8 c. PLINII NATUR. HISTOR.

Urbem , annis euxx. Postea cultu virides juvenesque, ni princeps ille acceleras-Tet etiam arborum mortem. Ac ne quis vilem de cetero Crassi domum, nihilque in ea,jurgante Domitio fuisse dicendum prarter arbores judicet, jam 15 columnas quatuor 15 Hy-mettii marmoris, iEdilitatis gratia ad scenam ornandam advectas, in atrio ejus domus5 statuerat, cum in publico nondum essent ulke marmores. Tam recens est opulentiatantoque tunc plus honoris arbores domibus asserebant, 17 ut fine illis ne inimicitiarum

quidem pretium servaverit Domitius. . "

c Puere ab iis & cognomina antiquis: Fronditio militi ilii, qui prsclara facinora , Vul-turnum transiiatans , fronde capiti imposita, adversus Hannibalem .edidit,. Stolonumio Licinix genti: 19 ita appellatur in ipsis arboribus fruticatio inutilis: unde & “pampinatiomventa primo Stoloni dedit nomen. Fuit & arborum cura legibus priscis i.cautumque est21 xii. tabulis, ut qui injuria cecidisset alienas, lueret in singulas xris xxv. Quid existi—mamus, 22 venturalhe eas credidisse ad fupradictam aestimationem illos, qui frugiferastanti taxaverant ? Nec minus miraculum in pomo est, multarum circa suburbana stuctu15 annuo addicto 23 binis millibus nummum: majore lingularum reditu, quam eiat apudantiquos prxdiorum Ob hoc insita, & arborum quoque adulteria excogitata sunt, + utrnec poma pauperibus nascerentur. Nunc ergo dicemus, quo maxime modo tantum exhis vectigal contingat, veram colendi rationem abfolutamque prodituri. Et ideo nonvulgata tractabimus, nec qux constare 23 animadvertimus; sed incerta atque dubia, in qui-20 bus maxime fallitur vita. Nam diligentiam in supervacuis assectare, non nostrum est. Anteomnia in universum, & qux ad cuncta arborum genera pertinent in commune, de corio

terraque dicemus. ,

caput ii. II- Aquilone maxime gaudent, densiores ab afflatu ejus lxtioresque, & materi«firmioris. 2 Qua in re plerique falluntur, cum in vineis pedamenta non sint 3 a vento eoi 5 opponenda, & id tantum * a leptemtrione servandum. Quin immo tempestiva frigora plu-rimum arborum firmitati conferunt, 6 c sic optime germinant . alioquin, si blandianturAustri, defatiscentes, ac magis etiam in flore . 3 Nam si cum defloruere, protinus sequun-tur imbres, in totum poma depereunt: adeo ut amygdala' & piri, 6 etiam si omninonubilum fuit, Austrinufve flatus, amittant fetus. 7 Circa Vergilias quidem pluere inimicis-3 0 simum viti & olea:: quoniam tunc* coitus est caium. hoc est illud quatiiciuum oleis decre-torium , hic articulus Austrinus nubili spurci , 9 quod diximus. Fruges quoque pejus matu-rescunt Austrinis diebus, ied celerius. Illa sunt noxia frigora, qux 10 septemtnombus, autprxpostcris fiunt horis. 11 Hiemem quidem Aquiloniam este, omnibus latis utilissimum.

Interp re i^ t io.

c Fuere ah iis. ] Fuere ab arboribus imposita etiam cognomina antiquis.

N O T JZ.

Tranquillus in Nerone , cap. 38. Liberat porro ab eo crimi-ne Chriltianos Plinius > dum Neronem unum incusata

ij. Columnas quatuor. _] Sex omnino quidem in ea domosuere , ut Plinius ipse prodit lib. 36. fest. 3. & 14. &* Valer.Max. loc. cit. seu non omnes in iccnam iEdilitatis gratiaornandam advecti. M S S. cotistautiffimc, quatuor.

