conscientis stimulis ob gravissimas perjuriipoenas adacta confessura fit desponsationem,quod & agnoscit tandem Dn. Brunnem.d. js. i. inf. Interim nos ex liypot.hesi hucusque defensa statuimus, valere transactio-nem super sponsalibus,-sive transactio ad con-summandum matrimonium, sive ad disceden-dum a promissione matrimonii tendat: Sienim mutuo consensu gratis discedere fas esta sponsalibus, cur non idem etiam transigen-do, dato scilicet aliquo vel retento. Undein consistoriis non adeo rara? sunt illa? trans-actiones inter desponsatos dissentientes, ut.certae pecunia? summa actori numerata hicactioni renunciet, & novi matrimonii liber-tas concedatur: vid. Cyprams de Spons, cap.13. §. 13. n. 1. Et hanc transactionem, flpromissio matrimonii adhuc sit dubia, admit-tit etiam Carpz. jsarispr. Ecckf Lib. 1. Des.233. man. 8- Heig. P. 2. qu. 16. n. 8- &fipSi ergo transactio licita est, etiam delatio ju-ramenti inter desponsatos generaliter permissa erit, sive ad hsec dissolvenda, consumman-da tendat, quamvis ob metum perjurii incausa hac ardua, si aliud remedium supersit,non facile buc deveniendum.

§. XXXIV. Quintum argumentum su-pra j UXUI. adductum, nil aliud evincit, quamunius dissensu non dissolvi debere sponsalia.Nec inde inferendum , si mutuo consensudissolutio permissa, idem etiam de matri-monio sequi, quod & hanc fidem sibi remit-tere possint conjuges. Fateor, hoc ut cre-deret & statueret, inductum fuisse non qui-dem Justinianum, sed Justinum Imp. in Nov.140. ex vulgaribus dissolvendorum contra-ctuum regulis matrimonium testimans , quod& nec jure codicis absonum fuit per L. 9. C.derepud. Ubi & Anastasius Imp. matrimoni-um mutuo dissensu tolli permisit. Nec ipseJustinianus plane alienus ab hac sententia est,uti cpnstat ex Nov. 22. cap. 4. ubi & consensuutriusque & bona gratia dissolvi matrimoni-um posse constituit; quamvis postea senten-tiam suam ex parte mutaverit in Nov. 117.cap. 10. Sane jus nostrum circa divortiaquadantenus judaizare, queruntur plurimi,unde & Germania? moribus pleraque, quasJustinianus ad divortium sufficere credidit,causa? plane rejecta?. Hoc interim certummanet, consectarium illud a libertate dissol-vendi sponsalia, ad eandem libertatem circanuptias inducendam, plane nihil inferre, cumaliud in matrimonio vinculum subesse in an-tecedentibus abunde probatum sit.

§. XXXV. Ultimum argumentum/. XIV. propositum, ex scandali occasionepetitum est, quod hic subesse non videmus;si enim unusquisque perpendat, ex quo ma-jus oriatur scandalum. an si intempestivoraptu seductus juvenis, amore juvenculee cu-jusdam capiatur, sed negotio accuratius per-penso, & r hcec & ille videant, neutri hocconnubio consultum esse, sed potius utriqug& fortunarum dispendium variasque calami-tates alias imminere, re adhuc integra ad poe-nitentiam confugiant, & bona cum pace abinvicem discedant; an vero si compellantur

Disputatio juris canonici.

ad illud matrimonium, ex quo

im°

lices eventus, jurgia, rixa?, adulteria,homicidia sequi non raro solent, eX .E j ve D*cto cum maximo aliorum scandalo diup ^dum. Et huic subscribit Me vius sagae» 11 ■JCtus. P. 6 . Dec. 226. quando decidit- ^sonas, quarum connubium ex cereis cprtevideri potest infaustum , & multisriis subjectum , ad consummationemrum cogere injustum esse. Subjicit p ^rationem, quod nec conscientia, nec P c .admittat, cogendo desponsatos illis m 3 ' 1

casionem pra?bere,

qua? ex discordi c0 ^j e jj£finon modo conjugibus, sed etiam cCt ' (J j t iislper scasidala, reipubl, per infesta c ° n l ü ^ß,litigia & prava exempla, familiis p errixas, turbas inferuntur; sed potius 30 ^

humanitate alienum esse, sponteilla mala praecipitare velle , qua? sunt d 1 ^dis conjugii, infinita, & intoleranda» Jgj.evitare prastat, quam deinde incerta & ß C .cilia remedia adhibere. Unde d. P- ^227. porro adstruit, non esse cog en ^isponsam ad conjunctionem cum sporn 0 ’ 0.ad habendam alendamque in loco, ubi ^morari promisit, familiam plane ineptasut inde plus scandali saepius ex compH* f u#nascatur, quam ex voluntaria lponsa' 10dissolutione.

§. XXXVI. Non tamen bscsententia est, quasi privato ausu disced e ^0invicem desponsati possint.; ita enim oI °. 0 ji'scandali occasio inde nasceretur, sed a£ \ fl frdus judex ecclesiasticus est, & coram j (e ustorio cognoscenda causa, an sponsali 3minis promissionis substiterint, aut ad jamoris lineam pervenerint desponsat 1 ’.si causa mutui repudii alicujus moffl ellC ’ sijs'non videatur, moneantur, ne a side d- 3cedant facile, imo etiam spatium delibariipsis detur, ann.on interim ad aliamsint mentem. Quod si vero conQ ^re-conflantem repudii voluntatemrit, nec carnalem commixtionem 3 ^^animadverterit, deferre partiumpotest. Et hinc sponsalia etiam de * $$'non debere privata auctoritate diss 0 ‘ V j.^que ecclesia: cognitione & auctoritate’ ^kl-assierst Wesenbec. P. 3, Conf. 125. «•sulcat. Saxon, in append. matrimon.

Kitzel Synops. matrim. Cap. 8. tb. 14 -Pariterque Magistratus auctoritatem ’ $/i'

dere debere defendit Brouwer, de P. Lib. 1. cap. 25. n. 56. ubi n. 5 %' -^s

tissime sententiam suam temnerat cv r -

blies r „TV J “ be£: V-mvi- sponfi®contrlhi ^ 0nsent,at Magiüratas ex coosftfontrahentmm mutato affectu dHToW p jjg ,

ouiLh? a 3 , de0 facilis debet esseqoi PüWi« hec foedera pro lusu &dlm ° ^odamrnodo habentes, ex animi <1 einconstantia, dirimenda flagim nC V s re

gravem latis mutati affectus rationem ^ jfi ,mnf Jnt V Vcruta si ieviuscula qosedamj^consponsos causa, vel calorennt- ,US ’ ^ Uam deliberato animo rep . e cPetant, prius eos fui officii admonere