De Conscientia ‘Partium ante Litis Conteßationem,.

‘‘ Procuratoris, eti am in suiprxjudici-

a]j 0 ’^ atl ^ a be n da ? Quod affirmo. Non enimI> r '”. ne Procuratori causam commisisse potuit% . Cl P a Hs , quam ut ab ipso b, £ gesta salva at-fi ne lnteni e r ata manerent; nec impediebat huncss l °d Mandatum inscio quidem Principa-.'ssid ^ d £ ftitucbatur solennitatibus ; ha; sitiss 7 no„ require bantu r in gratiam Mandamr^j^. Partis adversae, ut certius ipsi & tutius de%s r 0ne Pfincipalis constare postit , hinc &\ r - s e jvis defectum Mandari supplere pa-’ ' ’ siuo igitur fundamento negaret rati-

«e r?

^Onem,nisi de dolo luo excipere vellet,&di-- e tdeo Mandatum dedisse minus solenne,c 3i sint favorabilia, ea ratihaberet,sinon,

tso n P ll gnaret; htec vero allegans impunis non!lt ! J ei >dus.

f? la si^testio est: An gesta a falso Procurato-i bi'ny.’.^dlum plane Mandatum habuit, Do-'i jüf« p! n bii commodum rata habere possit? IntjHj lv -hoc fatis controversum. AffirmativamP r °bo per l, 56.ff.de Judic. quia, quandoHijpigrius nomine gestus ab initio habuit om-lis^^ntialiassolo deficiente consensu principa-4 j,j^ erv 'eniente eo retro validatur. 1.16. §,1 ff,l ° u^' tatihabitionemque, principali Manda-1, 4 ^ ' ni ilem non esse dicit, l.fin. pr. C, adSCT,»O Vid. Gail.Z,, 1.06/47. & alii, quos re-1 ®tunn. inProc, Civ, c.i, n.%o. Nec ob-h(f^ u °d Zces adtit.de Procurat, n, 17, &caeteri.Iqh ^ 5 ntes objiciunt: Actum ipso jure nullumhti(j Q era tificari; actus enim hic, etiamsi tam^Mandantis, nec ipso inscio aliquis pro eo& cause illius praejudicare possit,, ra fi°oe Adversarii nullus sit; posterior ta-l ' m imputare debeat,quod cum Procu-

l ip * ^ a ho egerit, & nullitatem nonppposue-vero gestum ratihabeat, uterque juri,v i$ uj ?a h s a actus nullus,renunciavit. Et quam-er sos urgeant, quod haec nullitas semperi'^Msenternkm opponipostit; postratifi-Vf-a*- 11 kamen actus ille non amplius est nul-hp^Pssijurcconvalidatus. Ratihabitio quip-hitio°f^ Us rc tro.trahitur,& confirmat ea,quae abSey Wecutasunt, uti loquitur d. l.fin. C.de1Cf “- de qua regula multis agit Card.Tu-\ -1 - Jit. R. Trentacinquius Praei. Re-

f * 2 * tlt - & Prmr, Refol. 9. Omnem in-W^hiinexcludo;nam, si Dominus, sciensm'e-' 1 Ua m agi, dolose usque dum sententia

!>"■! .

tacuisset, nullius momenti est ratihabi-lil 5h«' 4 ° ril * no dolus suus lucro cedat & malitiisS^Qiir riatUr '‘ Sic enim quilibet litis finem ex-l . l ssui palit er sententiam ratisicaturus, nisihs^^orem sit prolata.' Quod multo magisNgß ' Ocutn habet, quo dolus nunquam celari^ a tiz * , ICet in foro externo saepius in coromit-r Ve ts a I)llTl0 ^ ateat - Putoque ulterius partemk /^ t£r * us ratihabitioni contradicere S,f^dle e > non solum propter rationes supe-,(Q tis n ^ as ’ fcd & ideo, quod respectu Procu-

Npct lTl °d° ratihabitio Principalis adsit. Sidatum habuisset Procurator, sententia1 ^ kamen aliter causam gessisset; si objjSis p e ^ u m nullitas locum haberet, nihilo-•'hisj rin cipalis Procuratorem mandato in-*^ ^UbiQ^ Uo “'etus de novo causam ageret, & fi-Pjt ,, $ si u e favorabilem obtineret sententi-' ll ' Dl sp»tat, Xjff.

am. Repugnat igitur Conscientia; dictamini si- xioine ulla utilitatis protensione litis repetitionemurgere,& proximo obesse, cum certa sit juris na-turalis regula : Quod tibi non nocet, & mihiprodest,ad id praestandum teneris, quae fundataest in l, 2. §. 5 .ff, de aqu, & aqu. pluv. are.

