Band 
Tomus secundus.
Seite
12
JPEG-Download
 

Xt C. PLINII NATUR. HISTOR.

rem quoque gratiorem , 21 dum resnu fit : 22 decoctam autem minus picis red-dere , quoniam. 23 in ferum abeat : 24 tcnuiorefque esse ipsas arbores , quam inplanis : sed has & illas serenitate steriliores. 25 Fructum quadam proximo anno abincisu largiuntur , alite fecundo , quadam tertio. Expletur autem plaga resina , non5 ' cortice , nec cicatrice , qux in hac arbore non coit.

Inter hac genera proprium quidam fecere 2S fappium, quoniam 27 ex cogna-tione earum feritur , qualis dicta est 28 in nucleis : ejusque arboris imas partestedas vocant : cum sit illa arbor nil aliud , quam picea , feritatis paulum mitiga?ta fatu 29 fapinus autem materies castrum e genere fit , sic uti docebimus.Cap.xIII. i° XXIV. Materia enim causa reliquas arbores natura genuit , copiosilsimamquefraxinum. Procera hac ac teres : 1 pinnata & ipsa folio : multumque Homeri pra-conio , & 2 Achillis hasta nobilitata. Materies est ad plurima utilis. Ea quidem,qua fit j in Ida Troadis, in tantum 3 cedro similis, ut ementes fallat ,’corticeablato. 4 Graci duo genera ejus fecere : longam , enodem : alteram brevem , du-1 Z riorem , J fufeioremque , laureis foliis. 6 Bumeliam vocant in Macedonia amplissimam,7 lcntiflimamque. Alii situ divisere. 8 Campestrem enim esse crispam, montanamfpissun. Folia earum jumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua, 9 Graciprodidere. 10 In Italia , nec jumentis nocent. 11 Contra serpentes vero succo ex-presso ad potum, & imposita hulccribus , opifera , ac nihil aque , reperiuntun20 12 Tantaque est vis , ut ne matutinas quidem , occidentefve umbras , quamvis sintlongissima , serpens arboris ejus attingat , adeo ipsam procul fugiat. 13 Experti pro-dimus : si fronde ea gyroque claudatur ignis & serpens , in ignes potius , quamin fraxinum fugere serpentem. Mira natura benignitas , prius quam ha prodeant,florere fraxinum , nec ante conditas folia dimittere,

CAi\Xlv-2$ XXV. 1 In tilia mas & femina disserunt omni modo. Namque & materiesmari dura , 2 rufiorque , ac nodosa , & odoratior : 3 cortex quoque crassior , acdetractus inflexibilis. Nec femen fert, aut florem , 4 ut femina, qua crassior arbore, ma-terie candida prxcellenfque est. 5 Mirum in hac arbore, fructum a nullo animalium at-tingi : 6 foliorum corticifque succum elfe dulcem. Inter corticem ac lignum tenues tu-30 nica multiplici membrana , e quibus vincula , tilia vocantur : tenuissima earum

NOTi.

21. Dum resina sit. ] Ante nimirum quam in picem co-quatur, eo quo (lictum est modo, lect. 22. his verbis: Om-nia 1 /.i fiunt e picea , resina coda. Ilunc locum DalccampillS

ut intelligeret, corrupit.

2z. Decodam. ] Seu frixam , ut diximus lect. 22. HacTheophrast. totidem verbis , tum lib. 3. hist. cap. io. tumlib. 9. cap. 2.

23. In serum. ] Ut lac, serescit.

24. Teumoresijue. ] Aliunde certe hac Plinius, quam exTheophrasto, qui tenuiorem resinam fore , non arborem,dixit. Nec tamen abludit a veritate, quod de ipsis nuncarboribus proditur.

25. fructum. J Hoc est, resinam. Thcophr. lib. 9. hist.cap. 2.

26. Sappium. ] Ita M S S. Reg. Colb. Thuan. Glofla:Sappinus : munti . Et Sapinus , oriros.

27. Ex cognatione. ] Ex cognatarum arborum semine, utpiceas, pinus , laricisque.

28. In nucleis. ] Libro 15. fest. 9. ubi de nucibus pineis,nucleisque dictum est : ubi sappini* nucis mentio, nempec lappio arbore, & e sativa picea.

