L. I. M. COLVMELLAE LIB. X.

7)6

Concutieris barathrum Iethaeas c terruit vndas.

Tumque d semel e Stygium regem videre trementemTartara, cum pelagi ftreperent sub pondere manes.

<Jj Nos foecunda manus viduo mortalibus orbeProgenerat, nos abruptae tum montibus altisDeucalioneae f cautes peperere, sed ecceDurior, aeternufque vocat labor: eia age segnesPellite nunc somnos, et curui vomere dentis70 Iam virides lacerate comas, iam scindite amicius.

Tu grauibus raftris cunQantia perfode terga,

Tu penitus latis eradere vifcera marris hNe dubita summoque k frequentia 1 cespite milia m

Ponere*

c) laethaeas Ienf. laetbeas L. B. R. letheas Heru, d) Tuncque I. B. R. Quumque Bucbn. e)fi nU j'I.B.R■ f) Deucaleoneae Gj. g) marris Ienf. etSteph. in margine, latis R. 1.1. A.G.mariaGryr"in margine clatbris alii. h) marris I. I.A. G.matris ai. vid. ad v. i) et infer, omnes. V)f t,rn ‘

mo I.B. R. Bucbn. fummoqueHerufummi al. i) frequenti I. B. R.frondenti Upf m) mixta L B-R‘

61 MERSIT NEPTVNVS) i. e. aqua im-merfit orbem terrarum, iniecitque inferis timo-rem, qui etiam fatis trementem videre Pluto-nem. Barathrum profunditas eft a (imi litudineloci, qui eit in Aegypto, profundillimi, cui no-men eft barathrum. POMP (> N.

6j S T Y G I v M) Styx palus eft inferni, perquam Diis iurare etiam nefas eft. pompon.

6 j CAVTE S) montium fa.va, quae impuifuDeucalionis genus humanum pepererunt. pomp.

69 SOMNOS) propter praecedentes pluuias,quae fomnum alliciunt, aeftu enim nimioquelabore defatigamur: poftea cum pluit, tempusquietem fuadet. POMPON.

70 VIRIDES COMAS) i. e. fuperficiem ter-rae viridem. POMPON.

71 cvNCTANtia) morantia. Diu enimcunfiptm, cum opus non exegit, ni/i imminentehieme. POMPON.

73 TV PENITVS CLATRIS ) Rajlra etclatra inftrumenta agricolarum funt ad peden-dos agros. POMPON. Si clatris recognofci-mus, vt habent promifcui codices, pro trafti-tiis [f. craticiis] lignis expone. Sunt enim cla-tra cancellatim ligna compafta, quibus glebaecontunduntur. Hirpicem Varro dicit, et hodiePlacentinum municipium Fidentiola, quam aDitio Florendo tutelari hodie FI o ren dola m vo-cant. De clathris, b. e. lignis quadratis tranf-uerfariis, quibus muniuntur feneftrae, quae fu-res tali arcent munimine, alibi plura. Haeclatratae feneflrae dicebantur, nunc lingua ver-nacula ferratae. Ceterum cum in priore fignifi-catu pro inftrumento fcii. terrae fodiendae nonvideam vfurpari clatrum, poffumus fequi prifcumcodicem, in quo marris fcriptum eft, cum anno-rninatione, fequitur enim matris. Idque licfcriptum offendi t in peruetufto codice Androni-ci Bononienfis. Sunt enim marrae inftrumenta

ad fodiendum terram idonea: idque Plinius affc'rete videtur ii. 18 Verno tempore feri debetberarique caeteris herbis, ad trimatum matris afolo radi, p i v S. Nufpiam clatrum pro imita-mento ad terram colendam accommodo rep e 'rio: led pro cancellatis lignis. Hoc comproba^iple Columella li. io. Vbi vero neutrum patri-familiae conducit, ratio pojlulat vacerris incluf’Sic enim appellatur genus clatrorum : idque robo-ratur ex robore querneo vel fubereo. ClatrarOapud eundem pro in tranluerlitxn eontexetk-ASCENS.

73 VISCERA) radices herbarum: quae adfertilitatem amputandae funt. POMPON.

73 MATRIS) i. e. terrae. Plinius li. 3 Se-quitur terra cui vni rerum naturae partium exi**’^propter merita cognomen indidimus maternae vf'nerattonis. Hos pafcentes excipit, natos alit, ymeique editos fujlinet: et femper nouiffime eotf'plexa gremio iam ab reliqua natura abdicatos t ll!,>maxime, vt mater operiens. Et paulio poft, fe >'ra ferpentem homine percujfo amplius non recipi'Lucretius 5. Quare etiam atque etiam mo!ey' :i 'SU Jnomen adepta Terra. POMPON. Marris <-'U inin matris corruptum eftet, cui occafionern dede-rant vifcera, quaerebatur abladuus inftru ment !'qui non multum abiret a latis. Alii cum marr'viderent opus efte, adiici tamen volebant,cuius vifceribus ageretur. - .

73 SVMMOQVE FREQVENTIA) .£. er *moque frequenti lege hoc fenfu: Ne dub< ra VJterrae miftafummo, id eft a fuperficie fp are, refupinare, fternere cum frequep n P . ’cum terra herbofa : hoc fenfu, ne dubitesdere terram et mifcere furnmitatem. ceipircum intimis terrae vifceribus effoffis *■ e ; ra - Cibus; hoc eft, ne dubita terram bipalio' ®PJj turIn prifeo codice nihil additum /nq, vifcera

et fummo f eruenti-, hoc ordine, ne du I - Krrae