J4 C. PLINII NATUR. HISTOR;

in Corsica , flore 7 non spernendo : * qu£ causa amaritudinis mellis. Semen illiuscunctis animantibus invisum. 9 Hax in Olympo Macedoniae gracilior , sed brevis.10 Amat frigida , aprica. In igne quoque duritia , quae ferro: nec flamma , nec car-bone utilis.

Cap. xvii. 5 XXIX. i Inter has atque frugiferas , materie vitiumque amicitia , accipitur ul-

mus. 2 Gravi duo ejus genera novere: 3 montuosam, quae sit amplior: campeflrem,quL 4 fruticosa. 5 Italia Atinias vocat excelliifnnas , & ex iis siccanas praefert , quanon flnt riguae. 6 Alterum genus Gallicas. Tertium nostrates - densiore folio , &ab eodem pediculo numeroliore. Quartum silvestre. Atiniac non ferunt 7 samaram:io ita vocatur ulmi leinen : omnesque 8 radicum plantis proveniunt: 9 reliqua: femine.

Cap. XVIII. XXX. Nunc celeberrimis arborum ' dictis , quaedam in universum de cunctis

indicanda sunt. 1 Montes amant cedrus , larix , teda , & cetera: , e quibus te-lina gignitur. 2 Item aquifolia , buxus , ilex , juniperus , terebinthus , 3 populus ,4 ornus, cornus , carpinus. Est & in Apennino frutex, qui vocatur 5 cotinus,ad 6 linamenta modo conchylii colore insignis. Montes & valles 7 diligit abies,robur, castaneae , tilia ilex cornus. Aquoiis montibus gaudent acer , fraxinus ,sorbus , tilia , 8 cerasus. Non temere in montibus visa: sunt prunus , Punicae ,oleastrij juglans, morus, sambuci. 9 Descendunt & in plana, cornus, corylus, quer-cus , ornus, acer, fraxinus, fagus , carpinus. Subeunt &c in montuosa, ulmus, malus, pi-2o rus , laurus, 10 myrtus, ianguinei frutices, ilex, 12 tingendisque vestibus nascentes genistae.13 Gaudet frigidis sorbus , & magis etiam 14 betulla. Gallica haec arbor mirabili candoreatque tenuitate, terribilis " magistratuum virgis. Eadem circulis flexibilis, item 16 corbiumcostis. 17 Bitumen ex ea Gallia: excoquunt. In eosdem litus comitatur 18 & ipi-

N o T A.

7. Non /pernendo. ] Ob elegantem speciem, & jucun-dum colorem, ab apibus adeojion spernitur , ut ultroetiam appetatur.

8. causa. ] Theophr. lib. 3. hiilor. cap. 1 y. Aio

70 pat Xi >jW , -T

A H.cc in Olympo. ] Theophr. loc. cit.

10. Amat. ] Theophr. loc. cit. c* tnc 's

"ro stete Kj rt>pxtoi. Nafiiiur locis fiigidis, asperifque.

Sed. X X I X I. Inter has. ] Inter silvestres, ac frugife-ras. Inter silvestres quidem, bonitate,materiat: inter fru-giferas , affinitate vitium : h.r enim maritantur ulmis, qua;uvas, racemos , palmitesque sustinent , ac veluti partusluos ostentant. Ulmus, 1 ‘Orme.

1. Grad du>. ] Theophr lib. 3. hilf. cap. 14.

3. Montuosam. ] Theophr. ’Op«wT»A6* dicto Jtrsp©-. Pin-gitur a Dodonaio , Pemptad. 6. lib. 4. cap. 15. pag 815.

4. Fruticosa. ] ITutici limilis, Jufc>aM,vp©". Iconem ha-bet Lobelius in Observ. pag. 607.

5. Italia _ excelfißhnas. J Nempe montuosas, qua; sunt,

uti dictum est, ampliores. Siccana; sunt, in siccis nata;.Sic Columella:, lib. 2. cap. 17. Prati duo genera : alterumsiccaneum , alterum riguum.

6. Alterum. J Gallicum genus ab Atinia , Columella nonsecernit. Fimorum, inquit, duo este gen.ra convenit : Gallicum,y vernaculum. Illud Aiinia, hoc noßras dicitur. Libro J. cap.6. pag. 183.

7. Samaram. ] Columella , loc. cit pag. 184. Atiniam ul-mum , inquit , Tremellius Strofa non ferre sameram, quod estfemen ejus arhoris , falso est opinatus: nam rariorem fine dubiocreat , Lf idcirco plcrifque fterilis videtur, feminibus inter s on-dern , quam prima germinatione edit, latentibus. At cnimverosamaram Plinius vocat , non minutum illud lernen quodsub foliis latitat , sed majores baccas , quales in ulmocampestri I.obelii delineatae apparent : quod ha; sola’ insatione utiles.

