443

jDiJj). XII. JHemb. II, Seil. II.

pecunia, sed corporibus opponitiir,& sola quan-titate consideratur; naturale tamen habet i. e.abstracta subtilitate Romana. 2. Verborum nontam ipsa in reluam ipso jure diminuitur-, se.nsus,prae-cedentium sequela est. Nam Borgia juridice pe-cuniam consideraverat, negat eandem ipsa in reminui? quia res corporalis juridice talis, cumquantitate non compensatur, i.e. non diminui-tur, sed ipso jure tunc quantitatis cum quanti-tate fieridiminutionem.ys/fcr«wz,quod praedictaecorrectioni obstare videtur, oritur ex verbis,Nam in pecunia ratio admittit diminutionem fieri.Haec ratio tradere tantummodo videtur dimi-nutionem fieri poste, sed pro modo diminutio-nis pecuniae probando nihil continet. Non enimdicitur, Nam in pecunia ratio admittit diminutionemfieri in corpore. Resp. Sufficere, quod in prae-cedentibus statuerit Ulpianus, ubi pecunia mi-nuitur,diminutionem factam este ipsa inre. Huicopinioni postmodum ratio subjecta accommo-danda, sub intellectis sc. verbis, in corpore , quamcombinationem verba, Nam in pecunia ratio ad-mittit $Sc. optime patiuntur. Haec quoad pri-mam Fabri objectionem L. i.conj i.n. 5. huic Legi5. factam. Altera erat cur JCtus dixerit, Ubinonsunt corporasedpecunia. Verum jam'dixi, Ulpia-num corpus. d.L. 5. partitu naturaliter conside-raste,partitu civiliter. Pergendum itaquein ex-plicatione parentheseos nostrae. Dixerat Ul-pianus, ipsa in re minui dotem, si pecunia adsit,nunc subjicit, proinde fi astimata corpora in dotemdata fint, pariter ipsa in re fieri diminutionem. Lerntquod dos aestimata,pecuniae aequi valeas Veruminiquum videtur,impensis in rem aestimatam fa-ctis diminuendam, cum aestimatione interve-niente dominus evadat maritus. Ad dominumvero impensa quaevis spectat. Breviter respon-deo, Ulpianum de casuintelligendum, ubi cor-pus aestimatum datum fuerat, & simul corpusinaestimatum. Siin hoc impensa facta, juste il-lius aestimatio diminuetur. Hoc quoad Prin-tipiumd.L. sequitur§. i.his verbis: Sedfiim-penfis necessariis mulier satisfecerit, utrum dos crescat,an vero ex integro dotem videri ? Et ergo, ubi pecu-nia efi, nondubito dotem videri crevisse. Nonaliusverborum istorum est sensus, quam dotem re-crescere, fi pecunia a muliere quam ma-

ritus conservandae doti impendit. Verba quip-pe, ubi pecunia efi, ea mente accipienda, ac si di-ctum, ubipecunia adest, i-e.soluta. Ubi enim adLegis 56. §. %<ff. dej. Dot. perventum, probabo,non minus dotem re consistentem restitutaim-pensarecrescere, quam ubiin eandempecuniadata. Succedit tandem §.2. firiisque considera-tionis Qxd. L. 5. doctrinae Ejus quod fit, ipso jure,debitae. Conceditur eodem condictio ex aequi-tate , si errore facti restitutum, quod propterimpensas necessarias compensari -solet. Dehoc in pr-ccedentibus pluribus egimus ; Mo-nendum saltem restat , verba quod compensarisolet parenthesi fecunda, adhibita fuisse ad de-monstrandam imminutionem dotalitatis, quacorpora juridice talia solummodo minuun-tur, ex jnre compensationis ■promana.re. Verumpostmodum perspexi, verba ista intelligi possede casu,ubi circa corpora juridice talia etiam pe-cunia in dotem data. Tunc enim ex Nerva do-ctrina, quam ad d.L. 56- §•>• perpendemus, quo-niam dos pecuniaria factis impensis necessariis

diminuitur prte corpore in dotem d at0 ’ find rtitatis cum quantitate compensatiota, aliunde probandum ex jure coia ß^0p^ 3>promanare diminutionem dotis op jctl'necessarias. Id probatur, quodpr. cum absurdum judicaverit,. d innt>dotis corporaliter fieri propter p et ’ u 1 ^alia ex ratione illud statuerit, quamnutio juri compensationis conformis e rfitetff

bdcr^r,-

Quando igitur verbis, Caterum

aim> !

dum desinereejfe dotalemvel partem c oiftionem admittit quoad dotalitatcm,

inaestimato in dotem datum, oporlcU'^tio ista sua qualitate congruat c0 f?stfafi*quantitati, quae impensa. , Et ita

unica §.5. C. de Rei Uxor, aäion. re:

fsrnil'

sis dotis diminui quantitatem. &° stalitasmihi, sequenti AEaftertium^s^smis fuere.Quantitatis vero cum q uä0 (pßfpensatio procedit. Sed hoc c °

Alias si quantitatis corporum proC epensatio cum teris quantitate,eorp° f! ^compensatio cum pecunia subsist elquantitate corporis compensata, ^et

per consequentiam acquiritur,dotis quantitate deducta in coms^^sgli^.Quantitate quippe diminuta c0 ^f opfi^pcrem desinere esse dotalem, Paulus b- 9 ' jfit a a& addit ejusdem effectum esse, ut r f jjcitii 11 ^nari; Quod competentis domini* 1,1Sed vero qua ex causa jus speciale si° ^ fv f{ .introductum? Videtur id maris c3 ^ ä nCt^ sI j

'■ C %

quo jus alienandi fundum dotal £lT1 ..^js

tur. Verum si iste juris extraordina s)1 $

d 1 '

Paulus verbis final. b.§. 3. alienatis 0 . Ainhibere ausus non fuisset.coneludenda. Mihi hsc juris eXtrfl ° e ,ilV'? .jinecejßtate fluere videtur. Si enimsariae compensatione cum dotis si lia ° qstsfir

dotem non diminuerent, sequerett' r ’

A

-----J -~ sil»* 3 n V v

uxori a marito relegata, ipsa tantam i |(1 iactione ex testamento complexura ’.!* 1

pro eadem fuerat impensis necest 0 * 0 ^,factis. Sihtec ratio Legislatorem c q«**'

is

jus compensationi contrarium, mh^^i,

potius aäionemnegot.geft. dederit *i s»

tem integram restituere fueritcompetiisset jus retinendi, q u * a ^

necessariis pignus constituitur m re .jsic c Vpensum fuerat. L.6.ff.Quipot.adt/.£,.5 .deImpens.dotal. Caeterum si tilgsteodem tit. Ulpianus censet > A

dotem non diminui ipso jure, * nte

lU

$

casu, ubi non nisi corpora civild er j 9 si u

data. Nam si extra corpora p eC

est in dote, luec minuetur ipsocompensationi locus : Hsec vero flr . s . pftum minuit. AdL.56.dior. Hanc Paulus verbis anlp^' ßbus ( Quod dicitur necessarias ' itn ? etl sf t Jdits i* isminuere, non eopertinet, utfif or Is^f e d tufi\ V,desinat aliqua ex parte dotalis esse, fi"

reddatur, aut pars fundi, aut totus r0

i p ' ]

tuerat Ulpianus d. L. 5. fundifesse dotalem. Huic obloqui ]ß ,

rie 1 . tfr

dum aperte statuat,non desinere ^ ^ ^ ^

ex parte dotalem esse. Si d- 0 , .pfiffterum relinquitur, altera figo' Jfi

alioquin denotat; nulla videtur