yxü C. PLINII NATUR. HISTOR.

habet. Cypria antecedit omnes: est autem melleo colore, carnosa. 8 Colophonia praetefceteras fulva : si teratur , alba fit, gravior odore : ob id non utuntur ea unguentarii, mAsia qua; fit e picea , admodum candida ,- 9 spagas vocatur. 10 Resina omnis dissolvituroleo. Quidam & creta figlinarum hoc fieri arbitrantur. 11 Pudetque confiteri, maximum5 jam honorem ejus esse in evellendis virorum corpori pilis.

Ratio autem condiendi musta , in primo fervore , qui novem diebus cum plurimumperagitur , aspersu picis, ut odor vino contingat, & saporis quaedam acumina. Vehe-memius id fieri arbitrantur 12 crudo flore resinae, 13 excitarique lenitatem. E diverso cra-pula compesci 14 feritatem nimiam , frangique virus : aut ubi pigra lenitas torpeat -10 IS virus addi. Liguriae maxime Circumpadanisque mustis crapulae utilitas discernitur hocmodo : lS Pugnacibus mustis crapulae plus inditur , lenibus parcius. 17 Sunt qui ex utro-que condiri velint: 18 necnon alia , quae est musti, pice & natura. Vitiumque musto qui-busdam in locis iterum sponte fervere : qua calamitate deperit sapor, 19 vappaeque accipitnomen, 20 probrosum etiam hominum, cum degeneravit animus. 21 Aceti enim nequi-■j j tiae inest virtus magnos ad usus, & sine queis vita mitior degi non postit.

Cetero vinorum medicaminis tanta cura est - ut cinere apud quosdam , 22 ceu gypsoalibi , & quibus diximus modis, instaurentur. Sed cinerem e vitis sarmentis , aut quercupraeferunt. 23 Quin & marinam aquam ejusdem rei gratia ex alto peti jubent - servariqueab aequinoctio verno , aut certe nocte solstitio , & Aquilone flante hauriri, vel si circa20 vindemiam hauriatur, decoqui.

Pix in Italia 24 ad vasa vino condendo maxime probatur Brutia. Fit e picea; resina : inHispania autem e pinastris, minime laudata. 25 Est enim resina harum amara & arida ,& gravi odore. Differentiam rationemque laciendi 25 proximo volumine demonstrabi-mus 27 inter arbores feras. 28 Vitia, 29 praeter supra dicta , acor aut fumidum virus : pi-25 cis autem, adustio : experimentum vero , si fragmenta subluceant, ac sub dente lentes-cant 30 acore jucundo. Asia 31 picem Idream maxime probat , Graecia Piericam ,32 Virgilius Naryciam. Diligentiores admiscent nigram mastichen, 33 quae in Pon-to bituminis similis gignitur ; 34 & iris radicem , 35 oleumque. 35 Nam ceram ac-cipientibus vasis compertum est vina acescere. Sed transferre in ea vasa , in qui-3 o bus acetum fuerit , utilius , quam in ea , in quibus dulce aut mulsum. 37 Ca-to jubet , vina concinnari ( 38 hoc enim utitur verbo ) 39 cineris lixivii cum defru-

Not£

pri/t carnosior , ficciorque. ■

8. Colophonia. ] Retinet hxc hodie iit officinis nomen.'Atto Kthdputas xXijstriV«, Diofc. lib. i. cap.

iiz.

9 - Spagas vocatur.] Sic. MSS. Reg. &c. Vox barbarica,incerta: originationis : nisi ctpayis legi placet, haud magiscomperti significatus hoc loco.

10. Refina omnis. ] Plinius, lib. 24. sect. 22. Resolviturresina aci vulnerum usus LS" malagmata oleo.

11. Pudetque . ] Uisaeic vocabatur , sive vul-

sura pilorum picis ministerio facta, cujus molles & cinasdicuriosi : ob id que vulsi & depilati dicti sunt, rs/j vsixi-(dpoi. Hinc m tiuv Grscis ■zraoy.T.Xrg/.at vile munus erat,qux glabros & depiles reddebant picis illitu. Vide Philostr.& Clem. Alexandr. apud Rob. Lernst, in Lexico , verbo

TUrtla.

