§6 Ltber 11. Arithmetica Präätca. .
S II, Quando cl "Multiplicator constat P 0Ilitur immediati sub Multiplicantis prima seuA' ^ , , r ■ . dextima figura; secunai vero producti figura prima
pluric/MJpgUYM. sub secunda figura Multiplicantis &c: ita etiam in
P Rimo. Prstcr Abacum pro Multiplicando prae- hac Multiplicatione'Calculari ponas primi produ-paratum, fac tot alios pro Productis, quot sigu- cti priores calculos in ea linea Abaci, in qua numeri
ris constat Multiplicator: tot enim Producti parti- Multiplicantis aut Multiplicandi primi calculi po-culares provenient. Secundo, Multiplica Multipli- nuntur; secundi vero producti primos calculos incandum lin^ulatim per singulas figuras Multiplica- cadcmlinca, in qua ponuntur secundi calculi Mul-toris, & in notatione Productorum lingulis figuris tiplicatoris aut Multiplicandi; & sic consequenterrespondentium hoc observa, ut quemadmodum in ascendendo. Tertio. Peracta tota multiplicatione,Multiplicatione ordinaria quae numeris scriptis collige in unam summam Productos particulares,perficitur , prima seu dextima siguraproducti primi juxta praxin Articuli 2.
eXEMPLVM.
100000
IOOOO
loOO
IOO
10
Multiplicandus
Product.l.
Product. 11.
Summa
---
--
— 0
O
— OOOO
S
P <
O
O
0
- O 0
-n'
- Q O
•
1
O
O
O
—
— O O O O
rT
p
rt
O
O
O
O
O
0
■
O O
O
■' O
0
O
...
— O 0
— OOO
—
0 0
c
j
O
— O
2 4 57
7 3 7}
9 § £ 8
10565!
Sint multiplicanda 2457, per 4;. DisponeAbacos ut vides factum in exemplo, & per praxinpaulo ante hoc eodem Articulo dictam multiplicaprimo dextimam Multiplicatoris figuram ( quae est3) in omnes figuras seu calculosMultiplicandi, &Productum 7 3 71, dispone in A baco. Iterum mul-tiplicalecundam Multiplicatoris figuram in omnescalculos ejulilcm Multiplicandi . & Productum9828, dispone etiam in Abaco. Tandem haec duoProducta collige in unam summam, & habebis105651
Annotatio.
I N hac , & in procedenti multiplicatione , quotiescmq j in Multiplicandorum Abaco notatus eil cal-culus in Jpatiosupra lineam , Multiplicator fuit multi-plicatus m numerum calculorum compostum ex calcu-lis in hnea & in Jpatio collocatis. Et hocfemperm 0 -mitibu f alijs exemplis observandum eil.
EXAMEN multiplicationis fit per divisio-nem; si enim summa dividatur per multiplicantem,
EXEMPLVM.
£c prodeat multiplicandus; certum est operatio-nem suille bonam.
Articulus VII.
De Dmfione .
D ivisio linearis seu calcularis longe difficilior Tiivlsio caUvidetur este» quam ordinariaper numeros feri-ptos, ideoque omitti poterat: ne tamen manca sithaec tractatio, paucis eam explico.
Primo itaque dispone Dividendum ac Diviso-rem prout in sequenti exemplo apparet; & nota,divisorem hic non promoveri ex linea in lineam ,sed tantum digito manus linistrg designari ejus pro-motionem. Secundo, incipe operationem a partesiiperiore; in cujus suprema: lineas calculo, si Di vi-sorem ne semel habere possis, compone calculossupremae linea: cum calculis lineae sequentis. Tertio %ut Quotus rite collocetur in AJaaco suo,ante omniaconsidera , quot operationes institui possint, seuquoties Divisor promoveri possit, ut tot line« abinfima primos calculos Quoti colloces.
Dividend.
Divisor
Quotus
Residuum
— 0
—
— 00
0
0
—
—
— OOO
— 0
0
-OOO
0
— 00
— 0
— 0 0
— OOO
— 0
— OOOO
12832
608
2 i
«4 1
Sint