AD LIBRUM TERTIUM,

i 8 J

. M V NI C I V IV M legitur. De Caura & Orippo-• Ne mentio apud Poetam antiquum, A. Halum nomine , ortuquem Tamayus edidit in Martyrol. Hispan.

c.n..

Sl VM

nemen_ r „„

Burdcgalensem

Mox ul «mone Romana anni 1470. & Parmensi legitur,^ ^ oportet: non Meno!, a Bati o- ipse ,,

bafo - CS .^ n cur n t>alecampio, inani repetitione syllaba?sed *6 ‘ CXh , nt ?. Neque enim Menoba fluvius amni Iteti ,

. gns v el oppido Sciaro potius dicitur infusus. Sic eninP

fusum* lpse B£tlm ' ‘

n' * J '»UiUJ.t 111 J.YA*

„ ‘ t Sl Ura ’ ^«ros sustentat Orippo colonos.

'X ut editione Romana anni

amnem paulo antea B*tic* dicit in-

men

Utro,

Mii,

Xrll. Vrso', qua Genua Vrbanorum.) Ita libri omnes. Ta-et \ erudite suipicatur Anton. Augultinus , legi oportere'ina Vrbamiutn : deductis eo colonis militibus ex aliqua?. rtltn legionum quibus Geminat, aut Gemella;, cognomen"*jL> ‘l l - a ^ es erant y l I. x, X 11 I. & XIV. quod ex duabusa «a; singul* erant, qua: justum legionum munerum non ex-Ferent. Auctor ipse Caesar , lib. bell. Civ. pag. -66. &

10 i Üb. 5 5. Urbanorum autem cognominatur , quod mili-tum forte ex fola Urbe Roma conscriptorum eilet.

' X I v. Callet > . . , Ilifula minor > Merucra , Sucrana ....öwn S ,S - ] Cum sint h*c oppida & extra Baeturiam posita, &conventus Afiigi tanl in eorumdem assignando. situ aflentmlr,s . er uditis non polium. Nam quod Callet nunc Cala ette«nlet Jo. E r . Andfez, lib. de Patria S. Laur. pag. 212. &Kod. Carus, lib. , cap . 7Q . & post illum Holstenius, oppi^um scilicet in media Baeturia positum, tupra Hispalim, in-ter Bstim 8c Anam ; quam oram Plinius nunc describat,quemve conventum, aestimasse fatis non videntur. Ilipula ve-^ »unor, si XiebU est, ad amnem Tomo, fere inter ostia“*tis & An*, ut vilum est Rodet. Caro , lib. 3. cap. 81.ane non Astigitani conventus ea eile potuit, sed Hilpalen-f s: Celticis Batturi* populis, in quibus est NtebU , ei com^ ntu G nt Plinia m ox subjungit, attributis. Dciuquc , siPangis ibi fuit, ubi'nunc Giennium est, ut cenlmt Maiaa-na, lib. 2. hili Hispan. cap. 21. pag. 78. ad Coidubuisenconventum pertinuit, non ad Astigitanum. Et Imus sane*

• ‘ID 2 R r*-*~ • * ' ^ '

?ag.

te c> . ‘ Z 19- haud procul Gadibus & Oceano statu e-p ro videtur > quam lolo gquatam a Scipione prodit.

‘ ro Me.editi

ruc ra , Sucrana., M S S. Mana , Sacruna. At vetuit*

edit. Regiones Ufintiadis Sisaponem.anteponimus, ut Sisaponi oppido

fai.

Uii

foi

^.4,

fones -, Romana & Parmensis , ut edidimus.

J.". ’• Seria adjicitur , C3“c. ] Prius legebatur , Seria qnxFama lulia : Vertebrige 1 Concordia .... Callenfibuspanici. Q, lam lectionem vitiosam ostendit disto na a priorepaf te posterioris structura sermonis. Nos codicum R. 1.2.Colb, i. i. & Paris, fidem secuti sumus, ut fere solemus.

X VI. Regionis Ofintiaiis Sisaponem. ] Hactenus in librisaditis post Frobenium § Renones Osintigi, Stlaponem. In M S S.Jcg. & Colb. ac Parm. " -

NHam lectionem ceteris

^cumjectus ager suo nomine censeatur: siquidem Olintia-m contineri li a tu na , sicut minores regiones majoribus®nt 5 si m jj e veri est.

