Metaphysis i*. 155
Obj. +to Potest DEUS corpus quodpiam ex superficie g«universi avulsem ita impellere, ut moveatur: ex.g. 7 minutisextra universum , sed non potest moveri nisi de loco in locum,er^o extra hoc universum datur locus, sed iste nihil esse aliudpotest, quam spatium, ergo.
r,. C. M. & dis. m. Sed non potest moveri, nisi de loco inlocum, id est: nisi uno minuto habeat certum, & alio aliumre'pectum, seu distantiam ad hoc universum, vel aliud corpussiltem possibile immotum c. m. non potest moveri nisi de lo-co, a spatio a se distincto ad aliud spatium a se pariter distin-ctum. n. m. & dist. C. ergo extra hoc universum in dicto casedatur locus, seu corporis existentis determinatus rdpectus C. conslocus , seu spatium a corpore distinctum 0. cons. & subsumptamminorem. Nam spatium nihil aliud est, quam corpus ipsemextensum, prout certum respectum ad alia dicit; unde movericorpus nihil est aliud, quam jam hunc respectum, seu distan-tiam, jam aliam habere; moveri autem per spatium v. g. triumpedum impropria locutio est , nihilque aliud , quam corpus ex-tensum respectum determinatum dicere vel ad alia tres pedes ex-tense, vel respectum priorem ad corpus immotum ita mutasse,ut ad distantiam corpus tres pedes extensum addi, aut demipotuerit: uti & exiliere in (patio, vel loco, aut spatium triumpedum implere id ipsum est, quod extendi tres pedes.
Obj. sto Spatium dari, quod sit sola capacitas, & commu-nis est sensus Doctorum, indoctorumque, & S. Augustinumid admisisse clarissime patet, tum ex£. 7 Consef. ubi id spatiosumnihilum appellat, tum ex Epis igy ubi spatium a corpore distin-ctum insinuat, dum dicit: spatia locorum tolle corporibus , nus-quam erunt , ergo spatium dictum admitti debet.
y,. Communem quidem hominum sensum esse, dari hoc qqspatium, at non aeque facile probari potest, etiam per hanc vo-cem idem apud omnes significatum intelligi. Nam rudes, utplurimum imaginantur sibi extensionem quampiam corporis sub-tilissimi , tenebrosi, eamque indeterminatam, hoc est: non ima-ginando ullum terminum , quod utique spatium Gassendi nonest, Eruditi vero quantopere de hoc dissideant, vel hic articu-lus demonstrat. S. Augustinum spatium admisisse non nega-mus, at quid intellexerit hoc nomine, non aeque liquet, namspatiosum nihilum spatio possibili competere certo potest; quinS. hic Pater de loco aeque, ac tempore Cap. 22. L. 11. Cous.pronunciasse videtur illud. - manifeflijjima , E? utiltffima sunt , E?rursus eadem nimis latent.
U 2
h. III.