LIBER DECIMUS SEPTIMUS,

n

10

optima 47 & operi, 6c satis. Intelligere modo libeat dictam mira significatione teneram :

& quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur. Illa temperata; ubertatis, illa mol-lis facilifque culturae- nec madida, nec sitiens.Illa post vomerem nitescens: qualem fonsingeniorum 4 * Homerus in armis a Deo caelatam dixit, 49 addiditque miraculum nigres-centis , quamvis 50 fieret in auro. Illa quam recentem exquirunt improbae alites, vomerem 5comitantes, 51 corvique aratoris vestigia ipsa rodentes.

Reddatur hoc in loco luxuriae quoque sententia <$c aliqua in propositum. Certe Cicero,

51 lux doctrinarum altera: Meliora, inquit, unguenta sunt, SJ quae terram, quam quaecrocum lapiunt. Hoc enim maluit dixisse, quam redolent. Ita est profecto: illa erit opti-ma , quae unguenta sapiat. Quod 11 admonendi sumus, qualis sit terrae odor ille qui quae-ritur , contingit saepe etiam 54 quiescente ea sub occasum Solis, 55 in quo loco arcus cae-lestis dejecerit capita sua: !<S & cum a siccitate continua immaduit imbre: tunc emittitillum suum halitum divinum ex Sole conceptum, cui comparari suavitas nulla possit. Isesse odor in commota debebit, repertusque neminem fallet: ac de terra odor optime ju-dicabit. Talis fere est in novalibus S7 exsa veterc silva, quae consensu laudatur.

Et in frugibus quidem ferendis eadem terra utilior intelligitur, quoties intermista culturaquievit: quod in vineis non sit. Eoque diligentius eligenda est, ne vera exsistat ** opinioeorum, qui jam Italia terram existimavere lassam. S9 Operis quidem facultas in aliis ge-neribus constat 6c cado: nec potest arari post imbres aliqua, 60 ubertatis vitio lentescens.

Oontra, 41 in Byzacio Africa illum centena quinquagena fruge fertilem campum, nullis,cum siccus est, arabilem tauris, post imbres fil vili asello, & a parte altera jugi, anu vo-merem trahente, vidimus scindi. Terram enim terra emendari ( 63 ut aliqui praecipiunt)super tenuem pingui injecta, aut gracili bibulaque super humidam ac praepinguem, de-mentia operae est. Quid potest sperare qui talem colit 5

IV. Alia est ratio, quam Britannia & Gallia invenere 1 alendi eam ipsa: quod genus 2 $ Cy 1 ^'vocant 1 margam. a Spissior ubertas in ea intelligitur. Est autem quidam terrae adeps, acvdut glandia in corporibus, J ibi denlante fe pinguitudinis nucleo. * Non omisere 5c hoc * cai\ Yssr; cci: quid enim intentatum illis ? 4 Leucargillon vocant candidam argillam , qua ine garico agro utuntur, sed tantum in humida frigidaque terra.

Uam Gallias Britannialque locupletantem cum cura dici convenit. Duo genera suerant. 3Q

Ilura nuper exerceri coepta proficientibus ingeniis. Est enim alba, rufa, columbina, argil-.

1

Interpretatio.

* s P$°r -1 Maj or frugum ubertas in marga posita esse deprehenditur.

Not^.

*»* , quam pillUm vocant ^Uvntml

47. Et apm>o* Jans. ] Et raftns vomcribuujue facilis 3 ~ .

frugibus lita. Vide Nr.,.. s-1-'- 1 . " T

■ Vide Notas & Einend, num. V I.

48. Homerus. ] Uiad. 0. vers. 541-

E v d tdjtt vttov , otlei^cta eillis^cpo » &C.

Addiditque. ] Versu 5 47.

H 'j puXuiviT

49

c&e

erat profaßUm , nigrescebat a tergo : O* arate ter -erat » quatnvts tn auro id cxlnberetur : td

vero tngens

tv, etpifpoftivy i twjt« ,

7 Ttp ttfjw' td JV %tv/u>’ treiviti.

Novate ,fimiU eratmiraculum fuit ,

5 °- Fieret ,,, auro. ] M S S. omnes , e* auro.

fluod' scnV^ 1 * 4 ’ H ^ VCr0 Corv ‘ S familiare idcirco potius

ut Macrobms^!“ n qU0d c rCCCn “ m terram exc l u j rant - Nam ’r„ r > UD ' 7- Saturn, cap. t. corvos videmus umver-

I r t n : quod & sacri codice« commemorant,

4-uC. II» veri. Z4,

, J1. U* doflrinarum altera. ] Post Homerum , qui , uti

«iictum est proxime, fons ingeniorum fuit.

fe« 4^* Urram - 1 Vide qua: jam antea diximus lib. 13.

