731
De ftlDTS thecheleth , hyacinthoffurpureMne , an coeruleus, Lib. IV.
732
trm&tvtfsv (patri,'hu> riqavloi «V«xtt£sTtf/ pgu/xan, rröi•jaTraeg©- ßctüj. ‘Iscallainicum fit coloris, quem non-nulli Venetum vocant,‘coeruleo Colori fithilis eil aut pro-fundo aeri. Est & lapis cailais sapphiro ‘similis. Pli-nim lib. 37. csp.ro. Callaüfapphirum imitatur, candi-dior si- litt orofo mari similis. Et cap. 8. ubi de topaziogemma. Comitatur eam ßmilitudinepropnorqudm autoritate cailais viride pallens. Alliis ‘callaina scribiturvel callaica. Unde Solinus : Gefmdnia continentibuscallaica reperitur , &c. viret pallidum. Sic apud Dio-fcoridem,\\b. 5.interjaspidum species est 0jtetXaiVw 'fati/ium '<taf> 6 <s 6 fJiot(&. Recentiores yoXciifyidicunt. Achmes onirocrit. cap.220. ritriov yaXaffov riß infgv , ocrea coerulea aut Veneta. Gtacis idem hodieyaxdtno. Itaque jam constat quorsum Epiphania idemsint '&*«»<*«'*. utrumquescilicet non solum
pro coi or e purpureo sed & pro coeruleo colore usurpatur, quomodo sumit Epiphanias.
id
Huc Hebraortim accedunt suffragia. Nam plerisque eorum N*12N thecheleth est color mari aut calosimilis , ut hyacinthus Grads. Talmudici in TractatuMenachoth capite quarto, ubi de Ivdc colore multa
7 finii rfonniü nao o’jiyasM y»o Vbn ffofi furiiw natinni nnwu? 1122.1 'acoh y*pn y»p‘i'i nmi cai o 5 *?imis 1 ? b’Ottin ovyai ‘tsdi ha nh mctyED v^ji Quiddiffert thecheleth ab omnibus aliis colorum speciebas ?(id est, qua in re illis est prasstantior, qpomodo Gracesumitur Sfg.<p'iqetv) Eejp. in eo quod thecheleth eil matismilis-, Etmaresimile firmamento coeli ': Et firmamentum throno gloria. Prout dicitur Exod. 24. V. 10. Ejuspedibus suberatsimilitudo sapphirini lateris , quatis eilCoeli serem species. Maimomdes in tfitsith cap, a. 4 W 1 ' ilijrpln niOI, Eil firmamento similis. Kimchius ili Le-itico p^nnahiM niTM lyha ih piipici pyn Nin> Color
marinum. Pomarius te yii? JID M’rti , is eil mari con-color. In Ab en Ezra P, fapheth Mbs! thecheleth diciVult quasi rvhon thdchlith-, quod perfectionem sonat.Unde colligit nigriim significari, in quem colorem©mnesredeunt, nec ipse in ullum alium quacunquearte humana. Sed hunc fefellit idem Aben Ezra magistrorum auctoritate, quibus thecheleth est color plT,viridis. Quod idem asserit KiSelomo in Exod.tf.v.q..Caesium intelligo seu cumatilem, quem Galli vocantViridem marinum. Quod prope omiseram , Ar abesstquoque Pentateuchi interpretes , tam qui ‘Parisiisquam qui Leida est editus , pro rfon thecheleth
Ccelestem feil cceruletim colorem ha»
20
bent. Hebrais Igitur & Arabibits cum Gracis dscHietonymo convenit in hujus vocis interpretatione.
Sed quam inter se conveniunt, tam a rei natura dis-sentire videbuntur j cum caruleus color a purpureonon sit parum diversus; neque a coeruleo sed a rubrocolore purpura commendetur, Tyria, inquam, pur-pura i de qüa hic potissimum ägitüf. Vtrgüius lib» jGeorgicorum.
quamvis Milesia magnoVelleret mutenturT yrios incocta rubores.
