2/6 Liber VI11

tndinum suarum spatia decurrunt. Harum pastio-mim aliquae conveniunt planetis comparatis fecumipsis, alia: comparatis cum Sole, alii cum Terra,alii comparatis inter se. De singulis breviter age-mus hoc & sequenti capite. Pleraque passionesquas hoc capite explicabimus , conveniunt solumquinque planctis minoribus, non Soli & Lunx.

jr. i.

De pafjiombuj planetarum comparato-rum cum fitpßs.

Planetarii T)Lanctx fetum ipsis comparati quoad motum

pajftones. luum, sunt modo directi. retrogradi, stationa-

comparnto - rji;modb veloces, tardi, mediocres; modo aucti ,rum cum . .

Jeipsis mmutive numero.

Plancta Dncchu plancta dicitur, qn ando suo corpore se-

Ihreäw. eundum signorum seriem incedit, ita ut linea veriJeu apparentis morus plancti ( qui scilicet ä centroteri i per ejus corpus ducitur) procedat in Zodiacoin consequentia, seu S.S.S. Hic motus vocatur-sr-reltio seu progressio, & convenit planctis ( Sole &Luna exceptis) in superiori parte Epicycli,seuintoto semicirculo superiore Epicycli, ac pnterea inca parte inferioris, in qua motus in Epicycloobsc-cundatur motui centri Epicycli in consequentiaVidelco- perpetuo progredienti, secundum Ptolcmaicamliifmi H. Elypothesim. Inspice appositam figuram.

$4L ‘Retrogradus plancta dicitur, quando in antece-

* r ' dcntiaCS.S. ambulat,ita ut linea veri motus retro-cedat in Zodiaco verius signa anteriora jam anteadecursa. Hic inotusdicimv retrogradatw, {cumro-cejjio, & convenit ijsdem planetis in parte illa semi-circuli inferioris Epicycli, in qua linea veri motusplancti ducta ex centro 'Lern per ejus corpus re-trocedit Occidentem versus, etiamsi linea veri mo-tus centri Epicycli procedat versus Orientem.

Stationa- Stationariiu seu Stationalis plancta dicitur,quan-

r,w - do in eodem Zodiaci loco subsiliere aliquamdiu vi-detur, nec procedens. nec retrocedens. Hic Sta-tio convenit prxdictis planetis, quando linea verimotus plancti ostendit sequenti dic planctam ineodem zodiacidoco, qoofuitpricedcnti dic; quodevenit,quiaprogrcstusfactiisvicetri Epicycliiqueretardatur ab initio & sine rcgrclius in Epicyclo. Ethoccontingitbisin una rcvolutioncEpicycli,nem-pe in confinio utroque motus directi ac retrogradi.Hinc distinctio in stationem primam , & let un-dam. Statio prima est illa, qui fit in sinistro, seuorientali, leu priore semicirculo Fpicy.li abapo-giocjusin conlequentia computato, feti qui sit intransitu amotu directo ad retrogradum. Et hic intribus superioribus dicitur Matutina, quia sequiturexortum matutinum planetaru, c um post c onjun-ctionem cum Sole tendunt ad oppositionem: ininferioribus autem Vespertina, quiafitquandovc-spertinilimt, nempe cum post conjunctionem apo-giam tendunt ad pcrigxatn. Otatto fecunda est,qui sit in dextro, leu occidentali, leu posteriore lc-niicirculolpi, yi li. Et hac in tribus superioribusdicitur vespertina, & sit, cum post oppositionemtendunt ad > onjunctionem: in inferioribus autemdiriturmatutinn.

Velox. Velox, seu cursu auctus dicitur planeta, cuna mo-

tus ejus verus major seu velocior est medio , hocest, quado linea veri motus plancti movetur S.S.S.

Astronomia

celerius, quam linea medij motus. Hoc acciditquinque minoribus planetis in superiori medietateEpicycli.

Tardus scu minutus cursu dicitur planeta.cum bardus,motus ejus verus minor seu tardior est medio, hocest, quando linea veri motus moveturS.S. S.tar-dius, quam linea medij motus. Hoc convenit di-ctis quinque planetis in inferiore parte Epicycli,

Mediocris cursu dicitur plancta, cum motus ve- Mediocris,rus xqualis est medio, hoc est, quando linei veri acmedij motus xqu e inceclunt. Hoc accidit planetiscirca mediarum longitudinum transitus.

AuElus numeroplanetadicitur,quandoxquatio Rullus nu-argumenti seu epicycli additur medio motui, ut in- mera *veniatur verus. Accidit hoc planetis dum progre-diuntur in Epicyclis ab apogxo ad perigxuiri. Di- Diminutusminutus numero dicitur, quando dicta xquatio sub- numero,trahitur medio motui; quod evenit dum a perigioadapogxum Epicycli moventur.

Ex dictis patet I. fieri poste ut plancta sit veloxcursu,&tamen minutus numero; ut si sit in quartoquadrante Epicycli: contra vero tardus cursu ,& ta-men auctus numero; ut si sit versus finem fecundiquadrantis Epicycli, live ibi sit stationarius, sive re-trogradus. Patctll. velociores este quinque plane-tas in apogxo Epicycli, quam in perigio. Patet111. Planctam ascendere , ciim a perigio ad apo-gxum tendit; descendere vero, cum ab apogxo inperigxum.

§, II.

De pajßonibm planetarum comparato-rum cum Sole.

P Lanctx cum Sole comparati sunt orientales,oc- Planetariicidcntalcs, Pernoctes; aucti & diminuti lumi- paffionesne, & hypaugi seu combusti. " '

Orientalis ac Matutinus dicitur planeta»quando S piLetamane oritur ante Solem: Occidentalis ac Vefpertt- orientalisnus, quando vesperipost Solis occasum occumbit; acmatuts'Terttoxfcu Acronychus , quando in principio no- nut >ctis oritur, & in fine noctisoccidit, atque ita totanocte lupra horizontcin pernoctat. Hic pastioconvenit etiam Lum , qui post conjunctionemcum Sole, dum crclcit, ulque ad oppositionem oc-cidentalis est; post oppositionem, dutn decrescit,ulque ad conjunctionem.oricntalis. Venus orien-talis & occidentalis nomen mutat, ut diximus cap»priccd. h> V-^,act ad ^cumsgj, in sinistro Epi-cycli semicirculo sunt orientales: at ab Fado', indextro Epicycli semicirculo, occidentales. 2 ac JaCf perigxa ad cf apogxam cum (gj.in dextro Epicy-cli semicirculo, sunt orientales: at a cf apogxa ad cfpcrigxam, in sinistro semicirculo, occidentales.

Audi lumine dicuntur plancti, cum recedunt a Anthu lu-Sole, vel Sol ab eis, tanto recessu,quantus sufficit ut r>i »c-non obstante fulgore Solis conspicui sint. Mtnuttlumine , quando accedunt ad Solem, vel Sol ad eos,idcoquc lumen eorum ob fulgorem Solis minuitur,

JiypaugiM u Combuftt, quando liint subi adi js Solis, Combufh^ideoque lumen eorum ob Solis fulgorem evane-scit, Ex his patet, Vencrcm ac Mercurium este in

maxi-