericordia providenticeque divince reci-pere, totoque peEtore ceternam obtestari sapientiam ,ut secundum beneplacitum suum de se suoque regnodecernat. Haec summa est argumentorum Re-gis Siamensis, quorum pondere se passus estdetineri, quo minus ad religionem Christia-nam accederet, x) Ab hac tamen religionispropaganda;, sievitiam cogendi abesse justumest, non tantum ob rationes supra allegatas,sed & ideo, quod DEUS sufficiat vindican-dis

et,- am ^ veritatem invitent, rj quale quid- <w aR«~- - --- • -----

tai

ege Galliae, initio reformationis ten-, sed non intra justos limites. (2) Uta °l circa religionis capita dissensionem ar-

entis defendant, & refutationem insuper

.

*U;

cum haec suis non destituantur

§* XXIII. Haec vero omnia in una tan-Astate consideranda sunt, cum judiciumfilius in subditos quam in exteros exercea-Md ^ J ara respectu exterorum, id tantumae te libet, an principum natura conveniat ,

cu-

Jusius id demonstratum vid. apud Dn. Pufen-

"orff. Halat. Religionis Christians, ad Vitam

Stilem. §. 6 .

De qua materia fusius supra, & conferri adhucPossunt Gerhard. Joh.Vofs. differt, de Jure Maj.** Rebus Eccl. cit. Dn. Pufend. Dn. Masius de. perese Relig. circa K elig. Evang. & Dn. Brunn.D d ure Eccl. L- t. c. r. Z- 34 *

j-j ~jß>ldus de Majestate P. a. c.6. nutn . l*.json defuerunt qui has a Principe concessasuceptationes improhatent, quibus ita ingenio-y re spondet Dn. Pufend. d. tr. §- m fa-uobis nostras religionis morumque fiduciai major utique spes est, illos in nostras paries£ promoveri, quam nos ab eisdem seducen-Igitur multis falso zelum veritatis jactari,P 1 re vera metuant ne inscitia sua in lucemot rahatur, ubi ad disceptationem cum disten-

CqI.XIU.

«entibus descendendum fuerit. Et experien-tia constare, ijjj s feculis aut locis, ubi parumaut nihil dissensionis circa religionem agitatumest, Sacerdotes in socordiam 8c barbariem de-generasse. Conf. Dn. Brunnem. in Tr. de J*Eccl. c. I.

t) Conf. Grot. de J. B. fis P. C, c. % tb. i.

n) Grot. Proleg. §. r4- E x quo Principio jutmediatorum deduci potest invitis etiam parti-bus so so obtrudentium. Eo enim tendit eorumcura, ut partes cogantur «quis legibus paceminire L.z. c. r;. ib. 8. n. 4. cum jntersit socie-tatis humante imprimis Christian«, tranquillamesse & liberam a bellis num. 3*

x) Conf. Atta Erud. Lipf de A. 8X. Mense Januar,p. 11. ex Tratt. Voyage de Siam. des Petes Jesiil-tes envoyes par le Roy aux ludes & a la Cbine.

Na 1