47
C PLINII SECUNDI
NATU RAL IS
HISTORIA
LIBER XVII-
I IrspRSf ; 1 Atur a. arborum, terra marique sponte sua provenientium, dicta CAPUT t
est. Restat earum, qua arte & humanis ingeniis 1 fiunt verius,quam nascuntur. Sed prius mirari succurrit, 1 qua retulimus penu-ria 3 pro indiviso possessa a feris, depugnante cum iis homine cir-ca caducos fructus, circa pendentes vero & cum alitibus, in tanta sdeliciarum pretia venisse, clarissimo ( ut equidem arbitror ) exem-plo L. Crassi, atque Cn. Domitii * Ahenobarbi. s Crassus ora-tor fuit in primis nominis Romani: domus ei magnifica: sed aliquanto praestantior 6 ineodem Palatio , 7 Q^Catuli, qui Cimbros cum C. Mario fudit. Multo vero pulcherrimaconsensu omnium aetate ea 8 in colle Viminali, C. Aquilii, Equitis Romani, a clarioris iofila etiam,quam juris civilis scientia, cum tamen objecta Crasso sua est. 9 Nobilissima-rum gentium ambo, Crassus atque Domitius, 10 Censuram " post Consulatus simul gesse-^ - anno condita: Urbis dclxii. frequentem jurgiis propter dissimilitudinem morum,um Cn. Domitius, ut erat vehemens natura, pranerea accensus odio, quod ex aemu-
avidissimum est , graviter increpuit tanti Censorem habitare , pro domo ejus 15'sestertium millies identidem promittens. Et Crassus, ut prassens ingenio femper, «Scfaceto lepore folers, addicere fe respondit, exceptis sex arboribus. Ac ne uno quidemdenario, si adimerentur, emptam volente Domitio : Crassus, Utrumne igitur ego lum,inquit, quaeso, Domiti, b exemplo gravis, ab ipsa mea Censura notandus, qui in domo,qua: mihi hereditate obvenit, comiter habitem : an tu, qui H-S millies fex arbores a:sti- z0mes > Ex fuere loti, patula ramorum opacitate lasciva: , Caecina Largo e proceribuscrebro in juventa nostra eas in domo sua ostentante. Duraveruntque, quoniam & deOn gissimo aevo arborum 13 diximus, ad Neronis principis incendia, quibus ,+ cremavit
Interpretatio.
a CUriaris. ] Qui clarior ob illam domum fuit , quam ob b Exemplo. ] Ob pravum exemplum minime ferendus*
I«« ovilis scientiam.
N O T M.
5-tt. 1 .1 . Fiunt verius. ] Adoptione , insitione , conn " b >?{x. Qua retulimus penuria. ] Mirari lubit ea t^ux aminibulque pariter & ex arquo postidentur . ut ante "mus . boc est , arborum fructus , perinde ac si annon 1na communicare alimenta cum feris homines coga >olim vcuiiffc pretiis, in tantis suille delicus- Vide& Emend. num. I.
3. Pro indiviso. ] Ex sequo. Vide qux de hac xc> ce ^nus in Notis & Emend. ad lib. 9. num. C 1 X. &. 1 -sect. 59.
4. Ahenobarbi. ] Sic enim in Nummis scribitur , apud •
tin. in gente Domitia , pag. 99. CN. DOMI s 1 V •
& ex adversa parte, AHENOBARllVS. Sic etiam
IUe Infcript. apud Gruter. pag. 113. & UJ'A 3 ^ila a' •,serique aslimili nomen. In hunc dixit Licinius Grassus o < -t° r > is ipC c de quo mox sermo > non este nmandum qnoxneam barbam haberet > cui esset os ferreum, cor plum-beum. Sueton. in Nerone , cap. 1. &
5. Crajfiu orator. ] Is est qui cum Antonio a Oceioneintroducitur in libris de Oratore : idem M. Crasti patruus ,ejus qui Romanorum ditissimus appellatus est, & cum I om-peio ac Cassare Triumviratum iniisse fertur.
6 . In eodem palatio. ] Regione Urbis decima,in qua pala-tium fuit. P. Victor indescript. Urbis •' Regio X. E alat tum ....DojttWS Q^Catttli. Domits Ciceronis.
7. Q^CattUi. 3 Q^JLuctatius Catulus Mano adversus Cim-bros collega datus » Senatu, cum co vicit, ac tmunpnuniCgit. Plutarch. in Mario, pag. 413.4*!. & 4ZI. Sc Vcllcms,
lib. i. num. 11.
8. In colle Fiminali. j P, Victor, in dcscript. Urbis: Regio C.ExquiUna , cum turri Lf colle Fiminals .... Domus Aquilis j r.re-consulti, y. Catuli , csr M. Craßi. Aquilii crebra mentio apudTullium , cujus collega in Praetura suisse dicitur.
9. Nobihsttmarum gentium. ] Grassus , Licimx : Domitiae,Ahenobarbus.
10. Cosuram.'] Censorum nomina, L- Lic. C Ni. DOMIT,in denariis quinque signata exstant apud Patin. loc. cir. InFallis, C. Claudio Pulcro, M. Perpenna Coss. lustrum fe-cisse dicuntur LXV l.
11. Post Consulatus. ] Cum ante Censuram Consulatumquisque gestisscr. Crassus quidem , anno Urbis DC LIX.Ahenobarbus DC1.V111. Ahenobarbi Coniulatus mentioapud Gruter. in Infcript. pag. 113.
11. Sestertium millies. ] In M S S. j eflertikm tantmn legas!numerus tum hoc loco , tum paulo inferius desideratur. Va-lerius Max. lib. 9. cap. 1. num. 4. pag. 419. scribit a Domi-tio Crassi domum aistimatam in illo jurgio sexagies sester-tium fu iste : mox interrogatum a Crasto, quanto minoriseam xstimaturus esset, decem arbuiculiv detractis, Donu-tmm tricies lestertimn dixisse. Sunt porro sestertium nui-lies centena millia , ( id enim , ut siepe monuimus , subintel-ltgendum est .■ ) Gallicx moneta:, hbrx 10000000. seudecem milliones. Sexagies, 600000. libras. Irides, li-brae 300000.
13. Diximus. ] Libro superiore, sect. 85. & seq.
14. Cremavit Yrbem. ] Quo de incendio multa flebilitej