Dt Conscientia ?artium ante Citis Conteßationem,
383
II t o er ‘ tllr n ; si enim delictum revera commi-. e ° poenas timet meritas, ob periculum,tiujj ,'Pb lua culpa imminet > delictum delictojuL are ) & Superiori jubenti, potestatemqueti 0ll , ( | babenti, debitam obedientiam negare. t; M ulto autem minus ob idem deli-^ status emanere potest,baj f em P u scitatione omissum citationem nul-% i acit > odorari enim citatus nequit, quem di-?k • ex indigitet, & quando ipsius pariter ac! lls Partis prassentiam expectet, nisi illudicatur. Hinc recte Dn. Ziegler. ad Lancel-latii 5 §- 7-r- rejicit opinionem Gra-^ Vefiriuminpraxi.L. 4. c. 2.n. 11. asseren-te ^ er salem citationem hoc innui, ut congruos P°rc citatus comparere teneatur. Prolixabtt) ^ Ue ( ^ arctur disputandi materies, quodnam*0 op Q f Us fuerit congruum, nec tempus, quod unitUn um, alteri seque commodum foret. Sibtfti- 1 Certus alicubi & legalis citationis deturil| 0 m Us, deficiente alia temporis expressione,^ Cott1 parendum; quippe non prassumiturju-^^uer citare, sed tempus solitum tacite in-C| t v °luisie, insuper semper eo laborandumfo(f°’ Ut jussui Judicis quoquo modo satisfieri1 ’ P r *sertim si faciat ad maturandam litem.
Coj.ii te rminus Legalis habetur in Saxonia , &septimanarum & 3. dierum spatio.
Proc. Tit. 7. art. 2.». 46. seqq. HuicJudex nihil adimere potest, sed idem^(ist ^ art * relinquendum est , adeo , ut nec«0^ at Citatio , Citatus que ad impedimentaM. e '^ st ari non postit, si unicus dies deficiat, &
. S >ms juridicus incidat in ultimum diemi y r * s praefixi. Garpzov. d.l.n. 5 2. & in Jprud.\ 1 l 'C. 2.D. 23. Comparere tamen hoc casuW/ enetUr> non ac ^ respondendum, sed ad alle-1 ^Pcrmini angusti exceptionem, peten-e dilationem , alias in expensas termini^ d'st latUr ‘ f ar P z ' d.l.D.24. In F.C.per supe-I No f unicum diem attendendum non esseJ ’ 1 tCr >ipus a Judice praescriptum fuerit suf-^' tat0 deliberandum de jure suo. Hicb ijjj ^monendi semel pro semper sunt citati,N (j . ftam sibi aestiment necessitatem de causa\ atl m cogitandi & deliberandi, quam ple-Vi«; Cllr n gravi conscientiae laesione tam leg-
>5|
>o r ,
0 ^ant, quasi ad eos nihil pertineat, & deNo r re in tempus differunt, quod prima die\/, e tex 'pedire, prout queritur Winther. in2. c. 13.§. 3. Tales Cunctatorestern poris brevitas neutiquam excusat.Hl Ver ° citra culpam Citati spatium illud*iif c j e atl di non sufficiat, excusatur quidem,pti 0 tXtlee tamen bene consulit, si in judicio ex-
Njn^ etla suam proponat. Adest enim Judex,A Potestatem habet; adest pars,cui pa-
“S ■ ■ .
'1
L . tas incumbit; nec ille mandat quid,jurisdictionem suam est, sed saltem
p k>i>s". a lurisL
’Jpendo tempore dubium haeret; necJjN jii]^ 12 * 0 aliquo cedere, sed hoc saltem alie-f N ntis et ^ : debet igitur tanti testimare pra:-^% JTl . Sail thoritatem, &ei, quantumpoffibile! ssdil are ’ ^ non respondendo, saltem veni-f„, n potionem petendo.
*iN judiciis Citationi libellus inseri
As utile est ad praffeindendas Reo dila-J 5 n stuam hujus omiffio citationem nonCarpz. in Proc. tit. 7. art. 2.».
