Buch 
Atlas novus coelestis : in quo mundus spectabilis, et in eodem tam errantium quam inerrantium stellarum phoenomena notabilia, circa ipsarum lumen, figuram, faciem, motum, eclipses, occultationes, transitus, magnitudines, distantias, aliaque secundum Nic. Copernici, et ex parte Tychonis de Brahe, hypothesin ... / e celeberrimorum astronomorum observationibus graphice descripta exhibentur a Ioh. Gabriele Doppelmaiero ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Secundus Casus. Si aliter sunt posita:; ut du* Stellat L, M»J<in Ursa Majore: utendum erit eadem fere praxi. fr

Ex recta enim B D abscindantur B 1 , B m xquales di- Hctantiis duorum Astrorum a centro A.

Deinde centro A, intervallis AI, Am, describantur duoCirculi ln,mo, quibus aptetur distantia duorum Astro-rum ä puncto m ad punctum n»

Rursus ab iisdem punctis m & n, ut ante, ducantur adcentrum A dux rectas lineas secantes Quadrantem B C iap q. Erit arcus p q distantia duorum Astrorum quassita.

COMETARUM' LOCUMin Tabulis invenire.

I

D pendet ex modo, quo locus idem observatur in Gelo»

Nam aliqui Declinationem, Sc Ascensionem rectam Co-met* metiuntur, quo tempore Meridianum transit. Hi cer-te locum ejus facillime notabunt in Tabulis, in quibus §cDeclinationes, Sc Ascensiones rectas descripsimusaccurate.

Aliam tradunt nonnulli rationem, qux Sc facilior est, & -Tabulis nostris accommodatior.

Stellas quxrunt in casIo quatuor, quarum bine dux, duas-,item illinc lineam cum Cometa rectam efficiant. \

Tiyn inventis illis in Tabula, lineam ducunt unam per prio-res duas, aliam per posteriores, qux primam secet in puncto»Atque is est, quem quxrunt, Cornetx locus»

Hac utraque ratione Cornetx cursum nemo certe non fa-cile describat, modo ita -quotidie locum ejus diligenter ob-servet.

Sed nihil ad hanc rem tot est opus observationibus.

Post duas enim duntaxat, designabitur totus, si jam coeptalinea producatur in Tabulis, ubi circulos maximos lineis re-ctis exhiberi diximus.

Supponimus hic nempe communem ac receptam interAstronomos opinionem, moveri Cometas in circulo maxi-mo , prxterquam fortasse sub curriculi finem.

Id confirmant Cornetx omnes, quos ex Tychone diligen«tiffimo, si quis unquam fuit, observatore retulimus: sunc--|enim, ut patet, in linea recta.

Ab ea vero, si nonnihil deficere videntur, quos sumpsi-mus ex aliis, illud certe tam leve est, ut merito suspicari"possimus ab observatione sola profectum id esse.

Constat certe Astronomos omnes, qui Cometarum cur-sum prxdixerunt hactenus, istam hypothesim ut veram as-sumpsisse, in quo nondum eos videmus allucinatos.

Ducta itaque per Tabulas ejusmodi linea, vides prxdicifacile poste, quod iter habituri Cornetx sint, qux fyderatrajecturi decursu temporis, Sc quem angulum cum Eclipti-ca facturi.

ASCENSIONEM RECTAM,

& Declinationem Stellarum ope Tabu-larum invenire»

A S c e n s j o recta est arcus Aiquatoris a sectione verna,:

usque ad illud punctum, in quo Meridianus per Stellam^ductus, ^Equatorem secat.

Id quo facilius intelligatur, considera circulorum genera-quatuor in Tabulis. Meridianos scilicet, & Circulos DecliTLationum, Longitudinis, ac Latitudinis.

Primi designantur lineis rectis incipientibus a mundi Po-lis , Sc secantibus ^Equatorem ad angulos rectos. Secundi li-neis curvis, qux denis ordine gradibus ab Aiquatore receduntversus Polum utrumque. Tertii sunt rectx, punctimque du-ctx linex tum per Eclipticx Polos, tum per ipsam Eclipti-cam. Quarti denique sunt curvx simul & punctim ductx,qux pariter ab Ecliptica recedunt denis alternarim gradibusversus Polos ejusdem.

Ascensionem rectam cujuflibet Stell* per Meridianos sicinvenies.

i°. Vide, quod punctum ^Equatoris Meridianus per Stellanstransiens secet: arcus enim inter sectionem vernam, & pun-ctum illud est Ascensionis rectx magnitudo.

z°. Si nullus per eam Meridianus transeat, ducatur %Stellx centro perpendicularis in Eclipticam ; nam .& itaconstabit Ascensio recta.

3°. In Tabulis Polaribus facis erit per mundi Polos, ScStellx centrum rectam producere, qux secet lineam illamtributam in gradus, qua Tabulx finiuntur ex omni parte.'Hxc enim cum eodem modo divisa sit ac vEquator, dal itetiam Sc ipsa quantitatem Ascensionis rectx.

Exemplo sint Arcturus, qux primx magnitudinis in Boote*cujus Ascensio recta graduum est rio. Sc aliquot minutoruih:

Sc lucida Lyrx, cujus est Ascensio graduum 27 6 L : Sc Algil,!

sive caput Medusx, cujus Ascensio graduum est 42.

