6 4

Disputatio Altera

a fe diversum causar, ut mens humana cognitionem, sol ca-lorem.

Quarta in mediatam , fit immediatam. Haec est, quae effectuiexistentiam tribuit, ut nulla ejusdem generis media fit causi ,sic Parens est causa filii; Prior vero, quae medio cujusdam a seproducti in aliud influit, sic avum inter, fit nepotes medius estparens.

2 7 Quinta in naturalem , fit supernaturalem. Naturalis est, cu-jus effectus secundum leges naturae, fit vires creatis agentibusa DEO naturae authore inditas fit; nam natura nomine venitearum quae in mundo constanter fiunt,rerumfensibilium principium;supernaturalis autem, quae talis effectus causi est, cujus existen-di ratio in naturae legibus non reperitor, cum vires omnium su-peret. Sic locutio hominis effectus est naturalis, mortui susci-tatio supernaturalis. Hic porro effectus dupliciter consideraripotest, primo quoad sub/lantiam , qui absolute, & secundum scspectatus vires naturae excedit, ut mortui suscitatio; 2do. quoadmodum supernaturalis, ad quem, licet ratione fui potentia acti-va in natura detur, modus tamen, quo efficitur, supra vires na-turae est, ut desperatae sanitatis momentanea restitutio; namsanitatem quidem reddere medicae virtutis est, desperatae autem,momento mederi folias DEI, ut supra naturam potentis.

28 Sexta divisio causieest inprodu&ivam: fit conservativam, illa estper quam effectus primo existit; haec quaepiam a fe aut causaalia producta conservat ; unde conservatio continuata produ-ctio & est, fit dicitur.

Septima in pbjficam y moralem : Pfryfica vere, & realiterexistentiam effectui tribuit, ut Pater filio. Moralis quidem exi-stentiam re ipsa non tribuit, ita tamen ad dandam hanc movet,ut in aestimatione hominum effectus illi adscribatur; ut si Cajusminis, vel blanditiis quempiam ad furtum inducat, causi mora-lis efficiens, qui vero foratur, physice effectiva dicitur.

Octava in perse, fit per accidens efficientem: prima est, quaeab ipsi natura ad effectum producendum ordinatur, ut sei adlucem; vel quae ex consilio fit intentione aliquid operatur, utgladio feriens animo alium occidendi causi per fe homicidii est ;altera , quae ponit effectum, ad quem a natura ordinata nonest, sic leaena pariens monstrum; aut dum praeter intentionemagentis quidpiam consequitur ex ejus actione, ut si volens tra-jicere feiam occidat hominem, per accident causi homicidii est.De case, fit sito alibi agendi locus erit.

29 Nona divisio caufe est in liberam , fit neceßdriam. Necejfaria est,quae habitis omnibus ad agendum requisitis effectui existentiamdare debet, ut ignis stuppae suppositus non incendere nequit;libera autem, quae etiam, dum adsunt ad agendum omnia, effe-ctum