2)e Tr&judicidtbus TrocejsuX ejustjuZ Obligatione in Confikntia-.

^8

ter

x mdefacile sequitur, quod homo Christia-st, "”'no salva conscientia jus suum judiciali-

0l nni;

n tlt ^ ! ^' e( i u i possit; Si enint judicia non solumili; Unt , sed & necessaria, neque peccabit, qui^tanquamremediis jure concessis, utetur,.tiir ^ ll ^ Ci01 ' um finis est, ut suum cuique tribua-inj^ivl^d vetabit, quo minus juris sui ab alterot at ß a ^ at i restitutionem judicialiter quis pc-^Jj fl , ß- Carpz. p.i. c. i. D. io. Petrus Gregor ,% ; r n ' Us Sptt.jur. L. 47. c. 1. n. 9- Ne dicam :

hn,- —a__r,.* — a±i t> _, r.

\

Ntm,

m

dita ■, quo benevolum L. ffi casibus obvenienti-bus remitto.

Cum autem onminb diversum] sit facere ali-quid posse,& facere teneri, diversä quoq; ab hacdecisionem merebitur quarstio: An quis tenea-tur accülare vel denuntiare alterum ? In cor-pore Juris Civ. titulus est Codicis: Utnerno invi-tus agere vel accusare teneatur , qui quidem suasetiam patitur limitationes & reiirictiories, qtiasvide in Axiom . Barbos, locupl. L. 1. r. 47; ax. ult.InF.C. ita distinguenduirgAut quaestio est de de-licto committendo, aut de delicto commisso; De-lictum committendum quilibet accusare tene-tur, Aliter si facit, injurius est in Rempubhquippe cujus maxime interest delicta revelari,& provinciam a malis hominibus purgari. 'L. 13.ff. de Offic. Präs Injurius etiam est in ipsum de-licturum ; naturalis enim & civilis ratio exigit,

hoc pacto conscientia Rei facilius libere-^ ’ (i 111 alias rem injuste detinendo peccär et, &

(j rn[ im periret. Rebellus de Obligat, jufi. P. 1. L.ßß' l,n - io-. Neque obstat nobis, quem dissenti-b $ es ta ntopercurgent,locus i.Cor. 6.v. r j. Pau-kd' ^ Corinthios reprehendit, non, quodexerceant, & in foro contendant, sedsto nori amputent & evitent occasionem, qu®

^ V ° Ca ndi judicia necessitatem inducat, quod- ut homo, qu® homini nociva, ab ipso avertat, siri a Hr alteri injuriam inferat, proximum possit; maxime igitur tepebitur ad anim® peri-tis „ ° Eeiat,talibusqus contentionibus & liti- culum avertendum, quod omittit, dum crimen(jj^^fampraebeat, quas judiciis dirimiopor- alterius non accusat, & sic accusando impedit.|^ lV erbasun tDn.ZiegleriinDicafi.Differt.praL Denique injurius est in tertium, in cuius iaesio-*1 in not. ad GrotiL. 2. c. 20. §* 1 ' ^

ti tlv .',. 10 - dicit: non licere homini Christiano obssium, stillicidium, cloacam aut rem illam

16

nem delictum tendit, ab hoc periculum non a-vertendo, quod f acere poterat. Quid ? quod si-' u ui, uuiiciuiuni, ciuucuin emi icju luam mul incidat in periculum consensus, & in deli-,. Cam litigare in judicio, curti ipfe etiam le- ctum quasi consensisse videatur; qui enim aso-'iub e ClViles modicum damnum ®quo animo ferre cio nort repellit injuriam, si potest, tam est in vi-t Cs atlt - L. 2$.§.6.ff.Locat. Carpz. P. i. .ci-D.p. tio, quam ille qui facit r, 7. c. 23. qu. 3,

modica hic non in Abstracto, sed Con- Ex dictis patet, quod, si privata dehortatione,

, ?ii Vls ’ ta H illimanda erit. Egregie & fatis pie vel alio remedio,delictum impediri, & damnumj V^nsiüit B. Dn. Lutherus in Apofl. Dornest. a proximo averti possit, accusatio non uatirh ne-m Dom. Tun. 23. his verbis: Wer cellaria, led semper mitius prius eligendum, &durch ordentliche jMittel und Wege erhal- quod cum minori delicturi damno conj unctum.

