Terraqueiglobi re-Ftaisenta-tio.

GlobumGeographieum deli-neare.

z6Z Liber Xll.

PARS IV.

DeTerraquei Globi Reprae-sentatione.

T Erraqueus Globus reprafintari, atqueob oculos 'uelut in pistura proponi solet•velin Globo materiali,velin chartaseutabula plana . Hinc Geographicorum Globo-rum ac Mapparum nomenclatura, ac ftruthi-ra. Vtrimis aptijjimum est Instrumentum adGlobum Terraqueum non solum reprafin fan-dum,(edetiam ad omnia qua ad dimensionemejus JpeBant, invenienda ; aptior tamen Glo-bus est quam plana charta , quoniamproloty-pon,ob figuram globose rotundam, propiusimitatur. De utrisg, agemus*

CAPUT I.

*Z>£ Repraßntatione ßu DeßnptioneTerraqu<z m Globo Geogra-phico .

P Artes Geographicum globum constituentessunt vel interna: & ipli Globi superficiei in-scripte, vel externae & Globo circumpositae. In-ternae sunt Aequator, Ecliptica, Tropici, Paralleliseu Circuli latitudinum, Meridiani seu longitu-dinum circuli; Terrarum,Marium, fluminum,montium,ac similium pictura:; Provinciarum,re-gnorum,marium, urbium praecipuarum juxta de-bitam longitudinem ac latitudinem collocatarumnomi:ia;alia^uc similia. Externx sunt Globi basis,cum compasto seu pyxide magnetica; Horizon ingradus divisos,&? Zodiacus signis ac signorum no-minibus,uti & mensium, ac ventorum,exornatus;Mcriflianus ex orichalco, in gradus luos divisus,&axi globi inlertus; Circulus horarius cum Indice,Meridiano astixus; Quadrans altitudinis, qui ta-men potius in Astronomien quäm Geographicoglobo alum habet.Modi ad internas partes Globoinscribendas varii sunt; unum aut altem indicabo.

Problema I.

‘Trimus Modus (globum (geographi-cum delineandi ,

I.TN globi perfecte rotundati siipcrficic convexa■ Xeligatur punctum quodlibet, ex coque tan-quam polö aut centro,ope circini recurvi, descri-batur versos globi medium circulus faciledclcbi-lis, & dividatur quam accuratissime in quatuoraequas partes. 11.Puncto prius electo pro polo leucentro alligatur regula chartacea aut plumbeatantar longitudinis, ut ad oppositum c diametropunctum pei tingat,Mac ile flectatur,ut globi con-vexitati congruat. HI. Applicetur regula,punctopraedicto affixa, & circa illud mobilis,lingulis qua-tuor divisionum punctis,& juxta ejus latus rectum

(geographia .

ducantur e dicto puncto per divisionum punctalineae rectae, quae in opposito diainetraiiterpunctosese intersecabunt, & duos constituent circulos,in duobus punctis sese intersecantas. Eruntquepraedicta duo puncta diametralster opposita poliglobi. IV. Semicirculi a polo ad polum ductidividantur in duas partes xquales, & cx alterutropolo per puncta divisionum describatur circuluspro ./Equatore, & in 3 60 partes aequales exacte di-vidatur, initio facto ab interfectione quacunquecum praedictis duobus circulis. V.Pcr dena quae-libet puncta Aquatoris,ope regula chartacea po-lo affixae, ducantur a polo ad polum semicirculi,qui in polis coeuntes constituent Meridianos, seuCirculos longitudinum. VI.Horum semicirculo-rum unus dividatur in 180 partes aequales, uterquenimirum quadrans in partes 90, initio facto ab A-quatore versos utrumque polum. Constituet hicsemicirculus cum altero sibi debito Primum Meri-dianum globi. VII. Per decimum quemq; gradumPrimi Meridiani describantur e polo Circuli A-quatori aequidistantes, pro Parallelis seu latitudi-num circulis. VIII. A polis,& ab Aquatore utrim-que, numerentur in Primo Meridiano gradus 23s,quanta nimirum est maxima Solis declinatio abAquatore in Ecliptica; & e polis per terminospraedictos describantur quatuor alii Circuli Aqua-tori paralleli, pro Tropicis & Circulis Polaribus,1 X. Regula chartacea aut plumbea alterutri poloaffixa,&ad alterutrum polum usque extensa, divi-datur in duas aequales partes in puncto, in quo abAquatore intersecatur.* Utcrq; deinde quadrans,initio facto ab Aquatore, dividatur in partis 90,aequales omnino gradib* Primi Meridiani. X.E ta-bulis longitudinum ac latitudinum locorum, quaepasiim apud varios Auctores reperiuntur (unampraecipuarum urbium infra dabimus) selige locaquae globo inscribereris; A regula alterutri poloaffixa, numera loci unius longitudinem in Aqua-tore globi, finiq; computationis applica regulam:in hac deinde ab Aquatore versos polum numeraloci ejusdem latitudinem (versos Arcticsi quidem,fi Borealis fit latitudo; versos Antarcticum vero,fifuerit Australis)& prope terminum numerationisligna punctum, & loci nomen adlcribe. Eodemmodo designabis alia quxvis loca,quorum longi-tudo ac latitudo nota fit; uti & regionum ac pro-vinciarum initia, fines, promontoria, montes, fyl-vas,fiuvios,littora,flexus, & quaevisalia,cum lacu-bus,infulis,ac similibus.

Globo hac ratione dilincato, paretur Meridia-nus ex oru halco, qui globum ita circumdet,ut in-tra eum circumduci queat; dividaturque in partes360 , quilibet videlicet quadrans in partes 90.Deinde per globi polos adigatur axis, & hic in-seratur utrimque Meridiano,addaturquepes,Ho-rizon, Circulus horarius,& aliancceflaria;entqucGlobus Geographicus perfectus.

Si Eclipticam leu Zodiacum vis inscribere glo-bo (quamvis is exiguam utilitatem habeat) affigeregulam chartaceam aut plumbeam punctis mtcr-scctionuAquatoris cumPximo Meridiano, camq;extende usq; ad punctaTropicorfi in quib’intcrse-cantur aMcridiano per gradu Aquatoris nonagesi-mum ducto,&juxtaregulx ductu fac lineas curvas;qux conjunctae efficient integrum circulum, ingradus 360,3c duodecim figuadividendum. Vel

in Me-