Declinatio 3

»Enitui«,

,Y

imp

*

H

3 °

JPauLf

WWW

3 *

\ 0^3

7 *^ jfl(pmtor

Coruus

20

vo

\0

- SecondCas. Si eilet font distosiet dttnc autre maniirt, commefac exemple let deux Etoiles L , M, qui font sue la queue dela grande Ourse: voicy ta pratique quii salit garder; eile efif resque la mesme , que la precedente.t

' prene^sur la ligne B D une partie B l, qui soit egale kA L difiance de la premtere Etoile, et' du centre de la Carte rS' une autre partie B m , igale aujsi a A M difiance de laJbconde Etoile & du mesme centre.

Tu is du centre A, intervales AI, Am, decrtvez, les Cer-cles l n, m 0, dr y marqucT^depuis m jufqu a n la difiancedet deux Etoilet.

\ Cela fait; il ny aura qua tifer,comme auparavant,deux li-gnes droites des points m, & n au centre de la Carte: ces deux'gignes en pafiant par le quart de Cercle B C y determineront1arc 0 p, qui efi la difiance des deux Etoiles.

JL A MANIERE DE M A R QJJ E R

les Cometes fur ces Cartes.

C EiA de'pend de la fapon, dont on la obferve dans le Ciel.

Car la uns prennent leur Dfclinaison, quand ella pajsent parle Meridient puis iis prennent leur Afcenfion droite. Ceux lXn auront nulle difficulte a let placer fur ces Carta, 0« la D/ch-naifins, & la Ascenßons droita font marquea avec beaucoufd exaUitude.

Dautra se servent dme pratique plui aisie, & qui * fluede rapport a ce Planifihere.

Iis cherchent dans le Ciel quatre Etoiles , dont deux dun coste,Cr deux de 1 autre fa fient une ligne droite avec la Comete. Ensuite les ayant trouve toutu dans la Carte, Ut tirent une lignedroite par les deux premieres, & une autre par la deux se con-des : Puis iis placent la Comite dans le point, oh ca ligna se cou-pent.

II est asiuri quon dicriroit tout le Cours da Cometes, en letobservant chaque son de quelquune de ca manieres. Mais tlnest pat befiin de faire tant dobservations pour cela.

Apres la deux premiera , on peut le dicrire tout entier, en pro-longant seulement la ligne commencie sur ca Carta , ou lesgrands Cercia font toüjours reprefientex , comme notu avons dit,par da lignes droita.

Cela suppose Vopinion commune , que la Comita se meuventdans un grand Cercie, excepte ptut-estre fur la fin de leur cours.

Cella que notu avons marquees de Tycho , qui estoit fi justedans sta observationi, le prouvent iviaemmenf, car eile s fonttoutu une ligne droite. La autra ne sen iloignent gueres; &sil y a quelque diffcrcnce, on peut prisumer quelle vient desobservation.

Ce qui efi certain, efi que totu les Astronomes, qui ent pridit

-.G 7- J * - vnif rpttp hvftnthp-.

I_H jufiquicy le chemin des Comites, ont toüjours mis cette hypothe-

fe comme un principe i & lm ne voit pas, quils se soienttrompet.

Ayant donc ainfi tire cette ligne droite sur la Carte ; votuVoyezj combien il efi aisi de predire la route, quune Cometedoit tenir dans le Ciel i par quelles Confiellations eile doit passer;& quel angle eile doit faire avec lEcliptique.

LA MANIERE DE TROUVERrAfcension droite , & la Declinaifondes Etoiles par ces Cartes.

LAscension droite dune Etoile efi un arc de 1Equa-teur depuis la fiction du Printemps jusques au Merid.tcn,qui paste par VEtoile.

Avant que den parier, il saut confiderer quatre sortes deCercles que notu avons fait dicrire fur nos Cartes, les Meri-diens, les Cercles des Diclinaisons, ceux de Longitude, & ceuxde L at it ude.

Les premiers font des lignes droites , qui partent des Polesdu monde, & qui tombent a plomb fur 1Equateur. Les fecondsfont des lignes courbes,qui siloignent de 1Equateur de dix degrex,en dix degrez,. Les troifimes font des lignes droites & pontluies,qui partent des Poles de lEcliptique, & qui la coupent toutes.Les derniers font des lignes ponBuees & courbes, qui siloignentde dix degrex, en dix degrez, du mesme Cercie.

On trouve lAfcenfion droite par les Cercles des Miridtem encette maniire.

t. Voyez,, ou le Meridien qui paste par lEtoile, va couperV Equateur, & comptez, tous les degrez, depuis la feci ton duPrintemps jufquau point, dans lequel il le coupe: votu aurei,fiinst VAfcenfion droite de VEtoile.

2. St eile ne se trouvoit dans Attcftn des Meridiens, it fau-droit seulement tirer une ligne perpenliculaire depuis VEtoilejufqua la Carte, & compter tous les degrez, jufqua la rencontrede cette ligne. De cette fapon Ion auroit toüjours son Ascensondroite.

z. Si eile est dam quelquune des Cartes Folaires, cefi encoreetstez, de tirer une ligne droite par le Pole du monde , & par lecentre de lEtoile jusques a la ligne divisie en degrez ,, qui fer-me de totu coste2s la Cartecar cette ligne ayant la mesme di-Vifion que 1Equateur, & le nombre des degre^y eftant mar-que, l'on y trouvera les Ascenßons droites avec autant de faci-lite, que fur lEquateur mesme.

Ainfi l Afcenfion droite dArElurus , qui efi une Etoile de lafremitre grandeur dans la confiellation du Bootes, se trouveradam la Carte, de zro. degrez,, & de quelques minutes: cette dela claire de Lyra, de 276. degrez, & demi: & cette dAlgol, otide la teste de Meduse, de 4 2. degrex.

La Declinaifon

t- -r