I?

der thut daran nicht unrecht ; Denn Gericht Zcesius ad tit.. de accuf n. x 8 • Hoc si non sufficiat, j g

k^ßfofind vonGott selbfi geordnet , daß man es accusationi omnino locus , nec periculum accu-sa Un dbrauchen soll. Wo man aber das Recht nicht fandi attendendum est , cum aliter delictum im-kftif* (vei ob paupertatem Rei, vel ob in- pediri nequeat, magisque consulendum sit in-

Judicis) fiU man nicht ungedultigfiyn noch nocenti tertio , cujus melior est conditio, quamffi siVffi sondern gedenckeH; daß man solch Unrecht nocenti peccaturo. Zo el'.d.l.

ri rvol verdienet hat.

rat ‘ ones militant quoad accusationem am in furto, quamdiu res ablata nondum resti-h salibus ratione partis laesa:. Dubium fu- tuta est , attendenda ; tamdiu enim delictum

committendum adest : si quidem fur detinensrem furtivam iri contiritiato d elicto versatur, &Jbjj^be esse foro , arbitror. Accusatio st. quotidie furtum facit; imo, si quis rem aliquam'l^^stciatio (his vocabulis nobis hic per- acciperet suam crederis,sicque furtum noncom-lv ’ ^bceat, quamvis alias ratione modi pro- mitteret, postea eam alius esse comperiensnon

X ab imn/iam rl. tti n nrn .3 rt MI r* 1 m H1 ] JÜ ffi *.p. fti M \ (-M st sl f 111’tl 1 m fcl /'i T . 1 R'^r1r, i slnia nT’'.TP£*pn"_

Qu® de delicto committendo dicta sunt, eti- IA

^ tj t ’ e Edetur quoad tertium non Iasum, Sedh hll,US eam cx & cnere permissorum

20

restituendo furtum fäcit, Ratio: quiapnccep-tum negativum de furto non faciendo includit si-mul affirmativum de restituendo. Rebellus de

“ a b invicem distinguantur j nihil hi se1 quod Conscienti® adversetur , si «oniNia^utdicta cupiditate, sed animo impedi-

ket a , & promovendi salutem publicam 0 blig. jufi. P. / L. II. qu. i.n. 5 .&6. Idemquel ^°’ ssscipiatur. Nam utut delictum illud innuit/. 6. C. deFurt.&Serv. Corr. Vid. ValeriusUon laedat, laedit tamen Rempublicani Differ, utr.for. v. Denunciatio. Diff. i. pr. uln nonKri Ssai Ute insns salus maximam oartem de- incongrue statuit: sufficere hoc casu indicare

21

'h

ri Ct -u tc ipsius s a j us maximam partem de

22

Hujus autem interest delicta non ma- furtum, non vero necessariü esse ut denuncietur

^ ? lln ha. Izi. §. 2. ff. adL.Aquil. &pce- fur, nisi id judex inquirens ex officio exigat.

. e n °n remitti. 1 . 14, C. depwn. Hinc inf-L ubile Judicis officium locum habet. I.

d e

'uX

°ff. Pras. quod iri privatorum rebus

^ cedit , nisi speciatim imploretur.

e n°! f - in Disp.de jdiä.n.z-j 2. Limitanda5l > ‘Uperior decisio : nisi accusaturus cri-

Qtiod crimen commissum attinet, id regula-riter accusare nemo tenetur, per cap. licet circafin.de accusat. Vid. Steph.Fagundez. adDecal.L.VIII. c. 49. n. 5, Cum enim factum infectum fie-ri nequeat, & per accusationem crimen jamcommissum non impediatur, sicque hoc in calu

23

, ,a>mqru " U V UCtlUU si T“ cunmuuuui uuu nnpcur.uui , . .

blc onscW'^ s Ta X tC n ? entlS Cre ?, en ; nationes superius alle°at® cessent, in foro quo->fev,., Uenna: dictamen, ob tacitumdlud que conscienti® excufpandus erit ille, qui vult

^ o r 1.

K^Pr C / an ^° interveniens pactum, accusa- humanum sanguinem redimere, & spe meliorisj^siiq^Hsibet; cujus limitationis rationes & frugis accusationem omittere. 'Hinc mox nota-

h ' S ^ Crede

I» ne

' i>Ni- ?Hhe t; cujus limitationis rationes &

accura t e expolit® videri possunt biles emergunt limitationes : I. Si nulla spes

24

dentix Revelatione antehac hic e- melioris viuc supersit, sed potius contmuatio