*Dt Explicat. Legis Generali.

0l j e S a udet remedio, nimirum compensatio-’. 1 nullo opus est libello, nullo novo proces-

Suii*iis.

fjj' »uno opus eit lineuo, nuito novo procesipso j ure hinc inde debita compen-de^ 111 ‘ 3 °- Lfl- d. Aci. I. ult. C. de, Competis. Et si

i](L tUln Rei est sublatum, quomodo potest sub-nj Reconventio super causa jam extincta ?

^ ^od in foro nihil magis est amputandum,P r Q stl fl' UXUr ^ ans ^ t ’ um ^ e S es & inextricabilisv «n' UUm ^Ecultas, quae ex hoc con-& recon-est do oriretur.

^ ' H- Ast Sacratissimus Imperator nihil mo-c^cibus Juris, nihilominus rescribit, Judi-s llI ^ etla ni contra Actorem sententiam ferre, ip-f it ^r} e stco condemnare posse.Prarrut-

• ° ritatem Papiniani, Viri, ut ipse inquit,Jq 1111 * n gcnii, & cujus scripta, ut & reliquorü0s Um maximopere aestimabantur, Judicibus-

43 f

| e sacrosancta erant. Huic subjungit rationem/ Ve * ' - ' ‘

1%s

et ss sed admodum nervosam: Cujus in agen-

A is observat arbitrium, eum & contra fe habere ju-tj . ln eodem negotio non dedignetur. Quae quidemdesumta est partim ab jEquitate , partimr, f jditate : Illa continetur his verbis : cujus in a-( l( 0 observat arbitrium, eum V contra se habere ju-f c „ ni n°n dedignetur ; quasi dicere velit: in fe de-^ aa k Actor, & ipse fecum examinet, justumne^MUdicem, quem dignum fatis que habilem pu-

t(; stratu ageret, e vestigio indignum reputa-

quipro se in sua causa judicaret, & boni vi-, itratu ageret, e vestigio indignum reputa-Ejecta iterum fiducia in mutuis Rei petiti-y s suspectum postulare, non absque ingen-eratis,imo improbitatis indicio, dum sibi pe

«t

^ Ministrari justitiam, quam alteri denegat &subdole solutionem,quam ex sua parte de-115 P r ®starerecusat, can. nihiliniquius. & c. ini-^‘ 32. q. 6. Sane Canones sacri, qui i£-(J^ a ds studium semper prte se ferunt, non suntt, UI §Hati, hanc Imperatoris rationem in suumMuni recipere, prout videre est ex c. cujusinV f 3 • 4 <5. Ut non dicam, quod alias partestj 0 llln t favorabiles. /. 12 5. d. R. I. & Reconven-( speciem esse defensionis. Panorm. ad. c. 1.

I,. Ut 'i>ct. §. 27. quae omni jure est permissa. 1.4.

4 - ad. L. Aquil. Post hanc igitur perspicu-is o R lr nmam JE quitatem innuitur etiam sum-j°, Aditas, vel hoc unico vocabulo: in eodem ne-«Hj * hionne enim tam publice, quam privatim% S< 3 lle interest, id quod etiam ex superioribushuc adsumo , ut lites non tantum<li r j a ritisiime, sed etiam quam commodissimeMur? Si igitur Actor & Reus sibi invicem^ S g n °rii, quaero an tutius & felicius diversis\-^f ratls judicibus res committatur, quamWd^ anenon P UE0 e R' e Paribus expediendum,commode , imo commodius uno ne-in]^ potest explicari.Quot enim labores misere^ quot sumtus in itinera aliasque ero-dis’ poties eundum, redeundum, ad hunc adsiuo temporis & rei familiaris jactura,%itr° c oram disjunctis tribunalibus litigatur?