1 6. Hymettii. ] Ex Hymetto Attici monte, de quo inGeographicis egimus.

17. Vt fine illis. ] Ut sine illis ne stare quidem ingentipretio Domitius voluerit, quod ex inimicitia & xmulationepro Crassi domo condixerat.

18. Stolonum. ] In nummis Licinii gentis apud Patin. pag.15 1. & 15 X. \\ L 1 C 1 N I V S STOLO 111 V 1 R. A. A.A. F. F. De Stolonibus iterum dicetur lib. 18. sect. 4.

19. Ita assellatur. ] Stolo igitur, quasi stolida fruticatioex arborum radicibus. Unde vox ipsa stolo , fHmpo&ixufpro stolido sumitur ab Aulon, epigr. 5.

Sed jam non potes , o (lolo, doceri.

20. Pampinatio. ] Esto silo fruticantium stolonum circaarborum radices.

2 1. XII. tabulis. ] Verba legis , tab. 1. cap. 4. de arbori-ius furum cusis , sunt cjllscemodi: Si iniuria alienas arborescxfit, in singulas XXl'.xris luito. Hoc est, astes XXV. quiGallici moneti efficiunt asses omnino ex ire vicenos. Ca-pitale suille supplicium arbores alienas incidere ait Serviusad illud Virgiln

Atque mahl vites incidere falce novellas.

Adde his qui Paulus , Canis, Ulpianus, ceterique Jurispe-riti de eo argumento afferunt, lib. 47. Dig. tit. 7. Arborumfurtim casarum,

22. Fentumsne. ] An putamus credidisse veteres, ventu-ras lotos ad H S. millics , qui frugiferas iris X X V. ta-xassem ?

23. Binis millibus nummum. ] Sive sestertiorum. Nostri mo-net* libras ea ducentas efficiunt.

14. Vt nec poma. ] Ut poma divitibus tantum nasceren-tur , qui poni a inserere varia, ac veluti fetus arborum a-dulterare vario insitorum genere nollent.

25. Animadvertimus, ] M S S. omnes , animo advertimus.

Seil. 11 . 1. Aquilone maxime. ] Theophr. lib. i. de causis,cap. 4. Aquilonem interim a leptemtrione diverliim esselato , uti docuimus lib. 1. fest. 46.

1. Qua in re plerique. ] Columellx hic oratio est, lib. 4.Cap. 16. Palus sie ponendus, ut frigorum V Aquilonum excipiatviolentiam , vitemque protegat > ej't.

3. A vento eo. ] Adversus vim ejus venti.

4. A siptemtrione. ] Varro , lib. 1. de re ruft. cap. 2 6 - Inomni vinea diligenter observant , ut ridica vitis ad sieptemtrionemVersus figatur.

5. Nam si cum defloruere. ] Est hoc apud Theophr. lib. 2.de causis, cap. 3.

6 . Etiam si omnino. ] Si vel nubilum fuerit , Austrinufvestatus : sereno tantum gaudent. Libro sup. sect. 46. Perduntfacillime frudum ante maturitatem : amygdala , malus, pirus ....Pirus CT" amygdala , etiamsi non pluat, sied fiat Auflrinum cxlum ,aut nubilum , amittunt florem , Cr primos fructussifi cum deflorue-re, tales dies fuerint.

7. Circa Vergilias, ] Hoc est, circa earum exortum, dequo lib. 18. sect. 66 .

8. Coitus esi earum. ] Primus conceptus, de quo lib. 16.sect. 39. sive germinatio. Et sect 42. At vites olea .... con-cipiunt yeroiliarum exortu : hoc sidus illarum efl.

9. Quod diximus. ] Libro if. sect. 46. De quatriduo au-tem oleis decretorio dicetur libri hujus sect. 30

10. Septemtrionilus. ] Ab Aquilone septeintrionem dif-ferre supra monuimus

11. Hiemem quidem. ] Theophr. lib. 2. de causis, cap. I.pag. 232.

\

" Imbres