DISSERTATIO

rzS

pinnae, ut liberius citiusque moveretur; deinde deliberatum fuit ^an non posset inservire Nautis, urhi,caelo nubibus obducto atris,necSole, nec sideribus fulgentibus, cognoscerent Boream Austrumque»sicque tutum dirigerent per aequora cursum: Acus, solummodo impo-sttaepinnae,observati defectus, ex navis orti concussibus, dederunt ori-ginem Compasso marino, atque ita gradatim hoc inventum perfectum'videtur, idcallidissime conjectante Wallisio in P hilos TransN°. xjd.

Usus Compassi maritimus primum innotuisse videtur Gallis, ma-ris Mediterranei accolis: Quisnam vero primus in navi, & quotempore, usus fuerit Compasso, non constat: innotuit ante annum1180 post Chr, Nat. Quia tum vixit scripsitque Poeta , Gallus,Gujotus Provineus, qui Compassum vocavit Marinettam , artifici*um non decipiens; cujus carmina ita sonant. Icolleestoile ne semuet , Un art font , qui montir nepeut , ‘Par vertu de la Mari*nette , Une Pierre laide , & noirette , Ou li fer volontier s fejoint:QuX reperiri possiint in Fauchet, Les Antiquitas de la France ;aut apud Perrault, Parallele des Anciens G Modernes Tom. 3. tumapud Gassendum in Lib. X. Uiog. Laertii Tom. 1 . p. 193. qui 8Caddit hoc argumentum, ut inventum Gallorum esse demonstret :Acum Nauticam Lilio donari , quod regni Galliarum est insigne.Proserpsit hoc inventum pedetentim juxta littora Maris Mediterra-nei, atque ita pervenit ad Venetos, apud quos primum adhibitumfuit a Paulo Veneto, cui idcirco gloria inventi Anno 12.60 adscri-bitur: tum etiam ad urbem Amalphim in Regno Neapolitano dela-tum est, in qua primo a Johanne Goya, circa annum 1300 in usumvocatus fuit Compassus, unde versiculus,

Prima dedit Nautis usum Magnetis Amalphis.

Hisce binis a suis popularibus attributa fuit inventi gloria ; procul ?dubio tantum, quia primi inter suos fuerunt, qui Compasto usi sunt,,etiamsi diu ante Gallis innotuerit.

E X P E R I M E N T U M LXXXII.

Si Magnes parvas impositus Cymbas ligneas, ne sub Aqua submer-gatur , axim gerat perpendicularem adhorizontem, natetque in vaseamplo, eandem semper faciem convertet ad plagam Boream, aliam-que ad Australem, ~ Tab.

»