Disputatio juris ■ canonici, de dijsenju utriusque desponsatorum .
334
amoribus permultos menses ad nauseam con-tinuatis, tandem uterum gerere, &illapublicestupri rea postulari coeperit. In jus ergo vocataPhiloxena, non dissimulat amoris socium Ja-volenum, & ut huic benedictione sacerdotalijungatur, enixe petit. Javolenus negat, seullam Philoxense de matrimonio spem fecisse,quod & haec tandem non diffitetur, urgettamen haec nihilominus matrimonium; qualishic a consistorio expectabitur sententia?Sane absolvitur Javolenus a matrimonio, &condemnabitur ad dotandam Philoxenam.Alter casus est: Sempronius amorem Car-faniae, ejusque consortium conjugale, ho-nesta ratione ambit, mittendo proxenetas,interpellando parentes & cognatos, & tan-dem obtinendo desponsationem publicam,brevi autem post videt, carfaniae mores vi-vendique rationem sibi plane non convenire,cum nihil nec consilii nec auxilii in dirigenda oeconomia ab ipsa sperare possit, quo no-mine tamen commendata ipsi erat Carfania:Ha:c quoque pariter advertit, rem familia-rem Sempronii multis molestiis implicitamesse, iibique alio forte connubio melius con-suli poste, & hinc uterque bona pace libe-rari a nexu sponsaliorum cupit, quid pronunciabitur in consistorio? Certe ex receptacommuni Dd. sententia, non aliam expecta-bunt, quam prout Scabinos Lipsienses pro-nunciasse relatum superius, /. XV. Jam stcollatio instituatur inter hunc & proceden-tem casum , quaeritur ubi majori compulsio-ne opus fuisset, & ex qua consistorii senten-tia majus scandalum nascatur. Illic sane Ja-volenus Philoxenam diu ut sponsam tractaverat, corporum communio intercesserat, reveraut conjuges diu vixerant, sobolis quoqueprocreatio secuta; insuper Philoxena enixeurget, ut per matrimonii consummationemab injuria liberetur, & innocenti quoquepartui per legitimationem consulatur, sedtamen voti compos fieri nequit, quare?Quia verba ad matrimonium apta non inter-cesserant, ergo non compellendus ad matri-monium ; cum quo fere coincidit illud
Thom. Tambur. Theol. Moral, pog- 439,.^,.8 . Si verba de praesenti non intervenerint, ^
fi copula carnalis accesserit, non eft matris ' ^Verum posteriori casu, ubi verbis ta jpperacta sunt omnia, nec quicquam f® 0 pbidinis accessit, uterque stiam advertit, .consultam sibi esse matrimonii confu 1 ttionem, eaque propter a consistorio P® sjpermissionem repudii, compulsio adm ^ 0 s& cum nullius partis Iassio ex repud®^.nascatur, sed potius metuatur grave u r ,que damnum, tamen inyiti conjung®. s>Quapropter perpendendumannon ad evitanda scandala consultiusstupratorem indistincte compellere addam stupratam , etiamsi matrimonia® .jpromiserit, modo haec honesta, &concubitum non induxerit. E con ^autem verbis tantum, qualitercunqü e e ^conceptis, desponsatos, si corporu® [gmunio non accesserit, & libera vol ® 1 0discedere cupiant, nulla vi constringetislibertatem ipsis, si Christiana admon® ^ad matrimonium induci nequeant, a ® j
iii®
vota convolandi indulgere. Satius c ^ s ,est, futura matrimonii incommoda Vsjfttere, quam hoc consummato, rixis j'”'que quotidianis, aliisque incommodissticis, ansam suppeditare.
§. XLI. Plura adhuc pro confi rI %c,hac sententia in medium adduciquibus veritas ejus ostendatur uberius*rum haec sufficere existimamus, & de®®^.nemus, unumquemvis desponiatoru®» g escientiam suam probe excutere debes® ’ß*vano quodam praetextu, fidei datae te ^\$nem ab altero petat, & animi levitate P®.^*quam ex justa & sontica quadam ca® a ^dat. Sane non omne quod in nuptis fmox honestum est, L. i 44 . ff- sQuapropter uti sponsalia nonnisicato numine iniri debebant, ita P 0 sl jrn öäinita, Deus submisse invocandus, ® al jd'ita dirigat, ne quicquam voluntati ip 11versum suscipiatur.
SA^