LIBER DECIMUS SEXTUS.

longe, incorrupta vis , mori contumax: rubens praeterea, & dolore acrior. * Plusculumhuic erumpit liquoris, melleo colore, atque lentiore, uumquam durescentis.

Sextum genus 3 est teda proprie dicta, abundantior luceo quam reliqua, parciore li-quidioreque quam in picea: flammis ac + lumini sacrorum etiam grata. s Ha:,maresdumtaxat, ferunt & eam, quam Grxci sycen vocant, odoris graviflhni. Laricis mor-bus est, 5 ut teda fiat. 5

Omnia autem haec genera accenso, fuligine immodica, carbonem repente exspuunt cumeruptionis crepitu , ejaculanturque longe: 7 excepta larice, qua: nec ardet nec carbonemladt , nec alio modo ignis vi consumitur , quam lapides. * Omnia ea perpetuovirent, nec facile discernuntur in fronde , etiam a peritis: tanta natalium mix-tura est. Sed picea minus alta quam larix. 9 Illa craflior , leviorque cortice, folio iovillosior , pinguior & densior , molliorquc flexu. 10 At picea: rariora liccioraquefolia , & tenuiora , ac magis algentia : totaque horridior est , & perfusa retina.

" Lignum abieti similius. 11 Larix ustis radicibus non repullulat , ut in Lesbo ac-cidit , incenso nemore Pyrrhxo.

Alia etiamnum 13 generibus ipsis in sexu differentia. Mas brevior & durior : 15semina procerior , pinguioribus foliis &. I+ simplicibus , atque " non rigentibus.

14 Lignum maribus durum , & in fabrili opere contortum : femina: mollius, publico /

discrimine in securibus. a Hx in quocumque genere deprehendunt marem : quipperespuuntur, & 17 fragosius sidunt, xgrius revelluntur. Ipso materies retorrida , & 18 ni-grior maribus radix. 19 Circa Idam in Troade & alia disterentia est , montanx , ma- 20ritimxque. 20 Nam in Macedonia & Arcadia , circaque Elin , permutant nomina,nec constat auctoribus , quod cuique generi attribuant : nos ista Romano discer-nimus judicio. Abies e cunctis amplissima est , & femina etiam prolixior : ma-terie mollior utiliorque , arbore rotundior , 11 folio pinnato denso , ut imbres non trans-mittat , atque hilarior in totum. E ramis generum horum 12 panicularum modo 23 nuca- 25

Interpretatio.

a FU m. ] Secures in omni arborum genere deprehendunt qux arbos mascula, qux semina fit.

N o

Sed nondum hxc arbos in certi alicujus nominisGallici poileffionem venit: etfi eruditi viri eam esse exi-stimant , quam M.-Lge vulgus appellat: res nihilominushabet dubitationem, ut pluribus argumentis interius de-monstrabimus. Melesia ea porro in Delpliinatu & Alpibusfrequens. Vide Nie. Choner, lib. i. hili. pag. 57. ADo-donxo pingitur, pag. 8;6.

z. Plusculum ... .liquoris. ] Resinx. Eam qua: ex Melegiismanat, officina: pro terebinthina venditant : interdum etiampro benjoino.

]• Pst teda. ] Ignota hxc Theophrasto arbos, in Allo-brogum & I alorum agro frequens. Pingitur a Dalecam-pio llb. i, pag. 47. Fimis filveflns , Cembro a Matthioioappellatur, qui eam & ipic accurate delineat in lib. 1.Diosc. pag. io 6.

4. Lumini sacrorum. ] Ad faces quas in sacris ritibus ac-cenduntur. Unde & tedas faces ipsas vocamus. Apulcius,lib. XI. Asin. aur. ubi de expiata nave: Sacerdos, inquit,teda lucida, ovo, folemntffimas prcccs de caßo pr.efatus ore, &c.

f. He, mares. ] E tedarum genere , mares dumtaxat.Sed & TO/f 7.1 u '; id quoque lubnaicitur , quod eoci-vGraici, boc est , ficum vocant, si Theophrasto creainuis,hb. 3. bist. cap. 10.

6. n seda fiat. ] Ut, instar teda:, abundantiorem suc-cum , resinamque fundat: est enim ea copia exitiosa ar-bori. Ha:.; de larice, quam e0»^v vocat, etiam prodiditTheophrastus, lib. 3. bist. cap. 10.