Vidimus hucusque, quomodo partes in judi- Vt%cio comparere debeant; sequitur ut ad ipsumcausae conflictum propius accedamus. Huic au-»tem consultum praemittere juramentum Calum-»nite. Cum enim Actor sepe contra conscienti-»am calumniosam litem moveat, & Reus per va-nas & varias exceptiones dilatorias sitis contesta-tionem, quantum potest, differat, uterque fortemetu Numinis L calumniosa actione & exceptio-ne deterrebitur delato juramento, cujus interalias haec est clausula; Daß fie eine rechte Sache ZUhaben glauben , und alles was fie vorbringen und betgehren , nicht aus Gefährde , oder bojer Meynung ,noch zu Aufschub und Verlängerung der Sachen , son-dern allein 2ur Nothdurfft thun, perRec.Imper. deAnno 1 6 54. §. Über dieses verordnen wir , Quod- 1remedium quidem cestät in foro Saxon, ubj ju-ramentum calumnse generale abrogatum , ejustamen loco speciale,quod malitiae vocatur,injun-gi potest , quoties id necessarium arbitrio Judi-cis videbitur, Carpz. P.i.C. 12,D. 21, & 2 2,Occurrit hic queestio praejudicialis; an jura-mentum calumnse generale ab utraque parte 8,

C.praestari possit? Negativa tenenda videtur»quia, cum utraque de eadem rc juret, & alteraquidem eam affirmet, altera neget, alterutra ne-cessario falso jurat, siquidem yeritas una est Asimplex , duoque contraria simul & eodem tem-pore vera haud esse possunt. Sed, eo non ob- jstante,affirmativa obtinet, Est enim juramen-tum hoc non veritatis, sed credulitatis, & jurantPartes, non, quod utriusque causa sit justa, sedquod credant,sehabere justam litigandi causam;sufficit ergo, quod certo credant,se firmissimisinniti argumentis,quod, quin utraque pars face-re possit,nullum dubium, prassertim, cum expe-rientia testetur , diversos JCtos diversas ple-rumque in eadem causa fovere sententias, & se-pe utramque partem per ipsorum Consilia, quo-rum auspicio lis mota, ab expensis & tem eritate,nedum calumnia, litigandi absolvi, Vid. Perez,in Cod. de furejur. propt. cal, dand, n. 2. Hinc & so- Jt|.quitur,illis in casibus, quibus altera pars necessa-rio perjurium committit, juramentum hocces-sare,quos Judicis arbitrio relinquimus; duos re-censet Dn. Brunn, in Proc. civ. c. 15. n. ,6,

Circa juramentum malitiae in specie notamus,

'illud sine necessitate exigi non deberi, quandonulla malitia apparet prssumtio. Cum enimnomen DEI non debeat in vanum assumi, nec te-mere & sine causa .adhiberi, non minus peccaturjurando,quando non est opus,quam male juran-do, quando opuseffiFagundez, adDecal.tom. 1,

L- f. 1, n. 18, DEU S, inquit d, 1 . juramenti *remedio tanquam medicina providit, ut per hocfides,quam homo per primum A-dami peccatumperdidit,ejus dictis adderetur. Unde,cunvme-djcina non utendum, nisi postulante necessitateA infirmitate , ita etiam juramento uti non debe-mus paflim &r sine necessitate.

Aggravatur peccatum, si in juraturo metus rI jgperjurii adsit,cu jus occasionem non solum lex ci-vilis devitare jubet i« f *• Gnd, de ,bid}@, vHmt.

€cc toll-