Band 
Zweiter Band.
Seite
503
JPEG-Download
 

Werk des Copernicus ist Aristarch zweimal, ,> 69,b und 79, ahnealle Beziehung auf sei» System genannt. Ideler fragt (W olf'sund Buttmann's Museum der Alterthums - Wissen-schaft Bd. II. 1808 S. 452), ob Copernicus die Schrift cle doctaignorantia des NicolauS von Cufa gekannt habe. Die erstePariser Ausgabe der Werke ist allerdings von 1514, und der Aus-druck: jarn nobis manifcslum cst tcrrain in vcritatc moveri hatteaus dem Munde eines platonisirendcn Cardinals auf den Dom-herrn von Fraueuburg einigen Eindruck mache» sollen (Whewell,lhilosophy of thc induclivc Sciences Vol. II. p. 943);aber ein Bruchstück von Cusa'S Hand, das durch Clemens ganzneuerlich 1843 in der Bibliothek des Hospitals zu Cues aufgefun-den worden ist, beweist genugsam, so wie auch die Schrift <lc vc-nationc sapicntiac cap. 28, daß Cuta sich die Erde nicht umdie Sonne, sondern mit dieser zugleich, aber langsamer,um dieimmerfort wechselnden Pole der Welt" bewegt dachte. (Clemens inGiordano Bruno und ONcol. von Cusa 1847 S. 97100.)

" (S. 350.) S. die gründliche Behandlung dieses Gegenstan-des in Marti», ttudes surTimce I II. p. 111 (Cosmogra-phie des figypticns) und |). 129133 (anlecedents du Systemede Oopernic). Die Behauptung dieses gelehrten Philologe», nachwelcher das ursprüngliche System des Pythagoras selbst von demdes Philolaus verschieden ist und die Erde unbewegt in die Mittegesetzt haben soll, scheint mir nick)t ganz überzeugend (T. II. p. 103und 107). Ueber die auffallende Behauptung Gassendi'S von demtyck-onischkn Systeme des Apollonius vvn Perga, deren ich oben imTerte Erwähnung gethan, will ich hier mich bestimmter erklären.Es heißt in den Biographien des Gaffendi: »Magnam imprimisratiunem babuit Copernicus duarum opinionum allinium, qua-ruin unam Marliano Capellac, alteram Apollonio I'crgaco attribuit. Apollonius Sülem delcgil, circa quem, ut centrum, non modoMercurius ct Venus, verum ctiam.Mars, Jupiter, Saturnus suasobircnl periodos, dum Sol intcrim, uti ct Luna, circa Tcrram,ut circa centrum, quod forct AlVixarum mundique centrum,inovcrentur; quae deinceps quoque opinio Tychonis propemodumfuil. Rationcm aulcm magnam bar um opinionum Copernicusbabuit, quod utraque exiinic Mercurii ac Vcncris circuitionesrepraesentaret, eximieque causam retrogradationum, dircclionum,