Band 
Tomus secundus.
Seite
10
JPEG-Download
 

IO c. PLINII NATUR. HI S T O R.

menta fquamatim compacta dependent , 24 praeterquam larici. 25 Haec abietis masculas'primori parte nucleos habent : non item feminae. Piceae vero totis paniculis , mi-noribus gracilioribufque , minimos ac nigros. Propter quod Graeci phthirophoroneam appellant. In eadem nucamenta compressiora maribus sunt , ac minus resina.

5 roscida.

X X. 1 Similis his ctiamnum aspectu est , ne quid practereatur , taxus , 2 mini-me virens , graciliique & tristis ; ac dira , nullo succo , 3 ex omnibus sola bac-cifera. 4 Mas noxio fructu. Letale quippe baccis , 5 in Hispania praecipue, venenuminest. Vasi etiam viatoria ex ea vinis m Gallia ficta , mortifera suille compertumI0 eis. Hanc Sextius 4 smilacem a Grxcis vocari dixit : & esse 7 in Arcadia tampraesentis veneni , ut qui obdormiant sub ea , cibumve capiant , moriantur. * Suntqui & taxica hinc appellata dicant venena , qux nunc toxica dicimus , quibus sa-gitta: tingantur. Repertum , innoxiam fieri , li in ipsam arborem clavus xreus adi-gatur.

Cap. xi. 15 XXI. Pix liquida in Europa 1 e teda coquitur, 1 navalibus muniendis , nml-tosque 3 alios ad usus. 4 Lignum ejus concisum, furnis undique igni extra circumdato,fervet. Primus sudor aqux modo stuit canali: 5 hoc in Syria 4 cedrium vocatur: cui tan-ta vis est, 7 ut in vEgypto corpora hominum defunctorum eo perfusa serventur.

XXII. Sequens liquor, crassior jam, 1 picem fundit.Haec rursus in cortinas aereas con-20 jecta, aceto spiilatur : & coagulata Brutiae cognomen accepit: doliis 2 dumtaxat, vasisqueceteris utilis , 3 lentore ab alia pice disterens : item colore 4 rutilante , & quod pinguiorest reliqua. 5 Omnia illa fiunt e picea, resina 6 ferventibus cocta lapidibus, in alveis va-lidi roboris: aut li alvei non sint, 7 struis congerie, vehit in carbonis usu. 8 Hxc in vi-num additur, firinx modo tust, nigrior colore. Eadem resina si cum aqua levius deco-25 quatur coleturque, ruso colore lentescit, ac stillatitia vocatur. 9 Seponuntur autem ad id

Noti.

24. Pr.etcnjnam Urici. ] Unde intelligas haud certam sa-tis conjecturam esse eorum ejui laricem esse mcleziam ar-bitrantur : sunt enim huic, ut pino, coni, etsi minores,cuprcfliniiijue similes.

25. Hac «hietis. ] Hxc nucamenta, inquit, in masculaabiete nucleos anteriore parte gerunt, qua sunt acumina-ta : in picea toto nucamenti corpore nuclei lparguntur,ied minimi, quos Graici tpiCogs vocant: unde arbori no-men $6eipotpt>p(&‘ : neque enim , ut visum est Dalccampio,ea vox <f>üw'p tantum pediculum tonat, sed & picem nu-cleum : Helychius: <p e t. p , o V otto®- uapirlt. Eustathius,in llia.l. ß. ipicifts,-m /mx-zp fföSuha.

Seit. XX. I. Similis his. ] Nempe resiniferis arboribus,maxime vero abieti: sed aspectu tantum similis, non re-sina , nec squamato fructu. Taxus , llst

i. Minime virens. ] At nostra taxus perpetuo viret, inGallico casto.

3. Ex omnibus. ] Nempe ex resiniferis proxime memo-ratis.

4. Mas noxie. ] Manifestum est hxc Plinium a Theo-phrasto non hausisse : is enim, lib. 3. hist. cap. 1 o. taxibarcas edules este & innoxias homini scribit: & sane suntejuscemodi in Anglia , teste Pena , in Adversar, pag. 450.

5. In Hijsttnia. ] Etiam in Italia baccas venenatas esteDiolc. prodidit: ied falso. Honor. Bouche, lib. 1. hist.cap. 8. cap. 4*;. experimento se comprobaste ait, largio-rem taxi esum equis esse letalem : bubus certe este, ru-stici nobis liquido affirmarunt.

6 . Smilacem. ] Diolc. lib. 4. pag. 80. .... ?'«-

Hifiei ji »«Xstn». A Sextio forte Dioscorides, ut Pli-nius , hausit. Et smilacem de ilice dici superius vidimus,fest. 8.

