Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
55
JPEG-Download
 

L o c i c a, 55

quod cum differentia sensitivi constituit, est tamen & speciesrespectu corporis tanquam generis superioris, ido rami reprae-sentant differentias, quae genus luperius dividunt , ut corpusdividitur per differentias animatum,inanimatum. Inferius verogenus constituunt, sed ita, ut, cui una differentia convenit,altera repugnet , sic viventi convenit animatum, repugnat ina-nimatum. }tio Ex attributo in trunco expresso recte inferri su-perius , sic: est Petrus, ergo homo, ergo animal &c. ex supe-riori autem inferri quidem inferius , sed sub disjunctione ; sicrecte infero: est animal, ergo vel rationale,seu homo , vel ir-rationale, seu brutum.

Ucilitas autem arboris hujus est multiplex, ex hac enim 54judicare potes, an praedicatum aliquod genus fit, vel differen-tia subjecti; dein quo ordine procedendum tibi fit, ut ad per-sectam cujusque rei cognitionem, & scientiam pervenire possis.Incipiendum enim a generalibus, ab his ad particularia trans-eundum ; quidquid enim de aliqua rescimus, id vel est genus,vel species, vel differentia, vel proprium, aut accidens ipsius.Ucilitas demum, & forte maxima est haec, quod invento velunico attributo universali alicujus rei, aut scientiae, & tota ar-bor, seu processus attributorum reperiatur, & plurimae verita-tes toti rei convenientes, quae mansissent incognitae, detegan-tur, per illationes legitimas superiore Numero, notando tertioexpositas. Sed jam ad ipsas species explanandas procedamus.

Gems est attributum essentiale pluribus specie differentibus 53commune, quare plura sub se continet, & de iis enuntiari po-test , quae ob diversäs differentias diversas pariter species erfi-ciunt, & specie differre proprie, non autem distingui dicuntur.

Sic animal est genus , quod homini, Gallo, ovi specie differen-tibus convenit, sic in Geometria figura est genus , quod cur-vas, rectas. & mixtas sub se complectitur. Genus dividitur insupremum , quod supra se nullum habet, ut Ens ; medium , seusubalternum , quod & supra se, & infra se alia numerat, ut vir-tus ; Infimum , seu atomum, quod infra se nullum , plura verosupra se habet, ut animal , infra quod solae sunt species. Exhis quodlibet, si comparate ad speciem , in quam immediateper differentiam contrahitur, consideretur , proximum dicitur.

Si vero relate ad speciem, in quam mediante genere inferiorerestringitur , remotum dicitur. Sic vivens remotum , animalproximum genus est relate ad hominem.

Species est attributum ex genere, & differentia compositum, ^commune pluribus folo numero distinctis. De his autem spe-cies, quae sicut genus suprema, media , infima est, ut tota es-sentia enuntiaturilla vero distingui dicuntur, quae sub infimaspecie continentur, fis individuum appellantur , quod dividi in

alia