29. Sapinus autem. ] Sapinus, inquit, non arboris no-men est, sed materiei, e parte nimirum inferiore castijam abietis, & decorticat*: sicuti docebimus lect. 7 6. li-bri hujus. Vide Notas & Einend, mim. VI.

Seti. XXIV. I. Pinnata LS" ipsa.'} Sicuti de abiete di-ximus 'sect. 19. Fraxinus, le Freue. Pingitur a Dodonaio,pag. 821.

2. Achillis hasta. ] Apud Homer. Iliad. t/. vers. 277. Ilij-r,fcixln. Hinc apud Ovid. lib. 10. Metam, vers.

93. Et fraxinus utilis haftis. Hodicquc oblongiores hast* ,les Pi<jues , ex majore fraxino, ßtsftt At a , & ex corno siunt.

3. Cedro similis. ] Id vero Theophrastus, non de fraxi-no , seu /xiaU, sed de taxo, qu* ft ia®- , refert. VideNotas & Einend, num. VII.

4. Graci duo. ] Thcophr. totidem verbis , lib. 3. bist.cap. xi.

;. Fufeioremque. ] Ita libri omnes : at Thcophr. statio-rem .- Forte Itali casti solive natura mutatus

colos.

6. Bumeliam. ] lUsfotAia* , quam j staxinum huhulam ver-tit Gaza. Forte , quod fraxini folia ad boum pabu-lum reponuntur, ita prodente Colum.lib. L. cap. 3. Ego

vero siaxinum magnam libentius dixerim: quod in compo-sitionibus prxfixa nomini ea vocula ß<s , significaumtejus vocis auget, ut in ß s<reAivov.

7. ijmttflimamque. ] Teneram ac flexibilem. Ut lenta sit-hx Virgilio dicitur.

8. Campesirem. ] Thcophr. loc. cit.

9. Graci prodidere. ] Quorum in libris vereor ne fttAicuiiterum pro falAu , hoc est , pro taxo fraxinum legerit. Devi taxi venenata diximus lect. 20.

IO ; In Italia. ] Etiam boum pabulo, ut diximus, fraxi-nea: frondes, cum ulmeis , populeisque autumno repo-nuntur.

11. Contra serpentes. ] Diosc. lib. I. ca^>. 108. odei «f/.A-r,de siaxino. T cdv C 0Ai.av 0 yeAos , «j cwtu. ovy oiru 711,0 Ulpii,*5 nscttcvtAttosoßfia , i fpoddicTtis ßortsii. Foliorum succus fo-lia ipsa e vino pota, atque etiam imposita , viperarum morsibusopitulantur. Theod. Priscianus, lib. I. cap. 22. de apum per-cussibus , vel scorpionum, ceierorumque serpentnm : Et siaxini so-lia cum vino trita , bibenti dantur.

12. Tantaque. ] Simile est quod de tr/utAu Callimachusaftert apud /Elian. lib. 9. hittor. anim. cap. 27. ut /«ao» rur-sum pro fj-Oaa accepisse Plinius videri postit, hoc est, ta-xum cum fraxino confudisse.

13. Experti prodimus. ] Plane aliter se rem habere , ex-periendo sibi compertum Charasius contestatur, lib. deViperis, pag. 115. viperam a se nimirum fronde fraxineacircumclusam , statutamque in medio , stati m ad eam fron-dium struem msiluilse, ac sub eas abdidisse le. Alia fortevis est fraxineae frondi ingenita in Italo lolo, castoque,quam sit in nostro. De Vcttonic* Plinius idem tradit,lib. 2 5. lect. 3 ;.

Sed. XX V. 1. In tilia. ] Theophr. lib. 3. hist. cap. 10.Nostris Tilkul, & ttllau. Graecis tpI ao^. Pingitur a JLobcliorecte in Oblerv. pag. 606.

2. Rufiorque. ] Theophr. qu* vox interdum ru-

brum ex stavo sonat. Et mox: «n 9 loxis-sspet 5 ’ -? Jn~Aotcta ri IjvXo» 5 ttppsv®-.

3. Cortex. ] Theophr. loc. cit.

4. Vt f.mina.} Quae florem & fructum edit. Theophr.

Mirum. ] Theophr. lib. 1. histor. piant, cap. 20. o‘ j

uapni; üft») ßpatit.

6. Foliorum, 0“c. ] Theophr. lib. 2. hist. cap. 10. s» j

fcÄu , o tpAotof , ndta , xj yAoni a.