8. Radicum plantis. ] Hoc est, plantis cum radice ex ul-mario vulsis: ut dicemus lib. 17. sect. 9. & 15. Columella,loc. cit. Nemo jam ferit ex samera , J d ex fobolibus.

A. Reliqua semine. ] Sive samara, quam reliqua, praiterAtiniam, genera creant. I)e his enim Plinius , libro17. sect. 15. Fimorum,, priusquam folio vestiantur, samaracolligenda est circa Martias Calendas , cum stavefiere incipit.

Sed. XXX. 1. Montes amant. ] Tbeophrait. lib. 3. hiltor.piant, cap. 4.

2. liem aquifolia. ] Parva nempe ilex, de qua sect. 12.'Atftx hoc loco a Theophrasto nuncupatur.

3. Populus■ ] At Theophr. lib. 3. hilf cap. 1. populumutramque, albam & nigram , lucos & aquas desiderare ait.Notum quoque Virgilii carmen, Eclog. 7. vers. 65.

Fraxinus in stivis pulcherrima, pinus in horiis,

Populus in fluviis, ahies in montibus altis.

4. Ornus. ] Virgil. lib. 2. Georg. vers. m.

Steriles faxofis montibus orni.

Ornus ea este arbos existimatur, qux silvestris fraxinus

Columella;. Frejnt fit«vage. Sed a Quptihtu Macedonica dis-crepat.

5. Cotinus. ] Est ea coriaria cotinus, quam Dodonaeusdescribit ac delineat, Pempt. 6. lib. 2. cap. 19. pag. 767.& 768. atque in Gallia: plcrifque Italixque montibus ic-periri ait. Sabaudi vocant, du fustet. Anguillara , part. 4.pag. 85. Scotano ab Italis appellari, radicem tingendis la-nis pannisque purpureo colore utilem tradit. Est & tfi-ra®'Graecis, nempe olea iylvcstris, qua: ab hoc frutice inul-tum discrepat.

6. Linamenta. ] Ad fila tantum veslcsque lineas conchy-lii colore tingendas-, idoneus. In editis hactenus libris per-peram legebatur lineamenta. In M S S. lignum'tua.

7. Diligit abies. ] Sic Theophr. lib. 4. bist. cap. I.

8. Cerasus. ] Sic Palladius, lib. XI. in Octob. tit. XI.

pag. ifi. L

9. Defendunt. ] Theophr. lib. 3. hili. cap. 4. ~

10. Myrtus. ] Myrtum montanam Diofc. lib. 1. pag. 133.reliquis generibus anteponit : etsi Virgilius canit , lib, 4.Georg. veri. 124 eile amantes litora myrtos. Et lib. 2. veri.II 2. Litora myrtetis Ltistima.

11. Sanguinei fulices. ] A colore corticis sanguineo no-men ei frutici inditum : hodieque vulgus Sanguin vocat.Joan. de Janua, in Cathol. Sanguinas, quadam parva arbor,quod cortex y sudus ejus ft sanguinei coloris: unde fmguinc-tum, locus ubi abundant sanguini. Virgam sanguineam Pliniusappellat, lib. 24. lect. 43. Hxc Theophrasto, loc. cit. f,-

est , hoc est, cornus semina. A Dodonaeo deli-neatur, pag. 770.

12. Tingendisque. ] Non genista quxlibct, sed qua; a reipsa genista tindoria nominatur. Describit eam, delineat-que Dodonxus, pag. 751. Galli vocant, f/tw a teindre, ouHerbe a jaunir.

13. Gaudet... .sorbus. ] Pallad. hb. 2. in Januar, tit. 15.pag. 44. Amat loca humi da, montana, y figidis proxima, yfilum pinguiffimum.

14. Betulla. ] Du Bouleau.

if. Magistratuum . ] Nunc quoque pueros virgis e betul-la paedagogi terrent. His Consulares olim falces plerum-que constabant. Consulares, inquam : nam , ut recte Pli-nius , libro superiore, sect. 40. fasces Imperatorum laurusdecorabat. Nunc betulla baculis praeterea fcopisque nas-citur.

16. Corbium costis. 1 Sic MSS omnes , & quos habe-mus prae manibus, & quos Turncbus laudat, lib. 4. Ad-verb cap. 16. pag. 118- non fortis. Corbium costa: velutistatumina sunt, crassioraque & firmiora vimina, quibus re-liqua qux tenuiora subtilioraque firmantur, atque nectun-tur. Vide inferius sect. 68. Sic navium costas Plinius ipfcsuperius dixit, lib. 13.sect. 19.

17. Butumen.] Sane bitumine scatet: & in facibus resi-nosum quoddam emittit, picis instar nigrae. Mattliiol. inDiofc. hb. 1. cap. 93.

18. Et sina. ] Non quxlibct, sed ea modo, ex qua sie-