^Minoribus expensis, ingenti temporis lu-ll0e Molestia viarum res peragitur & ven-contentionis serram coram eodemstcjrf Vlr ° bono & approbato partes litigantes° tant -Hicuna quasi fidelia uter que pariesV 9 p Ur ’ eodem termino & die, imo interdumstajct onveniens &Reconveniens agit, judex u-Causam coram & uno intuitu contem-Poi Vl entat concordiam, qu« si deficiat , pari' ll '^sputat. XVL

passu in utraque Causa procedunt partes, litemcon-.& recontestantur, probathrecLilia, fiuntmutuae disputationes,utrobique simul concludi-tur, & Judex eodem periculo Utramque senten-tiam complectitur. Vid. Ant. de Butrio adc.i. d.mutpet. n. 11. 6i schert, c. 1. Petr. Frider. d. con~tin.caus. c. 6.n. 3. Blum. Procejf. Camer.tit.q.n.n.

§.15. Hisce itaquepraemisixs respondendumrestat ad ea, quae pro contraria sententia facerevidebantur., Et quidem primo quoad Regulam:Actor tenetur sequi forum Rei, dioo, quodhtecsit vera, ubi actio principaliter in judicium dedu-citur , non autem ubi secundario & per modumdefensionis. Sane si Reus contra Actorem mutu-am petitionem instituere vellet in judicio pror-sus separato, cujus judex Reconvento non essetcompetens, concederem: eum non esse audien-dum, quia non tam reconvenientis,quam simpli-citer convenientis jure censeri deberer. Sicubiautem proponitur per modum Defensionis (cu-jus in favorem multa singularia sunt permissa) &quidem in eadem instantia, hunc plerumque infinem ventilanda, ut vel compensando debitumhinc inde in liquidum deductum, vel alio modoReus indemnis pradietur,iniquum esset eam nonadmittere. Potest enim fieri, ut, quamvis res nonsint compensabiles, tamen imminentem Executi-onem beneficio retentionis aliove pacto posti-mus evitare. Imo licet Judex sub finem judicii &sententia; ferendae deprehendat, Actorem nul-lam vel invalidam habuisse actionem, adeoqueReum absolvi debere, nihilominus tamen proReconveniente contra Reconventum judicarehuneque condemnare poterit. Quia ea, quae se-mel utiliter constiterunt, expostfacto nequeuntinfirmari, & causa, de qua jam plene constat, curnon sententia finienda erit, hoc solo praetextu»quod Actor calumniose in judicio versatus fue-rit? Deindenec hoc potest dici, Judicem in Re-conventione esse incompetentem ; imo si essetincompetens, ratio tamen, cur regulariter ne-mo debeat coram tali judice respondere , hiccessaret; nam hic abest metus, ut judex sit justejudicaturus,quippe qucmActor ipse approbavit.Sed his non immor or , postquam hoc casu Justi-nianus Jurisdictionem prorogavit propter con-sensum actoris tacitum,aequitatem naturalem, Scutilitatem t am publicam quam privatam, quaramodo demonstravimus. Quareetiam non ampli-us quis debet esse sollicitus de validitate judicatisuper mutuis actionibus, fi quidem evictum, ju-dicem Reconventionis per legem nostram sen-tentiarum sibi subjectos ferre, nec extra territo-rium suum, quod Justinianus ita dilatavit, jus di-cere. Ad tertium autem dubium dico, quod ibinon sit sufficiens enumeratio partium; Quamvisenim ille modus fit vulgaris & maxime usitatusprorogandi Jurisdictionem , tamen non est so-lus, sed datur adhuc alius singularis, qui fit älege, qualis est, quo Imperator noster, ut sii-pra dictum, lege hac Cum Papinianus, Judtci Con-ventionis dat potestatem judicandi in causa Re-cenventionis , lublata hactenus incompetentiaejusque Exceptione. Et quod quarto Actor inextraordinario quodammodo subjectus alienaeJurisdictioni inique fecum actum putat, ini-que ipse facit. Fingit enim sibi poenam, quaenon est , nec satis considerat, quam bene felehabeant res sua:, duro curaro judice religiosoJii a compen-