se »-

7 n

L.I BER DECIMUS QJJ ARTUS.

' Thsitu mixta. 54 Siquidem Tuscis peculiaris est 5S Tudernis , sS atque etiam ejusnominis Florentia. Est opima Aretio talpana, & etetiaca, öc conseminia. S7 Talpana ni-.

§ r a candidum facit mustum. Etefiaca fallax, qua: quo plus tulit , eo laudabilius fundit:

nurumque , fecunditate cessit, Conseminia nigra , vino minime durante , uva maxime:'post xv. dies, quam ulla alia , metitur: fertilis, sed cibaria. Hujus folia, sicut labrusca:, 5pnus quam decidant , sanguineo colore mutantur. Evenit hoc & quibusdam aliis, a pes-hmi generis argumento. 59 /Irtiola Umbria:, Mevanatique Sc Piceno agro peculiaris est ,Amiternino 50 pumula. Iisdem bannanica fiI fallax est : amant tamen! eam. 61 Municipiiuvam Pompeii nomine appellant;, quamvis Clusinis copiosiorem. Municipii & Tiburtesappellavere , quamvis oleagineam- nuper invenerint a similitudine oliva:.: Novissima hax 10uvarum ad hoc tempus reperta est. 63 Vinaciolam soli noverunt Sabini , & 64 Lauren.ti.■Nam 65 Gauranas scio a Falerno agro translatas, vocari Falernas , celerrime ubique dege-nerantes. Nec non 6S Tarentinum genus aliqui fecere , prxdulci uva. 67 Capnias , &bucconiatis , & tarrupia , in Thurinis collibus non ante demetuntur, 68 quam gelaverit.

9 Pharia gaudent Pisa:; 70 Mutina Prusinia , nigro acino, intra quadriennium albescente 15vino. 71 Mirum , ubi cum Sole circumagi uvam , qux ob id 71 streptos vocatur. Et in 'Italia Gallicam placere, trans Alpes vero Picenam. 73 Dixit Virgilius Thasias, &Mareo-tidas, & lageas, compluresque externas , quae non reperiuntur in Italia.

8. Sed sunt etiamnum insignes uva , non vino, ambrosiaca , 74 duracina , 75 sine ullisvasis in vite servabilis : tanta est contra frigora , aestus , tempestatesque firmitas. 76 Nec 20orthampelos indiget arbore aut palis, ipsa se sustinens: non item dactylides digitali gra-cilitate. Columbina: 77 e racemosistimis : & magis purpures cognomine 78 bimammiae ,quando non racemos , sed uvas alias gerunt. Item 79 tripedanea, cui nomen a mensuraest. 80 Item scirpula 81 passo acino. Et Rhaetica 82 in maritimis Alpibus appellata , dissi-milis 83 laudata: illi. Namque haec brevis , conferta acino , degener vino , sed cute om- 2,5nium tenuissima , nucleo 84 quem Chium vocant, uno ac minimo , 85 acinum prsgran-

Interpretatio.

a Pestimi generis. ] Quos indicium est e pessimo genere ac femine eas vites este.

N o

5 3. Insitu mixta. ] Insitione , cum ramum) ut ait Ovidius,ramus adoptat: surculo ex vite una refecto , & in alteramimplantato.

54. Siquidem Tuscis. ] Tuscs vites > si Martiali credimus,non admodum vino insignes. Libro i.Epig- 2.7.

Fva nec in Tujcis nascitur ifla jugis-Tudernis . ] ATuderte, ut rcor, oppido, quod o imTuscorum fuit, ut dictum est lib. 3. sect. 1 9' . r ..

5 6. Atque ei am ejus nominis. ] Ac pariter Tusci o 1 acnominis, uva Florentia. In M S S. atque etiam nomtnu <0rentia. Forte, atque etiam nominis fui Florentia , Ut lentensit, uvam hanc suo nomini respondere, quod numquaisit Ilotis obnoxii. -

57. Talpana. ] M S S. omnes, Talpona, a talpa: torlore nomen sortita - ut etesia ab etesiis ventis , quib» 5 atibus variare ea uva creditur. Conseminia vinea Co uni1 e , lib. 3. cap. »i. ea est qus ex variis vitium feminibusgeneribusque constat. . .

tS. Mirumque, &c. ] Cum plurimum vitis ea tulit, tumlassescit ac deficit, atque ubertatem sterilitate mutat.