7 - Excepta la ice. ] Vitruvius eadem tradit conceptis ver-bis. Lanx vero , inquit ille , lib. 2. cap. 9 - pag. 35. quinon efl notus, mfi bis municipibus, qui sunt circa ripam flnmi-ntS Padi , CT' litora maris Adriatm, non solum ab cane auta tinea non nocetur : sed etiamßammam ex igm non recipit, nec'Pse potest per se ardere , nisi uti saxum m fornace ad calcemCo qutndam , aliis lignis uratur : nec tamen tum flammam reci-t u ‘ sed longo statio' tarde comburitur. Eadem de larice Pal-ladius , üb. j,. i„ Novemb. tit. iz. Qua: tamen valdevereor u t vcrc j|cta, nec temerf credita sint a summisviris: nihil enim resiniferis arboribus , cujuimodi in pri-mis larix est, qua: liquida refina turget, concipiendo igniaptius videtur. Abest ea sane des a melesiis arboribusquas veterum larices este eruditi volunt. Harum cnimve-ro carbo , prxscrtimin serariorum officinis , mire expetitur.

_8. Omnia .... virent. ] At larici nostra:, siquidem Me-lefia ea sit , folia hieme decidunt : etsi conifera: arborescetera: perpetuo virent.

9. Illa crassor. ] Nempe larix , qux Theophrasto mv.trt,ut diximus. Nam qua; de larice Piijuus, ea de mi **1 to-

Tom. 11.

T M.

tidem verbis Theophr.lib. Z. cap. 10. KaJ -ni tpdxtsot rr,v stfl■moxus t pflv 7 to>&d , iCj Siixaus , ^ a , id xtxAlfctva, inflexa.

10. At picea. ] Qux Theophrasto, loc. cit. nlrvs. T U11J vtcrvv , lll<]uic ) »Aijä wj «j srfip&it&’/BC fl&Xbov , paucioru,squalidiora, horridiora.

11. Lignum abieti. ] Picea: lignum similius: nec totius

arboris formam fere aliam elfe dixit lect. sup. Theophr.loc. cit. !<-«« Tiin/Qp 7k' %vAa Adjustttoaf. > rst ixäru.

12. Lanx uflis. ] Laricem iterum vocat , qua: Theo-phrasto mdmt est : qux -nins , iterum piceam. Sic enimille, loc. cit. Jltuxtjv jS' i'/niyiuJtitnSv T pi£»i> CKU. eita-Qfiuiieiiinv ' ti i» 7 *ituv ii tpasl riva dvaQ 7 .a 0 a.vHv • acxtp xjhs AevJov tptvrpy&ivns iS 11 opptuu» 0 ptsf 5 wnux^isf. Eam obcausam lib. 24. sect. 86. chamxpeucen sic appellatam tra-dit a similitudine foliorum cum larice.

13. Generibus ipsis. ] In sex commemoratis resiniferarumarborum generibus, sexus quxdam disterentia est.

14. Simplicibus. ] Apud Theophr. loc. cit. ««1« mollia:ÜtsAij simplicia legiiie Plinius videtur apud alium.

I Non rigentibus.] Non subrectis, led languidis.

16. Lignum maribus. ] Hxc iisdem verbis Theophr. loc.

cit. Esi J m ^ stfi ctpptii(&. ‘td&iviT&tos , «j ox.*.*u>or,, cv

■nas ip^MotMC spttplflstcf 4 j JuAcdas iotpy* , u] Auspaßstt

(d f 4 p,Xu.tUTe£p. 'Zpgfo y uylflj T.S Ü OTOnTOv rp

plvoii ■<] , ol 01 vÄon/agt tyucss' tH'.rtcv ys tv upptv rfl

mMuiiOH ryuxdnpo» «j Imfpafttttmai , >cj di/jippn-

pov , rS p^u/^cti pctXdvTtpov , &C.

17. Frago/ius. ] Major, cum finditur, sit fragor, & inictu hxret securis.

18. Nigrior .... radix. ] Tota materies, non radicis mo-

do , led corporis ac ligni, nigrior i» maribus este a Theo-phrast. dicitur : 1» >^«^71 (nS-ampci.

11). Circa Idam. ] Theophr. loc. cit.

20. Nam in Macedonia. ] Theophr. loc. cit.

21. Folio pinnato. ] Folia pinnas avium referunt , tamdensa , ut neque nivem , neque imbrem tranlinittanr, in-quit Theophr. loc. cit. jj alcr/itp ultpu^s n (puMov....7 njxvor p ismSiXst patre ova d'aivcu , pat& 717». . Hic ve-ro recte Constantinus observat, qdxsov vocari, non singu-la folia abietis , veluti capillamenta : fest eorum in singu-lis ramulis, surculisque, totam seriem pectinatinv dilpo-sitam. Itaque hic i pvXvo» collective dicitur.

22. Panicularum. ] Panicula in arundinibus, milio, ju-glandibus , aliisque, ea coma dicitur, in qua pendent se-mina. L'epy du nullet , les chatons des noyers , &c.

13. Nucamenta. ] Coni, nuces , udrlupoi. Nucamentapinea dicimus, Pommes de pin.

E