'Colb*' B ^ a, ' noram ■ Regia Carißa.~] Sic M S S. Reg. &ve C'st*qiie editiones omnes ante Dalecampium. Necsit S ' m “ apient > nec Uliam , quas ille hoc loco nobis obtru-•y’ L ”° a P u d Gruterum, pag. 271. legi, O R D O. RE 1 P.M a Sed reperta ea inscriptio est apud Monte-

quoT ’ P /° pe Cordubam , longe a Gaditano conventu , int at “imus. Hodie Montis-Majoris nomen habere pu-• ll2 “. a > inquit Mariana lib. 3. hist. Hilp. cap. .20. pag.fuisse ‘ a ' J urbe Corduba lapide. Haud procul Corduba

xv iTr D i° % nificat ’ liB - 43 - P a g- 1Z ?- „ T

Mqc A Castulonis oppidi fine Gades ) CCL . M. ] Ita

editfo’ R. 1. 2. Golb. I. 2. ChiB. Parm. quoque

a quo He- ,"^18 ipse lib. 6 . cap. de Hispania, pag. 203.'tuatus tr'ft f lis - incaute citerioris Hispani* mensuram mu-inde corrui ' ^ ' n ulteriorem , atque hoc loco Plinii textum' XIX scribens CCCCLXX. M.asi C u m ss tbl filandum. ] Orbi reposuimus j admonitu co-Tetur fo lm T ' Colb. 1. 2. & Paris, cum prius urbi lege-t errani 1 , .tmpressis : Orbi, inquam, hoc est, universisqui 111 gentibus Romam confluentibus. Periret enim alio-tti a i y* n ’ tnsigni illo Roman* uibis prxeonio loci ipsiustitiat e i u fdem verbi repetitione venustas. Sic paulo post,Peth Um CUm com f^ x ‘ im scripsimus, ubi eam habent libri editiklecte bat' CUM orljem idreferatut, quem porticus ea com-

( ani "p p t fi tan * ’ Laset ani. ] Hactenus , Ausetani, Ilam , Lase-ilVj.Q d“ v ius Ursinus , [accetam legit ex Strabone , & Ptole-‘üsq u ' ^° S expunximus, de quibus in hoc tractu nihilr 3 ” 1 ^ompertum: ex quo mutila qu*dam pr*ccdentis vo-•Rj- ' C l ,etl ti° postit haberi. Nam cum hos , quos recensetalii Q y Us ’ ^tltUtutiun se promittat inferius , Ausetani quidem ,cu m n’f ' S ^ ocls a Pp3rent: Itani nusquam. At ne LacerasLivius ‘ ' r;0 ’ f a e 1 icenoque in notis M S S. mutem , vetat

qui Lacetanos s*pe laudat, lib. 28. pag. 3

* S- 410. multoque expressius situm eorum indicatii. pag.-^

*Xcercitu

tes

lib.

34.

Jib.

• , n u.spaniam eum classe O

20 t. Cn. Sapio , inquit, t JL S , Pyrenaofiue mon-mißus , asm ab ostio Rhodam pr } ,J t0 sij, eX r : raW ,ns arcimveeius , Emporiis appdlsiet cUstetn . -r ^ A<e *^nWorsus a Lacetanis oninem omm usque a&w er ^ _ -ni.--— 1 -- ■"

Jijo, lib. 4 s. l«r. -- ■

' 4>. pai

27 q.

Es AmttTtiwy thos ElvUMsli

aus as

noscit, tum alibi, tum in Catone majore, päg. 342. Laceta-nos denique C*far lib. 1. Bell. Civ. pag. 143. cum Ausetani*& Tarraconensibus jungit. Adeo placuere Jaccetani Cujacio,ut non modo hoc loco, led ubi minime omnium oportuit, ob-trulerit. Nam Dig. lib. 40. tit, 14. de Censibus, ubi Ulpia-nus , lus Italicum Vdentini Cf Licitani habent: ipse laccetam Icglcenset oportere, lib. 10. Oblerv. cap. 34. Alii Lacetani: neu-tri recte. Nos Illiatani ab Illici, de quo paulo ante Valen-tiam egimus , quod oppidum Latinorum seu juris Latini eflePlinius monet, restituimus, -

XXI. EietanL ] Prius Sedetani legebatur. Atqui Sedeta-nos hic locum habere litterarum series non patitur , quamin populis nunc recensendis Plinius' sequitur : Ausetani, Cerre-tani 1 Edetani , Gerundenses , &c. Ab TIW oppido nomen hjsortiti videntur, quod ubi ubi demum id fuerit, cis Iberurr»fuit: inter amnem eum & Pyrenxa juga. Cave enim credasab Edeta oppido Edetani* sive Sedetani* regionis , ubi Sa-guntum , Valentia, & CssaraUgusta suere, hos Sedetanosfuisse appellatos : cum ii Cslaraugustani fuerint, ut statimPlinius admonet , non Tarraconensis fori. Quid si Decianiscribas, a Atjci«*« Indigetum mediterraneo oppido apud Pto-lem. lib. 2. cap. 6 .

XXII. Larnenfes, Lurfenses , Luthberitanos. ] Cum hoc lo-co populorum nomina disponi per elementa debeant , mi-re omnia perturbata, permixtaque sunt in libris ad hunc diemvulgatis : sic enim habent : Larnenfes , Itunfinfes , Ispalenses ,Lumberitanos. In M S S. Reg. &c . Larnenfes,. Lurfenses , Lum-bentanos. De Ilpalensibus nihil : unde huc irrepserint , in-compertum adhuc. Hermolaus Ilursenfes ab Uurone jam anteamemorato oppido , neque revocando amplius : IturisensesDalecampius ab 'iTxg/aru Vasconum civitate, reposuit.

