K>
Dc 'Natura ac Definitione Fori Conscientia.
285
sic
Principio ad ultimam usque conclusio- ejus Civis Robert. Scharrock. de Offic.fec. Nat.
'^resi^f^ proprie dictam Conscientiam & jus. cap. 2. novissime autem adstruit Summi tn-^ !rnu l complectatur: id quod duobus bunalis Wismar. incomparabile quondamDscus V Vi-
. -ms* ex peditur commode, e. g. (4 ) Nui- ce-Prafes, Dn. Mevius, in Prodromo Jurispr, Gent.%L Um f e fi flendum. Fartum efi injußum E. tonnn, superiori anno edito , inprimis Infp. 4. Add.sUcknd tUm e ss dCietl ^ um ' ^°C’^ u °d ego feci, Infr.n. 35.) & Humanis divinae legi non contra-Ntu r m fiJlicitat animus, efi furtum E. (4.) riis. Vid. infra, ubi humanas etiam s Civiles 26^Sila^ r ° notitia a gg re g ata plurium actuum LL. in Conscientia obligare , feq. cap. probabo.\,^ riUm > unde conficitur universa vita Quidditas autem seu proprietas consistit in viSej^ ^, e inte gta vel corrupta conscientia ho- & obligatione tanta, ut contra eam veniens non5 ^ n tl)a lrnUS ' acceptiones , quas alii ' sit immunis apeccato mortali, docente Thoma
, a,ta nquam impertinentes merito pra- 1. i.qu. 2$.art. 5. £5 6. Cujus ratio expedita est:
H J* tra ctasignificatione illa, qua Consci- quoniam conscientia recta & senius Legis a Le-'•(lipj, *p|j r P r ° notitia ultima conclusionis Sy Ilo- gislatore intentus sibi invicem respondent, ad-tlC1 ‘ eoque, qua contra illam fiunt, ab hoc quoque
%
^finitio, quod sit Conscientia Ha- discrepant, Dn. PufFendorf. d. §. Illud tantum 27f ®*tf Praäici , quo mens hominis per dis- observandum,siquis aliena subsit potestati,quod
lonts applicat Lumen , quod fibi hieß , aiX^Juosaäusmorales. Qua, qui uberius'st Pjcupit, adeat Sanderson. d. Pral. 1,
cu pit,
ubi singula membra eleganter ex-
' ^ Pr ° lixe -
quidem aliqua inter Dd. sen-NpQ . (si tamen sententiarum & non verbo-\jj ) diversitas reperitur. Nam Fran-\ 4 0r d°n US) Theol. Parmens. in tractatu»^68- edidit, inscriptum : Propug-
tunc circumspecte sit agendum circa praceptaadfirmativa, ne scilicet Juri Superioris detraha-tur : in negativis autem parendum strictius,quando semper & ad seinper obligant; id quoddeclarat Hornej. d. c. 4. §. 4. qui distinguit prae-terea inter Conscientiam Rectam Suadentem &pracipientem, & inter dissuadentem ac prohibentem.
§. eod. Caeterum nec Deum dispensare posse, ut 28quis agat contra Conscientiam rectam, defenditcontra quosdam. Bordon. d. tr. c. 2. n. 3.
Conscientiam Erroneam describo , quod sit 29
l sii! f lnt °nis probabilis in concursu probabilia- ..... , L -...
institutum viam fibi sternit per expia- Difformitas Judicii cum Lege, s. qu® licitum esseli^Ui Jonscientiae , quinque hujus species judicat nec peccatum, quod est malum, bonumfi I)! V. 11 Ca P- 1- n. 27. Rectam s. Veram; £.fal- autem judicat illicitum esse & peccatum. Bor-siH o l * rtl £ incertam; Probabilem s. Opina- don. cap. 3. n. x. Qu® adeoque ex falsa operis 30^' e i 3 C scrupulosam. Idem citari ab eo longa ad scientiam applicatione oritur , vel ex falsisq 1 '!. j . te ph. a S- Paulo Theol. Aloral. traä. 1. ratiociniis, derivatis ex principiis universalibus.
