%6o

L. I. M. COLVMELLAE LIBER

tamenta, non ignorans,multos et pecorum curamet villaticas partiones in rufticali difciplina re-pudiafle. Quorum opinioni vt occurreret, hocfexti libri initium fecit. Scio quosdam, PubliSiluine , prudentes agricolas pecoris gregariorum-que pajiormn abnuijfc curam , et eam veluti mi-micam profejfionis fuae difciplinam. confiantifjmierepudiajfe. Neque injicior, id eos aliqua 'ratio-ne fecijje, quaji Jit agricolae contrarium pajio-ris propojitum etc. Quo loco ea, quae de ma-iori et minori pecore libr. VI et VII difhmiserat, ab reprehenrtone vindicare ert conatus.At vero villaticas partiones, (de quibus librisVIII et IX agit) exponere aggreffus, haec adoftauum librum praemittere , inter necessariaesse iudicauit: Quae fere confummabant , PubliSiluine , ruris exercendi colendique fcientiam ,quaeque pecuariae negotiationis exigebat ratiofeptem memorauimus libris. Hic nunc fequentisnumeri titulum pojjidebit, nec quia proximampropriamque rujlici curam de/iderent quae cliflu-ri fumus, fed quia non alio loco, quam in agrisaut villis debebant adminijlrari, et tamen agrefli-bus magis quam vrbanis projint, Decimum por-ro de hortorum cultu, et vndecimum de villiciofficiis amicorum monitis apposuit; vltimumdenique quoniam vndecimi materiae ratio ficpofcere videbatur. His itaque duodecim volu-minibus omne rufticarum rationum genus ert com-plexus , propter quod liber de Arboribus nullopacto inter illa numerari poteft, mirainurqueeos, qui ante Ineundum et Aldum inter ill a or-dine tertium collocarint, in quae transferibitur"et quibus continetur. PO.NTED. Ita esse,'vt vult Cl. Pontedera, non ego modo ante vi-deram, quam obferuationem eius legerem, fedcredo videt, fi aciem intendat, quisquis ali-quid videt. Apponam autem, quae in char-tam conieceram, non quo nihil meorum peri-re velint; fane multa enim ornifi, cum vide-rem in easdem cogitationes incidisse alios ; fedquod videtur e re leftoris esse, lingulatim co-gnofeete, quomodo in recognofcendo opere fuoverfatus fit Columella. Nimirum, videtur pri-mo paucis , tribus forte aut quatuor libris, reirufticae praecepta complexus esse, quos fecundieditione, vel repetita praeleftione, vti Impera-tor loquitur, ad Siluinum, ita explicauit ac dilata-vit,vti XII exifterent: vtCicero v. c.primum duosAcademicorum libros fecit,poft quatuor etfimili-ter alii. Primum volumen editionis prioris quocaremus hodie, de cultu agrorum agebat, quodex primis huius libelli verbis intelligitur. JtaJ, 6 laudat primum volumen, cum hodie le-gantur illa s, 2, 20. Liber fecundus f. volu-

men fecundum agebat de arboribus, fiue furcu-lis. Nimirum is ipfe ert, in quem haec prae-famur, quique in antiquissimis editionibus, nonadeo male, . (quamquam non de lententia au-floris, qui illum plane aboleri voluit, et XIIad Siluinum libris totum opus abfolui) tertiumlocum inter duodecim repetitae praeieftionislibros occupauerat. Hunc iplius Columellaeesse, ita mihi liquidum videtur, vti neminem,qui quidem ea, quae indubie Columellae funt,cum hoc noftro diligenter comparauerit, du-bitare posse arbitrer. ( Add. Clar, Pontederaad 9, ; ) Nimirum quae primum hoc vno dearboribus libro lcripferat, ea deinde tribus adSiluinum libris, qui nunc tertius, quartus, qtlin-tusque de auftoris ipfius lententia nuncupan-tur, expediuit; qui libri in Codice Mediceo, quovfus elt Politianus, Surcularis prior, fecundusac tertius aperte nominantur, vt in fine horumlibrorum a nobis' obferuatum ert. Sane ipfenolter 2, ,,, r librorum meminit, quos degeneribus hirculorum confcriplerit. Nimirumvinearum cultus, de quo hic c. 1 - 16 difpu-tat, librum tertium quartumque occupat inte-gros, vbi praeterea, nimirum L. 4 c. 30, 31, 3»de falifto, genifta et arundine, tanquam vitiumadminiculis ea adiungit, quae de Arb. c. 29ftriftim indicauerat. Libri 5 initio de menfo-rum difciplina quaedam inierit, ac tum demumabfoluit de vitibus. Eiusdem libri c. S et 9de oleis multo agit copiofius, quam in primahac praeleftione c. 17 fecerat. Reliqua adfinem libri in vtraque editione nihil fere im-mutata leruantur, 1 i dilcerteris ab iis , quae defalice, genifta, arundine, modo difta lunt, etquae c. 30 ex hortorum difciplina de viola et ro-la auctor praecipit. Caeterum aboleri voluisselibrum dc Arboribus Columellam, certe in corpo-reXll de re ruftica librorum non cenferi, appa-ret v. g. inde, quod principio libri VIII feptemlibros praeceffifle dicit, ct nouem in decimiprooemio, quo in loco primi quidem editorespofuerunt decem vel ex ingenio, vel ex libris;fed quicunque mutationis auftores fint, (quosrecentiotes efle, vel fola Lipfienfis codicis aucto-ritas reuincit, qui nouem retinet, licet vndecimumnumeret illum hortulum, qui proprie ert decimus)parum memores fuere loci quem priorem laudaui-mus, vbi fept em omnes agnofeunt. Ita 12, >Z, topilioni, inquit, feptimo libro praecepta dedimus.Is esset oclauus, fi hunc de arboribus tertiam inXII esse voluisset Columella. Neque varietasert Il,2,1 vbi vndecimum de officio villici lau*dat, qui duodecimus nominandus fuerat. Sedres nimium ert aperta.

D

GAP- L