416 Philosophia Naturalis
Dr Moto r cfist;ntu , qux oritur ex defectu lubricitatis partium fluidi,rüm. P0 "cx aucta velocitate quä partes fluidi separantur ab invicem,augeatur in majore ratione quam ea est in qus vcJocitas augetur.Quorum tamen neutrum rationi consentaneum videtur. Partescrassiores Sc minus fluidae, nili graves sint in centrum, ('^cir-cumferentiam petent; &: verisimile , est quod, etiamsi demonstra-tionum gratia hypothesin talem initio sectionis hujus propofuc.lim, ut resistentia velocitati proportionalis eflet, tamen ( k ) re.sistentia in minori sit ratione quam ea velocitatis est. Quo
( l ) concpflo , tempora periodica partium vorticis erunt in ma-jori quam duplicata ratione distantiarum, ab ipsius centro. Quodsi vortices ( uti aliquorum est opinio) celerius moveantur pro-pe centrym, dein tardius usque ad certum limitem, tum de-nuo celerius juxta circumferentiam ; certe nec ratio iefquipli-cata neque alia quaevis certa ac determinata, obtinere potest.
( m ) Viderint itaque philosophi quo pacto phaenomenon illudrationis fefquiplicatae per vortices explicari possit.
(i) + Circumferentiam petent. Id ex-
j£rientii constat ; nam si aqua in vasecontenta in vorticem agatur , paleae &alia corpuscula minus fluida petunt^ cir-cumferentiam.
( k ) * Tamen reßßentia in minori ßtratione. (Vid. ultimam not. in hoc schol.).
(l) * Quo coitcejfo. ( per not.
(m) * Viderint itaque Ihilosofhi. Dif-ficultas crelcit, si tria simul conjupganturquae primus omnium Keplerus mira saga-citate ex observatioaibus Astronomicis de-duxit. Primum est, planetas in ellipsibus,quarum umbilicum sol occupat, revolutio-nes suas peragere. Secundum est planetassingulos radiis ad solem ductis, & satel-lites radiis ad suum primarium ductis,areas describere temporibus pioportiona-les. Tertium est, tempora periodica pla-netarum circa solem & satellitum circiprimarium suum esse in ratione sesqtri-plicata distantiarum a centro sui motus.Ex hac proportione colligitur planetarumVelocitates in mediocribus distantiis abumbilico communi esse reciproce in ra-£i£ce fubduplicau diiUnpaiym illarum.
Sint enim D ySi d, mediocres planetarumdistantiae T& t, eorum tempora periodi-ca, & quoniam in singulis planetarum or-bitis parva est distantiae maximas & mini-ma: differentia , si conferatur cum diffe-rentia quae inter distantias duorum plane-tarum intercedit , spatia temporibus 7' &r, descripta erunt quam proxime ut di-stantiae D & d; unde velocitates erunt ut
D
hoc est, ut .•*—
D
.»
ut
i
, seu in fubduplicata ratio-
ne mediocrium distantiarum inverse, inqua etiam ratione sunt velocitates partiumvorticis circularis in distantiis D & d, asole (per piop. jj.}. Verum per alte-ram analogiam , arearum scilicet & tem-porum , velocitates partium vorticis cir-cularis sunt in ratione simplici distantia-rum ä sole reciproce. Nam si planetaP, orbitam ellipticam PQqp describat& radiis ad umbilicum S ductis areas .*.quales S P p, sQq, tcmpufcuio dato ver-' W.i