286

Z>ift>um. XU. Gp. /.

infin. quoniam scilicet fundamentum habet injusto, non quidem proprie, sed reduäive tali, dequo eleganter, quem supra laudavi B. Dn. Mev-Z5 a', prod. Insp. 7. §. to.feqq. II. Reg ; Si Conscien-tia versetur in Errore Invincibili , & quidem cir-ca rem infe& sui natura praeceptam vel prohibitam,tunc vix est , ut statuamus illius obligationem.Nam ejusmodi verus error esse ne quidempossevidetur, cum, ut ait Gentium Apostolus, etiamGentes, qua Legent non habent,naturaliter tamen,quaLegis sunt,faciant : & ejusmodiLegem non habentes ip-sis fibifint Lex: qui q/?£Kcf«Bs(quemadmodu pergit)Legis opus scriptum in ipsorum cordibus, testimoniumquoque iis reddente Conscientia &c. ad Roman. 2. v.14. 15. & in cap. prae. verf 13 .feqq. Homines, ve-ritatem in injuftitia detinent,quia quod notum efi Dei,maniseftum efi illis: nam DEUS illis manisefi avit ,quo circa nec excusationem merentur. Quos textus36 cum nonnnulli ad Gentes ad fidem Christianamconversas, ad Legem non Naturae, sed Gratiae,ad observationem ex viribus ccelitus dispensatistrahant: vere pertinere ad Gentiles, & ad no-titiam ejus , quod justum est injustumve, proli-xe deducit. D. J. A. Osiander, Theol. Tubing,in Deo in lumine Natura reprafentato. Exerc. 1 .per3 7 tot. & in Tjpo L. natur apart. fpec. per tot. C ui ad-eoque nec obstat, quod in iis Gentibus, quibusvitia virtutum Ip e cie quasi naturaliter imposue-runt, (quomodo Incestus Persis , Spartanis furtalicita, ne dicam justa, fuerunt) invincibilitas ta-men videatur statuenda , saltem propter erro-rem communem , qui justam excusationis cau-sam praebeat. Ideo enim, quod his Gentibusinscriptafuit in cordibus Natttne Lex, non vide-tur , istum errorem ad excusationem iis suffice-re, cum perspicaciorum saltem ingeniorum stu-dio deprehendi vitium, & Naturae congruum38 potuerit reperiri : Unde non magis notum iisesse desiit, quam Solis splendor latet, quod ali-qui prae c recitate plane non, aliqui ex oculorumvitiis minus vident, aliqui clausis obtectisquelponte oculis, intueri nolunt, prout eleganterloquitur iterum B. Dn. Mevius d.prodr. Infp. 2. §.2. infin. & eodem sensu, aliis licet verbis. §. 6. infin. Addatur Dn. Puffendorf. de J. Nat. V Gent.,3$ d. cap. 3>§. 3. Ex quo etiam est, quod nec in Ci-vili Jure Juris Naturae ignorantia excuset, utiex textibus ejus apparet, in l. 38.§• z.ff.adL. Jul.deAdult. 1.2. C.deinjusvoc. Nam hoc ignorarinon debebat, &, si ignoretur, in culpam latam4° illa ignorantia vertitur. Licet, cum ex naturaliJure aliud magis pateat, aliud recesserit longi-us, & non nisi per ratiocinationis dexteritatemex primis principiis eliciatur, illud hic fatear,quemadmodum variat facultas adlequendi, va-riare sic etiam hic culpam & vitium. Vid. Dn.4 1 Mzv.d.Infp. 3.5. 3. IU. Regula: Si conscien-tia versetur in errore vincibili (i. e. quem quisadhibita diligentia moraliter poffibili discuterepotuit, ac debuit quoque ) & iterum circa remindifferentem, tunc ea eodem modo obligat, quohaerens circa errorem invincibilem, ut scii, faci-at quis , quod dictat ea, peccet vero, si id omit-tat. Vid. Balduin. d. 1 .1. cap. 7. Dn. Puffendorf.4 a de.J.N.ISG.d. cap. 3- §■ 14- Ratio iterum ea est,quae supra dicta : quia nim : Judicium Intelle-ctus rursus in hisce est proxima regula volunta-tis , unde sequi haec illud tanquam ducem suum,

debet. Nam indifferentia, quae <xneutra,adiaphora, media, dicuntur, aCunt & tamen non injuste omittuntur, upropitia natura, quemadmodum ait- ^efi liJnfp. 4. §. 3. moralitatem tamen suam e jjqttffacientis accipiunt. Id. Infpelt. 7. §-

inpnmis j quia, licet de his revera nu-

judicium tamen Intellectus tunc pt lta a p-1:_/r.. c .in ie el j„(i.