7. In Arcadia. ] Etiam in Narbonensi 'Gallia , si Dios-coridi sides , loc. cit. c.* ri KopSuiia. Apud nos umbrataxi minus aliquanto exitiosa est : dolorem modo capitisfacit iis qui diutius sub ea lucrent.

8. Sunt qui cr taxica. ] Quod ex arbore taxo sagitta-

fierent , qua: venenis tingebantur , quibus inde toxico-rum , sive taxicarum est appellatio indita. Liber Mirae..S, Martini , laudatus a Du-Cangio in Glossar, verbo ,Ivus : Est autem id genus arboris astum /piculis arcuhaltstis :oul^e enim dicitur Ivus. Alii t t l\an toxica credunt ap-pellata , quod iis venenis sagittas barbari tingebant:Diolc. in Alexiph. cap. 20. T« j tt^iuov hxd äioftd-4 . ® ; r Safßuf a> \ isr' uti tu

Sed. {XXI. 1. E teda. ] Sexto illo resiniferarum arbo-rum genere, de quo lect. i-. Ex eo ignis vi pix eli-citur.

i. navalibus. ] Ita M S S. hoc est, omni navigiorumgeneri & instrumento picando.

3. Alios ad ustus, j Quos ipse proferet, lib. 24. lect. 23.

4. Tignum ejus. ] Hunc picis conficienda: modum Theo-phrastus quoque prodit, lib. 9. hist. cap. 3. ubi multoprolixius tractatur.

5. Hoc in Syria. ] Nempe hic primus sudor, Eoix v ur-ge : quod enim primum in omni liquore manat , id pr®-stantistimum. Sic in oleo prima unda praeli ceteris ante-ponitur , lib. 15. fest. 2.

6. Cedrium. ] Quoniam Syri ex cedro tantum & tere-bintho picem urunt ; pino , picea, ceterisquc resiniferisarboribus carent: teste Theophr. lib. 9. hist. cap. 3.

7. Ht in /F.gypto. ] Hac Plinius ex Herodoto, lib. 2. Eu-terpe . num. 87. pag. 121. adhiberi ad hos usus prodente■n' axis utfyis uZtwpup , quam tijv xtfyiv vocat. Vide & Diod.Sic. lib. 1. Bibi. pag. 74. & ante ceteros Galenum, lib. 7.de fac. simp. med. pag. 187. Mortuorum ita condita cada-vera, Mumias , & Gabbaras vocant. Et prior illa quidemappellatio vulgaris est, de qua alii fatis multa. Posterio-ris meminit Augustinus, lerm. 120. de diversis, cap. 12./F.gyjstii steh credunt refurredionem , ijwia diligenter curant cada-vera mortuorum : morem enim habent sticcare corpora , o- <pih.fixnea reddere : Gabbaras ea vocant.

Sed. XXII. 1. Picem fundit. ] Qua: proprie pix appel-letur. Nam primus sudor id nomen vix obtinet, liqui-dior. Hxc pix sicca, qua: e liquida pice decoquitur: h,_zst OTjtty« Grxcis, Puix steche. Nonnullis tmMu7nooa , quasipix iterum cocta , teste Diolc. lib. 1. cap. 97. In Indicelibri hujus locus ille ita signatur , fjuibus modis ß>ißa pix stat.

2. Doliis dumtaxat. ] Non item navalibus , ut liquida.Nam alloqui multos habet in medicina usus , uti diceturlib. 24. lect. 23.

3. Lentore. ] Hxc enim visci modo lentescit: qua dotealia pix caret, qux sicca omnino est. Nam Brutia picis acresinx dotes in se colligit. Dioscor. loc. cit.

4. Putilante. ] Diolc. 07 tox.ipji&- icj fimceht . subrutila& resinosa.

5. Omnia illa. ] Nempe pix liquida, & geminum sicca:genus. Vide Notas & Emendat, num. I V.

6. Ferventibus. ] Unde hxc frixa resina vocatur gpvxmlsitim , quam esse eamdem cum Colophonia quidamputant.

7. Struis congerie. ] Confertis congcstilque lignis, iisdem-

que luto caminatis, quo plano modo si eri carbonem an-tea dictum est lect. 8. Multo hxc fusius 1 hcophrastus , lib.

9. hist. cap. 3. '

8. H.ec m vinum. ] Hac resina frixa , vina condiuntur.Plinius , lib. 14. scct. 24. Resina condire musta vulgare est It«-lue 2 provmciifijue finitimis.

9. Seponuntur. ] Ad picandum, inquit, condicndumquevinum eligitur vetustior, ac minus laudata, qux instar cor-ticis & crusta: dura est. Vide Notas & Emendationes,num. V.