LIBER TERTIUS. , 1S

s ' 1 Tilaventum majus, minufque, 3 Anaflum, in quod Varrämus defluit: 4 Alia,

au o cum Turro, profluentes 6 Aquileiam coloniam, Xv. M. pafl’ a mari fitam. ? Car-

norum ioc regio , 8 j unciaque Iapydum: amnis Timavus, castellum nobile vino 9 Purinum:

< ^ U1US ^ 11US ’ colonia Tergeste , 11 x x 111 . M. pasti ab Aquileia. Ultra quam v i. M.

P* - ormio amnis, ab Ravenna clxxxi x. M. pafl. u antiquus aucto Italia; terminus,

nunc vero Istrio: quam cognominatam a flumine Istro , in Adriam effluente e Danubioamne , eodemque Isti-o ^ adversum Padi fauces, cont-rario eorum percuflu mari interjecto^ceicente, h plerique dixere falso, & Nepos etiam Padi accola. Nullus enim ex Danu-amnis in mare Adriaticum. effunditur. Deceptos credo, quoniam Argo navis fluminemare Adriaticum deffendit, non procul Tergeste, nec jam constat quo flumine. Hume»travectam Alpes, u diligentiores tradunt. Subiiste autem 16 Istro ,dein Savo , dein Nau-i8 s v ’ CU * nomen 17 ex ea causa est, inter yEmonam Alpefque exorienti.

1M ^ jf ^ ^ , ut peninsula, excurrit. Latitudinem ejus xl. M.paffcircuitum vero cxxV.

^.prodidere quidam. Item adhorentis Liburnia: & 1 ? Flanatici sinus. Alii Liburnia: clxxx,Nonnulli in Flanaticum sinum Iapydiam promovere, a tergo Istrio, c x x x. M.r • ein Liburniam c l. M. fecere. Tuditanus, qui domuit Istros, in statua sua 11 ibi in-P lC • Ab Aquileia ad Titium flumen stad. m. Oppida Istrio civium Rom, 22 Higida,tentium: colonia, 2 + Pola, quo nunc Pietas Julia, quondam a Colchis condita. Abester geste c. M. paff Mox oppidum 2 5 Nesactium :Lc nunc 26 finis Italice fluvius Arsia. Po-li? 1 ab Ancona trajectus c x x x. M. paff est.

11 uiediterraneo regionis decimo , colo nite : 2 ? Cremona, 28 Brixia, Cenomanorum agro:y. net0r um autem , 2 ? Ateste.- & oppida Acelum , 3 1 Patavium, Opitergium , Belunum,1 ^ etla: Alantua Thufcorum trans Padum ? 2 sola reliqua. Venetos 33 Trojana stirpe ortos,u vr est Cato -. Cenomanos juxta Maffiliam habitaffe 34 in Volcis. 35 Fertini ,8c 3 6 Triden»

2 3

aJam

io

Cap. XIX.

U

2.0

N O T

stuetitia® & Tilavcntum. Ptolemteo, lib. j. cap- i. in Carnis :ICixopnY« xoA«?/a.

1 . Romatinum, ] Nunc Lemene .- Concordiam prsfluit : porturr^sticjue efficit , Porto Lematino.

2 Tilaventum. [T tAaistftTtm Ptolcmxo : accolis Taghamento &lammento. In oltio portum efficit sibi cognominem. Inter Ro-katinum > & hoc Tilavcntum majus, fluviolus labitur, cujusut ore portus est: de Zangugnamet. Id Tilaventum minus dici a Pli-nio suspicamur.

3. Anaß um. ] Nunc Stella , quicurh in paludibus mifcetui‘Varramus, accolis Muzonela vocitatus, prope Maranum oppi-dum. In MS S. Reg. Colb. &c. Varianus amni nomen est.

4 - Alfa. ] Nunc Ausa : haud procul Aquileia labitur.

S Natijo. J Namnav Ptolentxo , lib. 3. cap. I. De hoc Jeman-des , lib. de rebus Getic. Aquileis. muros, inquit , ab Orienti

Natijo amnis £-/ W; £/ 7 .Pror«m>,MSS.Reg.Colb.&c.habent Tarro

6 . Aquileia. J Aquileia nunc quoque Italis; Gallis AquileeOppidum nunc paine dirutum, vix domos x x x v. complectitur

7 - Carnorum h&c regio. ] In qua Concordia, Aquileiaque , colo-nia continentur, teste Ptolcmtco , lib. 3. cap. 1.

8 - Junetaquc. ] Qux Carnis, inquit, conjungitur regio, Iapy-dum est : a Timavo incipit. A Strabone, lib. 7- pag- 314. 'inominantur: I p to i emxo , lib. r.. cap. 17-

9 - Vucivu-*«- 1 — , -

S- Pucinum.] nPtolemato : incolis CastelDun ,p fTimavum. Ve Purino inde cognominato, dicecur 1 ' opp10 . Tergestinus. ] Golfe de Truste , id emm ei nunc qt I PPdo nomen T« j^.5- 0 , y^Xmla Ptoleroseo loc. ctt.

n- XXln.M.l Antoninus x x 1 v. m. p. Strab ,

pag. xty. stadiis ,80 hoc est , x x 11- m. d- P ail -- U ' 1 Nunc Risano. Ptolenttc», instiiutan