H. Quiescente ea. ] Nec aratro scissa, aut commota.li.sect , '^" <> ^° co <trcus - ] Egimus dc ea re jam uudum lib.

imbres aerüm a - fi cc,tMe \ 1 Cum sstivo tempore solo aduston,p ,8, ,, cnnt 5 inquit Thcophr. lib. 6. dc causis , cap. 15.P g ' b^-^r»tial,sct,b. 3■ Epigr. 65. ‘

r.. , Callidus Eoo thure quod iniis olet :

4 n quod afiivo leviterßlv.

-- r r ajnvo teviter cum fj>arvitur imbre, Sic.

dat :«t ( a J Qä““ p°n«wum Virgilius lau

Vnde iratus silvam deEt nemora evertit

evexit arator^

t’ ■ Stc -

58. Opinio eorum. ] Eti^mque Tremellii Scrofa: alior

le . CMOS Or.1..«...!!^

citatione fatigatam , C? effetam humum confenuiffe. Nec ts ig-noro , cum & aliorum illußrium Jcriptormn , tum pr teipueTremellii auChritatem revereri , qui cum plurima rttßicarumrerum prrecepta fimul eleganter Cr scite memoria prodiderit, Videli-cet iüeHus nimio favore priscorum , de simili materia differen-tium , salso credidit parentem omnium terram ,ßmul muliebrem se-xum 1 alate anili jam conseciam , progenerandis eße fetibus inha-bilem, vc. De Scrofa Tremellio egimus in auctorum injice,tomo 1.

5 9. Operis quidem. ] Arandi proscindique soli facilitas it»aliis terrarum generibus a cado pendet.

60. Pbertatis vitio. ] Ob pinguitudinem» quE ubertatemfacit, cum vomere scinditur , lentescit, nec friabilis est, so-lubihtque in pulverem.

6 1. In Byzacio. ] De eo jam diximus lib. j. sect. 3. Seiibi centesima tantum fruge reddere farnus terra dicitur sor-te mendose, pro centena quinquagena. Cum libro XVIII.iect. X XI. e modio , ut ait ipse, >» Bygaao Africa campo , cen-teni quinquageni modii reddantur.

61. yili asello. ] De asinorum ministerio in arando dixi-mus lib. 8. sect. 68.

63. n aliqui. ] Apud Thcophr. lib 3. dc causis j cap. 3 ) •pag. i8p. quod & ipse Theophrastus probat, argumentis nor»adeo poenitendis. Atque id quidem Ubios, quanquain gen-tium solos, ulurpare , sect. seq. dicetur.

Seil. IV. I. Alendi eam ipsa. ] Terram terra alendi.

r. Margam. ] Ita M SS- omnes. Posteriores margilam1 di-xere , mox & Mariam , unde nostri Marie , Margne , & ar-

. laudatum a u. Du-

argumento oratio est, tum in pr^f‘i’ •- ...

can r n _:.P r *utione operis, tum hb. z

ne. Edictum Pictenfe Caroli Calvi, laudatumCailge , §. 11}. Margilam , & aha quaque carneare. Multa deca Caiiius, lib, z. de Mineral, cap. r. sect. r. pag. 144. Sc■um- Georg. Agricola, lib. 1. dc natura fossil- pag. 188. & i8^

1 rt T r - 1 „ ,<tni' vnsat

CoIumc i la appellat : cujus perelegans Te höc FoTisunirmarca seu m«la 'eruitur , Galli vocant Mari,eres.

T.»«.._ . . _ • fi t% ‘ 1 f _*... sii Hr /'/vrrr»iit-rt vfilii» m tlll4

3 Abi densante. ] Ibi densante sc & cogente velut in nu-

»,(er " ’^~ mS ‘ ln 4 ''it> ex me, Bubli Ciu, °P Clls ' 5 t:um i!t> ' 3.161 densante. ] Ibi cleniante itu,

°f n “onem ferine omnium, qut de ‘c‘u P r ‘ ort b.bro cie 11 m callumque terr® pinguitudine.

" 14 agrorum locuti 4. Leucargillon. ] Voce conflata C duabus, Xiuxoc &