Ovidius de Arte lib. j. v. 170.
Nec qua bis Tyrio murice lana rubet ,
Seneca in Hercule Oetao Actu 2.
Nec Sidonio mollis aheno
Repetita bibit lana rubores. jq
Statius lib. 1. Sylvarum in Epithalamio Stella Sc Pio-
lantilla:
VellerA Sidonio jam pauca rubesiere tabe •
Et lib. 3. in Propemptico Metii Celcrst ■:
• Qua pretiosa Tyros rubeat, qua purpura succej Sidoniis iterata vadis.
Veterum catalecta:
Pande pise It a genas roseas ,
Perfusas rubro purpura Tyria?.
Vitruviuslib. 7-cap.iZ» ubi de diversis purpura: colo-ribus: Puniceum quidem profert Africa, Tyros autemrubeum . Ero rubro purpureum dixit Tibullus lib.2.Elegia g.
Illi selectos certent prxbere colores
Africa puniceum, purpureums Tyros.
Plinius cum sanguine 'confert lib. si. cap. 38. Tyrius,\naff\t,pelagio primum satiatur, immatura viridiquecortina , mox permutatur in buccino. Laus ei summa,color sanguinis concreti, nigricans affectu , tdemssijpe-Q’k refulgens. Vnde si- Homero purpureus diciturjan-guis. Ntmpc ilrad.q. jgo.
------- djy.HTi 3 xßo'v
Äiut(s> -nsgpvsia - - - - -
Saniguine purpureo tetramadebat. Quo pertinere no-tavimus quod apud eundem eos qui in prassio morteviolenta cadunt,
noptpuqi®. GrivaT ^, xj /aoiqt^ KgaTajn ,
Coepit purpurea mors esi validum fatum, Iliad. t', &passim. Inde purpureum Poeta: vocant quicquid in-sigrtiter rubet > ut Solem & Auroram. Virgilius istCiri:
Purpureos inter Soles esi candida LunaSydera.
^ 0 Etint*£>»är:
Purpureos rubens surgat jubar aureus ofiro,
Ovidius Afetamorphofeus lib. 3.
Qui color infectis adversi Solis ab ictuNubibus effesolet , aut purpurea Aurora.
Et lib. 6 .
ut solet aer
Purpureus fieri, cum primum Aurora movetur.
Et in Epistola Phadra , Hippolyto :
Purpureo tepidum qui movet axe diem.
Et Cydippes Acontio:
Demere purpureis Sol juga vellet equis. *
Et vinum lib.2. de Arte :
Plenas purpureo subrubet uvamero,
Et uvas. Horatius Epod. 1.
Certantem esi uvam purpura.
Et mora lib. 4. APetamorphofcm ,
Purpureo tinxit pendentia mora colore.
Et Narcissum: Virgilius Ecloga 5.
Pro molli viola ,pro purpureo narciffo.
Et rosam. Idem ih rosis sHanc tenui folio purpura rubra notat .
Et papavera. Propertius lib. 2.
Candida purpureis mixta papaveribus .
Et violas. Venantius de Pascha:
Mollia purpureum pingunt Violaria tampum.
Et puellarum labra & genas» Ovidius lib.i.Amorum:Purpureas tenero pollice tange genas.
Et lib. 3 -
Illic purpttreu condetur utiEt Statius Epicedio in Glauciam lib. 2. Syh.
O ! ubi purpureo suffusus sanguine candor.
Erseeipue in pudore. Idem lib. 2. Theb. versu 231.
Candida purpureum fuße super ora ruborem.
Senecam Hippolyto Actui.
Non ora tingens nitida purpureus rubor.
Et amethystos. Ovidnu lib. 3. de Arte,
Mc Paphias myrtos, hic purpureos amethystos.
Plinius quoque lib. 37. cap. 5). Alius ex hoc ordo pur-pureis (gemmis) dabitur, si-ab illis discedentibus Prin-cipatum amethystilndicx tenent. Et paulo insta,Indica(amethysti) absolutum purpura colorem habent : ad
hanctfo
40