13. Antiquus. ] Ante divisionem Italia: ab A » n

14- Plerique dixere.] Auctor libri mirab u •

Auctor’Peripli Pomi Euxini, pag. >0- Tunagem , ^"tist'Aijttivav , apud Schol. Apollon. ad h - 4-

pus apud Scrabon. lib 7. pag U7- aln st u =- . ^us abesse vt;. Diligentiores. 1 Propius tamen a vet 1 ... ^

detur , qui quemadmodum refert Apollonii Se o . < ^

gon. v. 184 ait a Tanai amne in mediterraneum mar ,de in Adriaticum descendisse. ' . riannbiun

1«. Istro. ] A Tanai primum , Pontoque Euxm 1 mc

sive Istrum , ii tradidere Argon navim prunum dcsce > £

amnem Savum subiisse , qui in Danubium influit. st

Savo inNauportum fluvium esse transvectam - mox ni •

Alpes sublatam in Tergestinum usque sinum. SavUS . ,

Croatiamque pedabitur: la Save. Nauportus , st u _ • ,

vocant , in ipso Carniolx agro in. Savum. influit Ä.aona >p.Laubach est , Carniola: metropolis , aut hsc ect ederibus excitata , ut recte Hellten, pag l8 -

17. Ex ea causa. ] Quod navem tulerit. ^,-nr'ibut

18. Is?rä.]Etips a quoque decima-Itab* i c e>

X9. Tlanaiiei fimus .1 De quo sinu dicetur c , . a ota i

_ 20 - Nonnulli. ] Censeri in horum numero S kctsre'telstdapydum inter Istros ac Liburnos stauns rm! •

tus, lib. 7. pag. 314. hoc est, c x x v. m. palf

ii. Ibi infcripfit. ] Subintellige , regionis quam domuit, lati*tudinem inscripsisse : stadiorum mille ab Aquileia ad Titium affi-nem, qui Liburnia; sinis , ut dicetur sect. xj. Rem geitam nar-rant Holus in Epit. Livii, lib. 351 & Appianus in sexto bello Illy-rico. Fragmentum quoque Fastorum Triumphalium :

C. S f. M P R O N It) S. C. F. C. N. Tv D I T AN V S.

Cos. de. Iapvdibvs. kai. Oct.a. dcxxvi.

XX. Aigida. ] Mox Justinopolisappellata,nunc C aboilfirix.Vide inscriptionem vet. apud Cluver. lib. 1. Ital. pag. xio.

ij. Parentium ] Nunc Parenzo, cum portu celebri, n«psjmr,Ttixi; Xiferit Tjyi«f, Stephano.

14. Pola. ] Mela, lib. x. cap. 3, Sinus Polaticus, inquit, &Pola quondam a Colchis , ut ferunt, habitata, in quantum restranseunt .* nunc Romana colonia. Hodie Pola.

is. Nesaflium. ] Ptolewxo , lib. 3. cap. i. N ivaw/ vtA©- 'Itx-Xix(. Hujus oppidi moenia arnue prteterflui Livius prodidit, lib.41- pag. jij. haud dubie Arsia fluvio , qui finis Italia; mox dici-tur. Quamobrem non aliud id fuit, quam quod hodie Castelnuovo dicitur , in ipso Arsia: ostio positum , Arsa.

2.6. pinis Italia. ] Et deamse regionis.

X7. Cremona, gfic. ] Ptolemaio , lib. 5. cap. I.in Cenomanis. Deductam eo coloniam, anno V. C. D x x x v 1.P. Corn. Scipione , T. Sempron Longo Cofl. auctor est Livius,lib. xi. pag. iri. & epitomator ejus in fine libri 16. Crnnene

x8. Xinxist. ] Brefie, Cenomanorum gentis caput Brixia appel-latur a Livio, lib. 31. pag. 391. Et apud Prolem, loc. cit. Ke»«*/nfiaiot B&«(-f*. Coloniam vocat inscriptio vetus apud Cluver. lib.1.Ital. antiq. pag. xyx.

29. Ateste. ] Nunc voce deminuta, Uste.

30. Acelum■ ] Ptolemaio, "awao» , non "Axksi,». Hodie Azolo tsupra Tarvisium.

31. Patavium ] Padoiie. ‘Om-n^ynt deinde Ptolemreo , lib. 3.cap. 1. in mediterraneis Venetorum oppidis, nunc Oderzo, inMarchia Tarvifana. BtAtsm quoque ibidem, Bduna. Vicetia,Vtcenza, inter Veronam & Patavium.

31. Sola reliqua. ] Ex iis urbibus quas Tusci trans Padumcondiderunt, cum rerum tota fere Italia potirentur. Idcirco Vir-gilio , lib. 10. Atneid. Mantua dives avis dicitur, & Tujco ei dtJanguine vires.

z3 Trojana stirpe, ] Antenore duce,si Livio credimus , initio I. r,

34. In Volcis. ] Utraque Rhodani ripam volci quondam te-nuere. Auctor Livius, lib. xi. pag. 1R7. Finibus suis egressose Gallia Cenomanos , cum Bellöveso , Ambigati Biturigum 8Ctotius Celticte regis nepote , docet Livius, lib. 5. pag. 98. ubiCenomanos Aulercos vocat. Consedere ii porro apud Volcas pri-mum : mox per Taurinos saltus in Italiam prorupere > Brixiam-que , Veronam , Cremonam, & Mantuam construxere. Vide P«.lEgid. Laccary , lib X. de Colon. Gallor, cap. 6. pag. R4.

3y. Penini. ] Ira libri omnes. Haud dubie pro Feltrini , ut ha-bet Caffiodorus. Antonino quoque F diri a , in Rhsetia oppidinomen est, aTridento, M. P. li v. nunc Felire . supra Tarvisium.

3 6. Tridentini. ] Trideutuin Trente , ad amnem Athesim.

Hh ij

\