I z. Crudo flore. ] Flos crudus, resina ipsa est , qua: nu-per est avulsa arbori, necdum cocturam passa : eadem co-cta, crapula nuncupatur : coquendi ratio dicetur libro 1 6.sect. 22. Errant qui crapulam fecem resina: putant : autflorem, id quod supernatat.

13. Excitarique . ] Addi levioribus vinis saporis quoddamacumen.

14. Feritatem. ] Mitigari ea quX fumosa sint , & vehe-mentiora.

15. Virus addi. ] Tenuiculis, languidisque vinulis vimvehementiorem, qus inducat ebrietatem, adjici.

16. Pugnacibus .] Vehementibus, & validis.

17. Sunt qui ex utroque. ] Ex flore & crapula.

18. Nec non alia, zyc.] Condiuntur etiam,vina, inquit,si decoctum iis mustum infundatur , quod picis vices &vim reprassentet. Vide Notas & Einend, num. XXL

IA. Vappaque . ] De vappa superius, sect. 8. num. 3.

20. Probrosum . ] Subintellige nomen. Vappam veteres ap-pellarunt hominem ignavum, in quo nihil esset prudenti*,nihil salis. Horat. lib. 1. Satyr. 2. vers. 12.

Fufidius vappa famam timet, ac nebulonis.

Acron -.Vappa, inquit in Satyr. I. lib. I. dicuntur perditi acluxuriös .... Aliter vappa dicitur stultus Cr insulsus, qui nihilfa-pit : dicitur ienim vinum vappa, quod perdidit saporem. "

ii. Acet enim.] Aceti enim, quanquam inesie ei quae-dam gustus nequitia videtur, melior tamen est , quam vap-P* cond itio : virtus eximia ad magnos usus, &e.

22. Ceu gypso.] Ut gypso, inquit, Africa, Grarcia mar-more , ahisque quibus diximus modis, lup. sect. vina mi-tigat : sic alii cinere.

23. Quin taf marinam.] Columella, lib. 12. cap. 21. pag*431. Sumitur autem aqua quam longtfstme a litore : nam liqui-dior & purior est , quantum altiori mari hausta est.

24. Ad vasa. ] Subintellige picanda. De hac picationevasorum, in quibus condebatur vinum, e pice Brutia, videColumellam, lib. 12. cap. 18. pag. 426.

25. Est enim ....arida. ] Nec valde aridam, nec valdehumentem laudat Diofc. lib. 1. cap. 92.

26. Proximo volumine.] Libro 16. a sect. 16. ad 23.

27. Inter arbores feras. ] Ita Reg. 2. aliique. Hoc est,peregrinas. Plinius , lib. 16. sect. 1 6 . Peregrina tum vide-bantur , quoniam non erant suburbana , pinus atque abies, omnss-que qua picem ferunt, de quibus nunc dicemus, simul ut tota con-diendi vina origo cognoscatur. In quibusdam M S S. feraces :male.

28. Vitia.] Nempe resina:.

251. Prieter supra dicta. ] Amarorem - ariditatem , gravemodorem.

30. Acore.] Sapore acido , qualis fere est in malo Pu-nico. '

31. Picem Idsam.] Ab Ida monte, qui in Troade est. VideNotas & Emend. num. XXII.

32. Virgilius. ] Libro 2. Georg, vers 438.

Naryciaque picis lucos.

Ab oppido Locrorum Narycio, de quo lib. 4, sect. 12.

33. Que in Ponto.] Ur dictum antea est lib. 12. sect. 36.

3 4. Et iris radicem. ] Iridis modicum pariter admisceri ju-bet auctor Geopon. lib 6 • cap. 7. pag. 171. ’lpi as -n fctT&v»*De iri dicemus lib. 21. sect iA.

35. Oleumque. ] vide Notas & Emendationes , num.XXIII

36. Nam ceram. ] Didymus in Geopon. loc. cit pag. 1 7 0ivappescere vina scribit, cera in vasorum picationibus addita,

^iptoiepot T Otto 1 yttd% , «5 pastae «r d^tweit »

sic ut promptius ea acescant.

37. Cato jubes.] Libro de re ruft. cap. 23.

38. Hoc enim utitur verbo. ] Libro de re tust. cap. 11 f. p a g*64. & cap. 122. pag. 66 . Festus : Concinnare, esi apte com -ponere ,

ZF. Cineris lixivii, ] Apud Catonem hodie perperam ,