X X 111 . Atax e lyreneto. ] E Cemeno seu Gehenna montedum fluere Atacem, non e Pyremeo, Strabo docet, lib. 4.pag. 182. haud satis peritum se locorum eorum suisse prodit.Rectius Mela, a quo non ineleganter describitur, lib. z. cap.4. Atax ex Pyrenao monte digrejjits , qua fui fontis aquis Venit exi-guus', vadusqtti esi, cr ingentis alioquin alvei tenens> nisi ubi Nar-bonem attingit , nusquam navigabilis :sed cum hibernis intumuitimbribus,, ujque eo solitus assurgere ,utse ipse non capiat.

XXIV. Nec minus feipso torrentes , Isaram C” Druentiam. JNon torrentem, iit prius, sed torrentes multitudinis numeroreposuimus, tum codicum omnium M S S. fide, Reg. 1. 2.Colb. I. 2- Ghiffl. Paris. &c. tum ex re ipse : namque ea vistorrenti similis etiam Drucnti* propria eit, communilque cniTJIlara & Rhodano. Unde Silius Ital. lib. 3.

Turbidus hic truncis, saxisque Druentia hetnm

Ductoris vastavit iter : namque Alpibus ortus

■Avulsas ornos , O“ adest stagmina montis

Cum fomtu volvens fertur latrantibus undis ;

Ac vada tranflato mutat fallacia cursu.

Vide &Liviumjlib. 21. pag. ip&‘.

XXV. Vitra, fosia ex Rhodano C. Marii. ] Neinö omniumGeographorum apertius, quam Plinius, situm Marianarumfossarum signavit, nempe ultra Rhodani vetera ostia. Cujuscx verbis varias de foliarum Marianarum situ scriptorum sen-tentias convellere proclive admodum foret j si esset id otii no-. stri, aut instituti. Fossas plurali nomine dicit, easque insignesOpere : unde errare eos intelligas, qui unicam quxrunt, & ob-scura tantum illius vestigia se reperisse confitentur. Nunc suntduo orientalia Rhodani ostia, in qu* se potislimum posteaamnis devolvit. Infulam ex parte includunt, quam vocant /<*grande Camargue. Ex duabus hisce fossis, ei qu* magis orien-talis est, impositum postea Arelate Sextanorum est. Has quo-que commemorat folias Solinus,cap. 1. pag. 17. C. Mariusbello Cimbrico fallis manu fossis invitavit mare: pernicioftmqueferventis Rhodani navigationem temperavit.

X X VI. Stagnum Mastramela: oppidum, Maritima Avaticorum.Prius Astromela legebatur. At Stephanus, pag. 448. Maspa-fo.t/hr ,, inquit, 7 rlxn icj Äi'fw jj ^ Ri’kttx.v.i . Unde & illud effietvidetur geminum oppido adjacenti fuifie nomeri : alterumcum stagno commune: proprium alterum. At'dum Geogra-phorum vulgus id oppidum putat efle Martigue^, merito re-prehenditur ab Honor. Bouche,lib. 3. hist, Provinc. cap. 6-pag. 172. quod recentissime conditum id elfe constat, hoc est,non ante annos quingentos, loco antea inculto ac deferto.Veri multo similius siatuit eile Marignane, ad stagni latusorientale. Maritima Avaticorum, inquit Mela, lib. z. cap. 5.siagnum obsidet.

X X V 11 . Aqua Sextia Salluviorum. ] Ita M S S. omnes ,Reg. i.2. Colb. 1.2. Paris. Chiffl. non Salyorum. InscriptioGrutcri,pag.2^8.p e Ligurib.VOCONTIEIS Sai-L VV ILIS 'LaXtug.s vocat Ptolcnmis , pro "ZaXoxf , Jib.2. cap. 10. Hi sunt Falanii Galli (lege Sallavii Galli) de qui-bus Fulvius triumphasse dicitur in Epitome Liviana,lib. Fc.ut docet inscriptio vetus in Fastis 1 riumphorum, M. Fu l -vivs. M. F. Q.N. Flaccvs. Procos, de Hgv-

RIBVS. V OCONTIEIS. ET. SALLVVIEIS.

XXVIII. Alebece Reiorum Apollinarium• J Hactenus legeba-tur Alebecenornm Apollinarium.) AtM SS. Reg. Colb. & Pa-ris totidem apicibus id nomen exhibent, quot rcpr*senta-mus. Accedit & vetus inscriptio apud Gruter. pag. 468. C O L.

Reior. Apollina r. Et Tabula Pcuting. Reis,Apollinaris, lUii* ApoUuwsous, a cultu, hi

Ii i)

/tofi

Ibidi

Seß.fi

Ibid.

mi.

Ibidi

ibidi

ibUi