§
xx DE MAGNI FI GENTI A ROMANÒRUM.
ex eo traxerunt Fabii clarissima: gentis , princepfque ejus -cognomini» ipfè xdem Salutis pîhxitanno Urbis condita ccccl. qua: pictura duravit ad nostram memoriam , tede Claudii primcipatu exusta. Proxime celebrata est in foro Boario, in tede Herculis, Pacuvii poeta: pintu-ra . Enniisòrore genitus hic fuit ; clarioremque artem rom^ fecit gloria scen^....Dignatio autem precipua Romae increvit, ut existimo, a M. Valerio Maxiino Meflàlîa, quiprinceps tabulam picturas praelii, quo Carthaginienfès, & Hieronem in Sicilia devicerat, prò-pofèit in latore Curke Hostiliae - anno ab Urbe condita ccccxc. Fecit hoc quidem à L. Sci-ppo 5 tabuîamque victoriae fux Asiatica in Capitolio posuit. Idque Egre tuìistè fratremAfri-canum tradunt, iratum haud immerito , quoniam silius ejus in ilio prariio captus fuerat.Non distimilem osfènsionem & ^Emiliani siibiit L. Hostilius Mancinus, qui primus Cartha-ginem irruperat ; situmque ejus , expugnationelque depictas proponendo in foro, & ipfèadii sten s populo spedanti singuia enarrando : qua comitato proximis Comitiis Consulatumadeptus est . habuit et scena ludis claudii pulcri magnam admirationem pictur^ ,
CUM AD TEGULARUM SIMILITUDINEM CORVI DECEPTI IMAGINE ADVOLARENT . Tabulis autemexternis aucìoritatem Roma: publice fecit primus omnium L. Mummius , cui cognomenAchaicì victoria dedita
XV. Acstatuas , qua Romaabînìtio erant] recensens^i Ex hisRomuli est fine tuni-ca , sicut & Camilli in rostris ; & ante aedem Castqrum fuit Q^Marci Tremuli equestristogata , qui Samnites bis devicerat..... Inter antîquistimas sùnt à Tulli Caelii , L. Rofèii,Sp. Nautii , C. Fulcinii in rostris , a Fidenatibus in legatione interfectorum. Hoc a Roma-no populo tribui folebat injuria cxfìs . Invenitur statua decreta & Tarraciae Cajx , si veSuftètite , virgini Vestali .... ( Meritum ejus in ipsis ponam annalium verbis) : quod eam-pum Tiberinum gratificata estèt ea populo.... Pedestres fine dubio Roma: fuere in auctori-tate longo tempore . Equestrium tamen erigo perquam vetus est, cum fbeminis etiamhonore communicato. Cloeliae enim statua est equestris, ceu parum estet toga eam cingi... :Hanc primani, & Horatii Coclitis publice dicatam crediderim.... 3L. Piso prodidit, M.AEmi-lle , C.Popillio IL Cosi. a Censs. P. Cornelio Scipione , M. Popîllio , statuas circa fòrumeorum, qui magistratum gesterunt , sùblatas omiies, praeter eas , quas populi, aut Sènatusfèntentia statuti eflènt . Eam vero , quam apud tedem Telluris statuistet sibi Sp. Caffius ,qui regnum affèctaverat, edam constatan! a Censòribus . Nimirum in ea quoque re ambi-doni providebant illi viri .... Ah item co : Fuifle autem statuariam artem familiarem Italia:quoque & vetustam, indicant, Hercules ab Evandro sacratus, ut ferunt, in fòro Boario,
qui triumphalis vocatur.praeterea Janus Geminus ab Numa Rege dicatus ....... signa
quoque Tufcanica per terras dispersa , qux in Etruria factitata non est dubium . Deorumtantum putarem ea sdiste , ni Metrodorus Scepsius, cui cognomen ab Romani nominis odioinditum est , propter duo millia statuarum Avulsi nios expugnatos objiceret. Mirumque mihividetur , cum statuarum erigo tam vetus in Italia sit, lignea potius, aut fictilia Deorum si-mulacra in delubris dicata , usque ad deviciam Asiam , unde luxuria.....Faéfitavit colostbs
& Italia. Videmus certe Apollineo! in bibliotheca templi Augusti Tuscanicum, quinquagintapedum a pollice, dubium aere mirabiliorem, an pulcritudine. Fecit & Sp.Carvilius Jovem,qui est in Capitolio , viKis Samnitibus ...... e pectoralibus eorum , ocreisque , & galeis.
Amplitudo tanta est , ut conspiciatur a Latiario Jove . Reliquiis limae fuam statuam fecit fqux est ante pedes simulacri ejus.
XVI. Duplici buie in re diversa PUnii testimonio seleni infirmare nullo modo pojsuntea , qu# ab aliquibus in hoc scriptore minus probantur . Si enim lapsus aliquando est ,aut etiam falsus , id accìdit in bistorta rerum naturaliam : de quibus cum tam multascriheret 9 stngula autem cognofcere per se ipsum non pojstt , sed ab aliis accìpere eumoporterct ; mivandum non estasi in traŠatione ta?n multipli ci , & tot dijstcultatibus in-voluta , scepžus erraverit . At , cum de pittura egit & arte scalpendì , s cr ipsit qua aprobatìs audoribus didicerat , & qua o culi s fui $ quotidie videbat . Floruit autem Ti-/ i tempore , q U0 ha ornata Roma erat, ut quidquid quocumque in artificio ex cogitaciprastabilius poste t , id in e a conspiceretur . ltaque,st quos aliquando artiste e s laudai , accipien-
dum
(i) Lìh. 34. cap 6. (2) Eoâ, ììb, 34. cap, 7. " )