Vlti os am .
24 -fiqq. necessitatis tamen est causae, ad quam 68disceptandam citatio fit, expreffio. C«rpz. d. I.Mynsing. Cent 5. obs. 8 5. qua omissa Citatus S.C.Judici opponit exceptionem non expresse cau-la: Citationis. Citatio enim cum duos habeat fi- 69nes: ut citatus comparcat, &mature deliberet,an contendere, an cedere malit. Wesenb. Para-sit. L. 2. tit. 4. n. 14. Ut. F. neuter eorum negli-gendus. Quis autem non videt, hic alterum pia- 70ne negligi, quippe, omissacausit,ad qua respon-dendum, nec deliberatio nec praeparatio conces-sa. Eaedem rationes decidunt, quod citatus adunam causam, non ad aliam; & in judicio prae-sens; ad aliam causam relpondere non teneatur.Vid. Carpz. in Proc. tit. 7. art. 2. n. 28. uterqueenim finis ad defensionem spectat, ideo, nec inF. C. aliud observandum. Quamvis autem in fu- 7 1periori casu Carpz. & Mynsing. atteg. Lc. velint:Citatum non expressa causa plane comparerenon teneri, nihilominus conscientiae ipsius con-sultum, ut ob autoritatem & reverentiam Supe-riori debitam comparcat, & exceptionem suamsubmisse proponat.SicinCriminalibus nunquamcitationis causam exprimi, sed citatum Superio-ri parere & comparere teneri, hocque si non fa-ciat, valde suspectum fieri, & saepe ut Refracta-rium compelli, dicit Dn. Brunn. Proc. inquis, c.g.M.i.n.19.
Denique, quoad Formam Citationis, haec se- yjeundum stylum Curiae conscripta esse debet, ali-as nulla est,nec citatum stringit. Rebuft. ad Const.Gatt. Tom. 3. de Consuet, art. 2. Glojf. 13. n. 42.Nie. Everhardus Top. Leg. loc. 10 $.aflylo Cur. n.
1. in fin. Hinc, si ea contineret verba inconsueta 74& insolita, utpote si quis citaretur sub pcena aeris
& persona:, non stringeret Citatum. Roch. deCurte de Consuetud. Sect. %.n- 50. in med. Sed sic 75conscientia minus erit secura. Major enim de-bet esse erga Magistratum reverentia, major li-ris diuturnae odium, quam ut propter Formaliaaliquantum mutata, quae defensionem non adi-munt , tota citatio annulletur, jussus Judicisnon attendatur , per novasque dilationes lisin immensum extendatur. Breviter : Citatus in ^dubio citationi semper obtemperet, quia tutiusin obediendo excedit, quam deficit; si impedi-menta obveniant, ea judici mature aperiat, & adminimum obsequendi promptitudinem testetur.
Interdum Citantis quidem jurisdictio certa & 7^Citatio legitima, Citatus etiam comparet, nihi-lo tamen minus Judicem acceptare detractat,quod fit, quando hic ipsi suspectus videtur. Tra-ctanda igitur hoc loco qutestio: An quis S. C. Ju-dicem tanquam suspectum recusare possit ?Quicquid jus civile & Canonicum statuat, hodiein praxi judicem, tam ordinarium quam delega-tum, recusari posse, asserit Zanger. deExcept. P.
2. C.4. n. 15. usuque obtinere, ut, qui dedit Judi-cem, vel proximus Süperior, de causa recusatio-nis cognoscat, ex Knichen. de Saxon, non provoc.
)ur. c. 2. n. 14. aliisque probat Brunn. Proc. Civ.t.j. n. 18. Idem in F. C. permissum. Periculo- -rgsum siquidem est coram Inspecto Judice litiga-re , & difficile tali judicio le submittere, a quo
iniqua plane metuitur sententia; imo ratio ipsa
sine ullo prsecepto facillime ostendit eorum ju-dicia nobis fugienda & omnibus modis cavendaesse, quos propter odium, inimicitiam, aliamvecausam suspectos habemus, aut juste opinamur
maxime