59. Irtiola.] Vel Irtiola, ut in M S S. Irtiola: vitis me-minit Columella , lib. 3. de re ruft. cap. r. pag._ 88. ( Anslr.Baccius, lib. c. pas. 2? 8. legit Itriola , quoniam ir&io* apuAthenaeum ex Aristoph. dulciarii genus est. Nunc

que nomen Italicis auribus ignotum. I to ^ -

accipi eam vocem p^sse idem putat, pag. 2.69. Mque agrum his uvis hodie abundare. v

60. Pumula.] Sic cod. Th. At Colb. ^. Pomua.

61: Fallax est. ] Haud certi constantifque proventus. Ban-nanica unde nomen acceperit, incompertum.

62. MumcipU. ] Tompeianam Lt Tiburtinam uvam, demimicipiorum nomine traxisse appellationem ait.

municipiis egimus lib. 3- sect. 9. & 17- . 6

. 6z. Vinaciolam. ] Finaciola visu , wqmr Baccms-si'o-6.

P.ag. 281. tn dtis arboribus sublevata, tenue & aquea ferme

Jubstantia vinum edebat. - Ostiensi agro,

64. Laurenti. ] De Laurento oppido , 212 Oltienu g

4 - Gauranas. ] A Gauro monte, de quo lib. 3. sect- ?•quo translata: Falerna: vites, sed ibi degeneres.

66. Tarentinum. 1 De eo genere dicemus e . . ,

2ÄSS SIS S3-.

hb. I. pag. ;i. non a furno, quo vinum suffitum tuent,l| t Barbaro visum , sed ab uv$ colore.

T JE.

68. Quam gelaverit. ] Martiali teste, lib. i. Epigr. 44.'in mensarum deliciis fuere ,

Qua de tardis fervantur vitibus uva.

69. Pharia. ] M S S. Reg. Colb. Th. Chiffl. Paria.

70. Mutina. ] Ut Pharia Pisani agri, ita Mutinensis Pru-sinia peculiaris fuit.

71. Mirum ubi. ] Ita M S S. proxime laudati. Forte, ibi :Vel ubi , pro alicubi. Libri vulgati , ubique.

71. Streptos. ] Srpea-mV , versatilis leu versabilis, qus cir-cumagatur.

73. Dixit Firgilius. ] Libro 2. Georg, versi 91.

Sunt Thasi* vites, sunt & Mareotides alba:

Pinguibus bte terris habiles , levioribus UU :

Et paß'o Pßthia utilior , temisique Lageos.

Tentatura pedes ohm , vinüuraque linguam.

Theisice vites ab insula Thaso nomen habent . de qua lib. 4.sect. 23. Mareotides, ab /Lgyptia palude cognomine, ut re-cte Strabo lib. 17. pag. 796. & Scholiastes vetus Horatii,ad illud vatis ejus carmen,lib. 1. Ode 37.

Mentemque lymphatam Mareotico , &c.

Lageas denique Macrobius quoque commendat, lib. r. Sa-turn. cap. 1 6. pag. 379. Quod ad maturitatem currant velociter,ut lepus , dictas putat Isiderus , lib. 17. orig. cap. 5. A coloreleporino alii appellationem repetunt.

74. Duracina. ] De ea diximus sup. sect.

75. Sine ullis vasis. ] Quibus condendis non est vasisopus, cum in ipsa vite commode asserventur. Quibus invasis doliisve servari uvas mos olim fuerit, dicetur libroseq. sect. 18. num. 4.

7 6. Nec orthampelos. ] Hoc est, vitis erecta, sive surre-cta, de qua sup. sect. ubi & de dactylide . qus Grscis dW™-x/s. Dactylos vocat Columella, lib. 3.'cap. z. pag. 83.

77. E racemosistimis.] Ita M S S. omnes , Reg. Colbert.Th. &c.

78. Bimammia. ] Quoniam geminas scmper uvas ferunt,qus crassitudine mammas smulcntur. Esdem bumasti supe-rius appellats. Nots Virgilio purpures, 1 . z. Georg. v. 65.

79. Tripedanea. J Columell. pag- 84.

80. Item scirpula. ] Reg. Colb. Th. Chiffl. scripula.

81. Passo acino. ] Rugoso, sicco.

82. In maritimis.] A Genua ad Vesulum montem, quiPadum fundit.

83. Laudata illi. ] Superiore sect.

84. Quem Chium. ] M S S. proxime laudati , quod Chii

Vocant. /

85. Acinum pragrandem. ] M S S. iidem, acinum pran- s an-

F F f f f ij * J