g * • 1. §. 2. & ex nostris D. Balduin. d. I. Vid. Ames. d. 1 .1, cap. 4. §. 2. veluti, si quis pu-p all a ^ an quam dissentientes autem Bordo- tet ad obtinendum bonum finem sibi licere qui-1 , ^osvaniens. /. 4. Dec. Theol. fpec. tS buscunque etiam mediis uti: de quo errore vi-
i'sko'i ^' ( ! u - 1 - conci. 3. & Jul. Mercor, in Baß. de integram praelectionem, apud SandersonumX^ral.p.j.art. 2. (Contra quos tamen pral. 2. & plura exempla apud Drexel. d.tr.del is 1 f Uam defendit, n. 29. V feqq. simul- Conscient, cap. 4. Circa hujus obligationem ciim 31Accies conscienti®, Laxam & Te- subtiliter admodum & multum intricate dispu-ex nostris contrarii sunt. Clariss. tetur a Scholasticis , quatenus canos obliget:
Videri possunt. Azor. inlnflit. Moral. tom. 1. /.z.cap.%. Becan.p.2. Thol.Scholafi. tom.i.tr.s.cap.
4. 7. §. 7. etiam Ames. </. r§/>. 4. &alii; Vitan-
tu
c \j^ffendorss. El.Jurisp. I. 2. obf. 1. §. 6.
S. 3 7 c 4 «»o edito Traä. de J. Nat. V Gent. IU' 4 .5 jj Conr. Hornej. Philof. Moral. I. 3
V 1 ' 1
fsed qui easdem species sub diversis dis illis subtilitatibus videtur distinguendumUtribus & ipsi tamen diverso etiam in- breviter : (1.) utrum error , in quo versaturConstituunt.) Cum vero quinque rWifrient-ia. sit onnrthisu nn r„'iTT_
? (| , tr conscienti® differentias eandem di-S f ^ llt Cx subjectis patebit) ex Logicorumf slitit j. > tot sint species alicujus generis,
} Y conscienti® differenti® eandem di-
fN,.-
petenti® formales, cum genere con-4' S sfecies , mihi retinend® videntur ,
\\S lr
'■«te
l Pcci es
Conscientia, sit vincibilis an invincibilis. (2.) U-trurn res, qu® venit sub Conscientiam, sit indif-ferens , an Lege pracepta vel prohibita. Ex qua di- 3 2'stinctione regul® fluunt: (1.) Si Conscien-tia versetur in Errore invincibili , (i. e. quem quisomni diligentia stioraliter possibili discuterequarum brevi explicationi non valuit) & quidem circa rem indifferentem ,
0* M ^ Uaten us in actionibus nostris nos ob\? a des° n obligent, e re erit. Conscientia\^ e j j^bitur quod sit, Conformisas Judicii\Ss: c 0 m novit Intellectus, Judicium su-JureDivino&humano, cer-! Sr^cttn ^ tata ‘ ® n - Pnffend. c.obf. 1. §.6. Eabj pHjp tid° suffl c i t) {] modopractica sit, licet3 speculativa. Vid. Suarez. tr. 3. difp., Un damcntum ergo hujus conscien-
r®.
1 ^ contra Hobbesium, Anglum, in
fsQj ' -iivijwo vumviwu-
Ulq 1 ? b" divina, vid. eleg. Sanders, d. tr.' 5 2 a< ^ S< l uata conscienti® regula dis-
( cujus legis Existentiam pluri-'«n.
'hi.
cap. 14. Up. 2, cap. 26. defendit
runc obligat h®c Conscientia tam positive quamnegative ; i. e. sive quid faciendum dictet sivenon faciendum. Horn. d. cap. 4. 3. Puffen dorf.d. cap. 1. §. 7. infin. Ratio, quia judicium intei- 3 3lectus Practicum voluntati, alio ad fui instru-ctionem adjutorio hic destitut®, est proxima re-gula bene operandi, cui si contrarietur, vide-tur peccare contra legem, cum Intellectus hocei sub specie jusii velprohibiti exhibeat, licet re-vera tale non fit. Conf. Bordon. d. cap. 3. n. 9.a S. Paulo. Theol. Moral. Tr. r> Difp. 2. dub. 2. §.
5. Hornej. d. cap. 4. n. 5. Ethinchac Consci- 34entia interdum etiam Recta dicitur - docenteBordon. d. cap. n. 7. & Sanderson. d.pral. 4. §. 13.
N n 3 insit )■