eia

aliquam esse; quo fit, ut quantum m Ao»- ,1

_ _j:_

gern transgrediatur. Vide citatos a P} 1 . u „ t ja' rel 'ld. cap. 3. n. 12. IV. Regula Si Consti^ ^ v -esetur in errore vincibili , ac circa 0^'

praceptam vel prohibitam, tunc ea nec 0 ^ j,ec £ä fnino, nec non omnino non obligat H- ' Mquis, sive juxta eam agat, sive contra ^ pnnnrl farilp rifitpr. Prilii iden. ouiare» 4 0

qupd facile patet. Prius ideo, quia re 4 fcit vel omittit, ipsa aut prohibita est alpta: Unde committitin legem & pegvj,sterius ex ea ratione, quia, quod agit’vinte aut humanae non repugnet rnatfV ^ j#objective, id est, prout in fe jpectatur ’dicium Conscientiae erret: repugnatmaliter , id est, prout ille statuit, id > si ^ tfi’Lege quadam praeceptum vel prohif 1 ^ _

licet revera tale non sit. Vid. Hornes ^,1Puffendorf. d.l. §. 7 .n. 2. & dej. N- AC (1§.13. Atque hoc est, quod dicit Am e 'Liii^4. §. 5. Conscientiam erroneamsed non Obligare. Ligare, sic ut non p^ £; <J a ^quis procedere tali conscientia man e fi

fieX e . sll i(f jt

peccet, in quamcunque se partem n '"’ (ttamen obligare , sic ut praecise quis ear ss e di (ä:a solens hoc casu id nsiff

neatur; Quocirca solent hoc casu id u

^ -

■ e ifi>

Consilium, ut quis inquirat in rem ^admittat informationem, deponat v .sic ad actionem pergat. Videantur/.§.10. Balduin. d. cap. 7. & Bordon- fi.'hJt31. Add. a S. Paulo Theol.AEor.Tt-^^ fi i e VSequitur Conscientia Dubia,bo, quod sit Ambiguitas judicii cir ca 4 fotb?' päum, sive, quae fluctuat, ac in incejj 0 0 fi t! ^quod facere instituit, faciendum ‘s;’dumve. Horn.d. cap. 4. §. 8- Cujus U j

consistit in eo, quod incertam esis 1dicatis, super quibus dubitat, ’pst 0.-

cat. Bord. Cap. 4 .n. 1. Hancdunt in Dubiam Speculative, & du \ ’ g,

Speculative, cum de re dubitatur *$

tra praxin vel operationem P fi'num hoc vel illud in genere liceat: * vC l of ^dubitatur de re singulari, circa t fi’

tionem singularem, v. c. num ' y fi

tum quid sit nec ne. Balduin. d. c-Bordon. d. cap. 4. n. 2. a S-

cap. 5.

pati

dub. 3. §. 8- Non quidemadmittit. Vasquez. Difp. 62. c A s

efi i, $

, 5 > -S*

illius rationibus Hornej. d. cap • 4 ^^ ces^fi^

linenda tamen videturideo,quo sl j“*qui comtemplative dubitat, posse A 0

dubitare, quoniam vel conside ra L fiice {e Jfi'

tiis certus esse potest, hic &nunc > ^

facere instituit, a 8. Paulo d. dub . 3 m

fi

dere potest, in re dubia obseflU eI l ^ri. Grot. de J.B.&P.Lz - 26 ; 3 . &

fupr. cit. Suarez. tr. 3. difp. l2,J nC luftandum. Magnis. Dn. Ziegler- a JcO ;

Quoad obligationem autem d 11 e fi

est, non obligari quem Con c t

i>-

K

%

’git

Ni

‘llS

, lQ

* 0 ,

u

s

a

Q

pi

f'

\ %

S-

uly

(ii *t-

listn

\

Is